Mehmed
@Teodor_Kasab
''Yaşamak bir ağaç gibi tek ve hür ve bir orman gibi kardeşçesine...bu hasret bizim...''
MED→KİLİKYA→TROYA...
Herkesin kendince cevabını veremediği,sorsa da tatmin edici cevap alamayacağı sorular vardır kafasında. Benim de buna benzer sorularım olmuştur hayatım boyunca. Kafamdaki soru girdaplarından bir kaçını Alman felsefeciler oluşturuyor.Dikkat ettiniz mi bilmiyorum ama sanat eleştirmeni,toplum sosyolojisi,insan psikolojisi gibi... Genel olarak felsefe alanında Alman yazar hegomonyası var.
Örneği'in Diyalektik idealizm'in savunucusu olan Filozof Hegel,Emek-Sermaye konularında ustalaşmış,politik ekonomi konularında sayısı eserler vermiş,hakkında en fazla eser yazılmış yazarlarından biri olan Karl Marx,Felsefe'nin liderlerinden A.Schopenhauer, yukarıda saydığım yazarların bir çoğunu etkilemiş olan 'Felsefenin Babası' diye tabir edilen Immanuel Kant.Felsefe alanında aklıma gelenler.Bunlara roman yazarlarını da ekleyebiliriz.Bir yazarın çıkıp normal olarak diğerlerini etkilemesi gibi düşünürsek (Kant'ın kendinden sonraki felsefecileri etkilemesi gibi) sanki fazlaca düz mantık yapmış oluruz.Tarih kitaplarında denk geldiniz mi bilmiyorum, Almanya'nın siyasi birliğini tamamlayamadığından söz ederler.Tüm şehir devletleri siyasi birliğini tamamlarken Almanya kendi birliğini tamamlayamadığından bir çok çalkantılı süreçten geçmiştir.Zaten Rönesans ve Reform hareketlerine bakarsanız bu iki hareketin Alman toplumuna diğer toplumlara nazaran daha geç ulaştığını görebilirsiniz.Diğer toplumlar yeniliklerin tadını çıkarırken Alman toplumu kilisenin hegomonyası altında sefaletle uğraşıyordu. Değişimin geç ulaştığı bu sancılı süreç birçok toplumsal harekete neden olmuş bu sancılı süreçleri gözlemleyen bir çok yazar da bu konuda ustalaşan eserler vermiş diye düşünüyorum.Tıpkı Çar yönetimi altında ezilen Rus halkının bu acıklı tablosunu gören Rus yazarların (Bu tablonun içine birçok Rus
Reklam
Uzun bir aradan sonra kitap okumaya yeninden başlamak hayata yeniden başlamak gibi birşey sanırım. Hep kendime sorduğum bazı sorular vardır; kitap olmazsa hayatımda, acaba ''nasıl yaşarım ?'' diye. Son 3-4 aydır bunun acı tecrubelerini yaşadım. :) Hayatın bazı acımasız gerçekleri var; sizleri mutlu eden ,yaşamınıza renk katan; bazı davranışlarınızı,özelliklerinizi topluma göstermekten kaçındığımız, hayallerimizi ertelemenize sebep olan o kapital dünyanın ister istemez sizi içine çeken iğrenç gerçeklikleri (aslında sahte olan)...Sinemanın ,edebiyatın olmadığı bir dünya düşünemiyorum bile. Kitap okumanın,sinema izlemenin olmadığı bir dünyada hep mutsuz birer bireyleriz aslında. Sanatın eksik olduğu birey, davranışlarında otomatikleşen kuru bir yapıya sahiptir. Kitap okumayı uzun süre bıraktıktan sonra dönüp baktığımızda bunu kendimizde görebiliriz.İstemezsen de o acımsız dünyanın gösterişsiz,makineleşmiş havasını teneffüs ediyorsunuz. Dirençli olsan bile uzun vadede sana da bulaştığını görüyorusun. ''Neden bunları yazdın?'' derseniz uzun bir aradan sonra edebiyat hafası teneffüz etmenin açlığı diyelim.
Kitaba gelince çeşitli dönemlere ait hikayeleri ve yaşanmış olayları anlatmış Borges. Eser birbirinden bağımız birçok hikaye veya yaşanmış olayı barındırıyor.Hikaye yazarları ile arası iyi olan varsa bu kitabı okuduktan sonra kıyas yapması daha etkili olabilir.Hikaye yazarı olarak Çehov üzerine kimseyi tanımayan biri olarak Borges bu eserinden fena iş çıkarmamış diyebilirim. Fakat Çehov'u okuyan biri barındırdığı hikayelere kendi kolayca kaptırabilir, Borges'in seçtiği hikayeleri ve olayları okurken biraz sıkılabilirisiniz.
Çehov karşılaştırması yapmam Borges'i okumaycağımız anlamına gelmiyor tabiki :) Her zaman dediğim okumaktan kimseye zarar gelmez.
İyi Okumalar....
Hep sorarlar ya :''Tolstoy mu ,Dostoyevski mi?'' diye.Aslında hiçbir zaman bu soruya cevap vermek istememişimdir.Hani küçükken içimize ayrılık tohumlarının atıldığı o ilk ''En çok anneni mi yoksa babanı mı seviyorsun ?'' sorusu anne ile baba arasına (insanların istemeden de olsa) koydukları çizgi ile aynıdır benim için.Benim için iki yazar da değerlidir.Belki Tolstoy'un eserlerini da fazla okuduğumdan bana Tolstoy daha çekici gelmiştir.Benim de ikisi arasına bir çizgi koyulacaksa ( Her ne kadar ikisi arasına bir sınır koyulma girşimine karşı olsam da) soruları sonran kişilere söyleyebileceğim en fazla bu kadar olur.Yalnız ikisinin ilk edebi eser dönemleri ile ilgili okuyucuyu etkileme,benimseme konusunda kıyasalama yapılacaksa'İnsancıklar'ın gerek geçmiş gerekse de günümüz okuyucularını daha fazla sarstığı söylenebilir.
Fakir ve taşra insanlarında iyilik ve fedakarlık konularında daha duyarlı oldukları izlenimi var hepimizde.Dünyanın iyiliğini de yapsan evrenin sevgisini de versen zayıf yaratılışlı varlık olan insan zamanın koşullarına göre (mutsuz bir hayatın kendisini beklediğini bile bile!) daha değersiz olanı seçecektir.Eser Dostoyevski'nin ilk eseri olmasına rağmen bu kadar sarsıcı olmasında 'zavallı insanların yaşamların'dan daha ötesini görmemiz gerektiği düşüncesindeyim.
Hep merak etmişimdir; dünyanın en değerli yazarlarının nitekim eserlerinin (Kendi görüşüm olmasıyla beraber katılmayan kişi sayısının yok denecek kadar az olduğu kanaatindeyim) neden Rus imzalı oldukları ile ilgili.''Rus toplumu çok cefa çekmiş diyoruz, bundandır ki ortaya güzel eserler çıkımış'' gibi klasik görüş hakim.Dönemin şartlarına bakınca bu durumun sadece Rus toplumunda ortaya çıkan proleter halka özgü bir durum değil.Dönem şartlarına bakınca değişik bölgelerde değişik zamanlarda per
