Tolga Güney
@Tolga_TS1
Gazeteci
Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi
İstanbul
Giresun, 15 Temmuz
55 okur puanı
Ağustos 2018 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
HesaplaşmaSiyaset
Kitabı okumaya başlamadan önce bu kadar mistik olay ile karşılaşacağımı tahmin etmemiştim. Kitap toplumumuzun uzak olduğu Alevîlik ve öğretileri halkında bir çok bilgi vermiş. Yüzlerce yıl beraber yaşayan iki toplum aslında birbirine ne kadar uzak bunu hissettirmiş.
Kahramanımıza dönecek olursak, Süha öğrencilik yılarında sol gruplar ile ilişki kurmuş, 12 Eylül sonrası ise yakalanarak bir süre tutuklu kalmış eski bir devrimcidir. Üniversite de asistan olarak çalışan Süha bir araştırma için gittiği köyde arabası ile duvara çarpar. Buradan sonra başlayan hikaye Süha'nın kendisi ile hesaplaşmasıdır. Süha o aba kadar bilinç altında saklı tuttuğu her şeyi Ismayıl'in hayat hikayesinde canlandırır. (Bu benim şahsi görüşüm bu arada.) Tabutun içinde kendisini görmesi, babasının kendisine duymadığı güvenin Ismayıl'in babası tarafından Ismayil'e duyulması bunun göstergeleri. Gördüğü her şey zihninin kendisine oyunları diye düşünüyorum.
Bunun yanında Süha'nın yaptığı bu hesaplaşma ve yaşadığı çelişkiler bize çok yabancı değil. Bu coğrafya da adil, özgür, eşit bir dünya için mücadele eden herkes bu tür hesaplaşmalar yapmıştır. Yaşanılan ağır yenilgiler ve umutsuzluk en inançlılarımızı bile çelişkiye düşürür.
Konusu bakımından ilginç bir kitap, Ahmet Ümit her kitabında sürükleyici bir konu ile karşıma çıkıyor daha önce tanımadığınıza pişman oluyorsunuz.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Sahi vatan neydi?
İttihat ve Terakki cemiyeti idealleri bakımdan bu topraklarda demokrasi, parlamento, özgürlük, eşitlik, adalet gibi kavramların gelişmesinde önemli rol oynar. Fakat bu ideallerin uygulamasında aynı şeyi söylemek mümkün değil, özelikle Enver Paşa'nın yönetimde söz sahibi olması ile birlikte cemiyet askeri bir mantık ile yönetiliyor. Ülke tarihinin ilk askerî darbesi, sopalı seçimler, Ermeni techiri, ülkenin savaşa sürüklenmesi, büyük bir mağlubiyet, ülkeyi terk eden kadrolar ve cemiyet ortadan kalkar.
Kitabın ilk bölümünde ittihatçilere büyük bir hayranlık duyduğumu söyleyebilirim. Onlarca yıl ülkeyi demir yumruk ile yöneten, baskıcı Abdülhamid rejimine karşı, eşitlik, adalet, özgürlük şiarı ile direnen, ülkeye parlamenter demokrasiyi oturtmaya çalışan bu kadrolara hayranlık duymamak elde değil. Fakat kitabın ilerleyen sayfalarında eşitlik, özgürlük, adalet gibi vaadlerin yerini, yine baskıcı bir rejim alıyor. Özellikle Ermeni tehciri ve muhaliflere yapılan baskılar bunun somut örneklerinden.
Lord Acton "İktidar yozlaştırır, mutlak iktidar mutlak yozlaştırır" der, kitabı okuyunca ne kadar haklı olduğunu anladım. İdealleri için yıllarca zulüm gören, öldürülen, sürgüne gönderilenler iktidar kendisine geçince daha acımasız oluyor. Sadece İttihat Terakki için değil bu topraklarda iktidar olan herkes aynı şeyi yaptı.
Genel konudan kahramanımıza dönecek olursak, Şehsuvar Sami ömrünü meşrutiyete adamış, bunun için Abdülhamid rejimine direnmiş, işgal yıllarında işgalci İngiliz güçlerine karşı savaşmış bir ittihatçidir. Selanik'ten İstanbul'a uzanan tüm bu ömrü boyunca ne kadar zor şartlarda kalırsa kalsın unutamadığı tek bir şey var, Ester!
İdealleri ve 'vatanı' için sevdiği kadından, doğduğu şehirden vazgeçen Şehsuvar yıllar sonra anlar ki gerçek vatanı
Kimi zaman öyle kahramanlar çıkar ki, halkının içinde bulunduğu umutsuzluğa umut ışığı olur onları içine düştükleri kuyudan kurtarır. Kitap da anlatılan umutsuz halk Ermeniler kahraman ise Gabriel Bagratyan.
Kitap 1915 yılında İttihat ve Terakki'nin çıkardığı Techir Kanununu ile yurtlarından zorla göç ettirilen Ermenilerin ve eski Osmanlı zabiti Gabriel Bagratyan'ın gerçek hikayesini anlatıyor. Çıkarılan yasa ile Ermeniler ülkenin iç kesimlerinde Suriye kırsalına doğru gönderiliyor. Bu yolculuk sırasında 1 milyon Ermeni'nin hayatını kaybetti.
Avrupa'da iyi bir yaşam süren ve fabrikaları olan Gabriel başına geleceklerden habersiz tatil için ülkesine geliyor. Bir anda tüm hayatı değişen Gabriel kaderini halkının kaderi ile birleştiriyor ve onlara önderlik yapıyor. 'Kaderine' razı olan halk önderlerinin aksine direnmeyi seçen Gabriel Musa Dağ'a çekiliyor. Burada 49 boyunca, üzerlerine tüm gücüyle saldıran tam donanımlı Osmanlı ordusu ve çetelere karşı direniyorlar. Tüm bu direniş boyunca başta Bagratyan ailesi olmak üzere Ermenilerin yaşadığı çelişkileri, acıları, sevinçleri okura en ince ayrıntısına kadar aktarıyor.
1915 yılına, Ermenilerin yaşadığı acılara dair soruları olanların mutlaka okuması gereken bir kitap. Sayfa sayısından korkmayın çok akıcı bir çırpıda bitiyor.
İlk kez polisiye türde bir roman okudum, klasik tarz bir cinayet romanı beklerken ilginç bir konu ve sürükleyici bir roman buldum. Her sayfasını heyecan ve merakla çevirdim.
Romanın ana konusu Türkiye'nin çok büyük bir sorunu, son yıllarda gazetelerde çokça rastladığımız çocuk istismarı. Yıllardır 'uzmanlar' konunun nasıl çözüleceğini ekranlardan tartışıyor, siyasiler ise meydanlarda hadımdan, idamdan bahsediyor. Fakat kitap konunun bu kadar basit olmadığı, sorunun toplumsal bir sorun olduğu gerçeğini bize hatırlatıyor.
Ana konunun yanında değindiği diğer konular ile Türkiye'de yaşanan bir çok soruna ve yaklaşmakta olan felakete dikkat çekiyor. Özellikle emniyet içinde yaşanan sıkıntılar ve Suriyeli mültecilerin dramı gibi konuları gözünüzün önüne getiriyor.
Konunun dışında çok sade ve akıcı bir dili var romanın, fakat biraz daha gerçekçi olabilirdi. Zira polis diyalogların da çok az küfür var :).
Bir de kitabı okurken çoğu kez gözümde Behzat Ç. canlandı. Öyle bir havası var fakat karşımızda daha kibar bir başkomiser var.
İçinizde ki kurdu dürtün
Aylardır askerde daha rahat okurum diye erteliyordum, iyi ki öyle yapmışım rahat bir kafa ile koşuşturma olmaksızın okudum. Her kitap bittiğinde heyecanla bir an önce diğerine başladım, bitince de çok üzüldüm, boşluğa düştüm. Ayrıca askerliğimi de jandarma olarak yapıyorum o da ayrı bir ironi olsa gerek.
(Spoiler içerir)
İnce Memed hem dönemin sosyolojik hem de tarihsel gerçeklerini yansıtıyor. Sosyolojik olarak bakıldığı zaman halkın içinde bulunduğu umutsuzluğu, yoksulluğu, bilinçsizliği ve suskunluğu resmedilmiş. Uzun yıllar boyunca zulüm gören, horlanan elinde ne varsa ağalar tarafından el konulan ve tüm bunlara karşı sessiz kalan, boyun eğen köylüler kendi içlerinden çıkan bir kurtarıcıyı bekliyor. Kimi o kurtarıcıyı bulduğunda onunla beraber ayağa kalkıyor, kimi ise yıllardır içerisinde bulunduğu çaresizlik ile güçlüden yana taraf tutuyor. Tüm halk gerçekliği romanda en ince ayrıntısına kadar düşünülmüş.
Bunun yanında özellikle mitolojik denecek seviyede dini olgular kullanılmış ki bu hristiyanların halk kahramanlarını azizleştirmesiyle benzeşiyor(Özellikle Latin Amerika kiliselerinde ki Che Guevara ve Pablo Escobar bibloları buna örnek.) Tıpkı bunun gibi İnce Memed de halkın gözünde ermiş oluyor. Bu da Ortadoğ toplumunun en büyük özelliği, dini olgular ile halkın güvenini kazanmak ve onu arkana almak. Yine Ortadoğu'ya özgü güçlü bir karakter arkasında halkın adaletsizliğe karşı başkaldırısı resmedilmiş. Her isyanda ağır bedeller ödeyerek yenilen köylüler yıllarca yeni bir kurtarıcı bekler ve onunla tekrar ayağa kalkar. Ama bu romanda ki fark bu kurtarıcının basit bir köylü olması, bütün isyan liderleri toplumsal statü sahibi sahibiyken, İnce Memed sonradan bu statüye sahip oldu.
Bunların yanında İnce Memed tarihsel olarak da bir isyan geleneğinin devamcısı