Eser Tevrat’tan bir ayetle açılıyor. Yakup Kadri’nin Sodom ve Gomore romanının adı da doğrudan bu kıssaya gönderme yapar. Romanda işgal altındaki İstanbul’un ahlaki ve toplumsal çöküşünü, Sodom ve Gomora’nın yozlaşmışlığına benzeterek anlatır. Bu yüzden kitabın başındaki bu ayet, romanın ana temasını özetleyen bir epigraf niteliğindedir.
Bazı kitaplar insana huzur vermek için değil, insanın içindeki soruları uyandırmak için yazılır. Kabil da biraz öyle bir kitap.
Kabil, düz bir dini roman değil, ateist propaganda da değil daha çok büyük bir varoluş tartışması.
Saramago: kutsal metinleri yeniden yorumluyor, ama bunu sadece “karşı çıkmak” için değil, kötülük, adalet, merhamet ve kader meselelerini sorgulamak için yapıyor.
Kabil, kardeşi Habil’i öldürdükten sonra dünyada dolaşmaya başlıyor. Ama bu sıradan bir yolculuk değil. Roman boyunca:
farklı zamanlara gider,
* Tevrat’taki olayların içine girer,
* Hz. İbrahim, Nuh, Babil Kulesi gibi sahnelere tanık olur
Saramago’nun anlatımında sık sık şöyle bir his vardır:
İnsanlar bir şey yapıyor gibi görünür ama daha büyük bir düzen çoktan sonucu biliyordur.
Kutsal anlatıda Kabil kardeşi Habil’i öldürdükten sonra Tanrı onu tamamen yok etmez; ona bir “işaret” koyar ve başkalarının onu öldürmesini yasaklar. Bu çok tuhaf bir durumdur:
* suçlu cezalandırılır,
* ama aynı zamanda korunur da.
aynı ipte iki keçi
İnsan ya da hayvan fark etmez, bazı varlıklar sınırları bozmak, bağlarını koparmak ister.
Saramago’nun eleştirileri dinî bir Yahudi düşmanlığına değil, daha çok politik ve devlet politikalarına yöneliktir.
KabilJosé Saramago · Kırmızı Kedi Yayınevi · 201814,2bin okunma
Suat Derviş : 1905 -1972, İstanbul
Eser yayın yılı: 1968
Suat Derviş, Türk edebiyatının en dikkat çekici kadın yazarlarından biridir.
Osmanlı’nın son döneminde iyi eğitimli bir ailede büyümüş , avrupa’da bulunmuştur.
Özellikle: güçlü kadın karakterleri, yalnızlık,aşk,toplumsal eşitsizlik,yoksulluk, şehir hayatının karanlık yüzü üzerine yazmıştır.
Romanlarında: psikolojik derinlik, duygusal yoğunluk, toplumsal eleştiri çok güçlüdür.
Bazı eserlerinde erken dönem modernist ve hatta gotik/hüzünlü bir atmosfer hissedilir. İstanbul’u sisli, yalnız ve melankolik bir şehir gibi anlatmasıyla dikkat çeker.
Ankara MahpusuSuat Derviş · İthaki Yayınları · 2021703 okunma