Gezgin – Halil Cibran | 4/5
Gezgin, Halil Cibran’ın kısa hikâyeler, alegoriler ve düşündürücü metinlerden oluşan eserlerinden biri. Kitapta insan doğası, sevgi, özgürlük, iyilik, kötülük, bilgi, kibir ve yaşam gibi birçok konu farklı hikâyeler üzerinden ele alınıyor. Her metin kısa olsa da altında uzun uzun düşünülecek anlamlar barındırıyor.
geçmişe özlem
Daha önce bir çok 
Haruki Murakami kitabı okudum. Fakat içlerinde en beğendiğim eseri bu oldu. Kitap insanın hayatını, geçmişini ve geleceğini büyük soru işaretleri ile sorguluyor.
Fare karakterinin bilinmez varlığı, ikizlerin nereden gelip gittiği de meçhul. 
Pinball 1973 aslında geçmişte yaşanan olayların günümüze yansıması ve sonucunda çıkardığımız derslerle alakalı da insana mesajlar veriyor.
Immanuel Kant'ın 
Saf Aklın Eleştirisi isimli eserinden de çeşitli alegoriler var eserde. Felsefik, düşündürücü, nostaljik ve anlatımı ile bir çırpıda bitirebileceğiniz bir eser. Yitirilen benlik gibi kaybolan pinball makinelerinin de aslında insanın kendi benliğini yitirmesi değil mi hayatın kendisi. 10 üzerinden 10.
Haruki Murakami kitabı okudum. Fakat içlerinde en beğendiğim eseri bu oldu. Kitap insanın hayatını, geçmişini ve geleceğini büyük soru işaretleri ile sorguluyor.
Fare karakterinin bilinmez varlığı, ikizlerin nereden gelip gittiği de meçhul. Pinball 1973 aslında geçmişte yaşanan olayların günümüze yansıması ve sonucunda çıkardığımız derslerle alakalı da insana mesajlar veriyor.
Immanuel Kant'ın Saf Aklın Eleştirisi isimli eserinden de çeşitli alegoriler var eserde. Felsefik, düşündürücü, nostaljik ve anlatımı ile bir çırpıda bitirebileceğiniz bir eser. Yitirilen benlik gibi kaybolan pinball makinelerinin de aslında insanın kendi benliğini yitirmesi değil mi hayatın kendisi. 10 üzerinden 10.
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Az ama öz yazan Juan Rulfo'nun Gabriel Garcia Marquez'in büyülü gerçekçilikle bezeli eserlerine ilham olan romanı Pedro Paramo... Gerçeküstü ögeler oldukça fazla ve eser alegoriler üzerinden ilerliyor. Yine de bir çatı kurmak gerekirse herkese kötülüğü dokunmuş, adeta bir nefret objesi haline gelmiş toprak ağası Pedro Paramo ve Paramo'nun terk ettiği, annesinin hakkını araması için peşine taktığı oğlunun arayışı ile başlıyor roman.
Yer yer sembollere dayalı anlatım okuru yoruyor gibi gözükse de çok duru bir dili var Juan Rulfo'nun. Okuyucusuna eziyet etmeyi istemediği çok bariz. Kitapta altı çizilesi bazı satırlar ise şöyle:
"Her iç çekiş insanın yitirdiği bir yudum yaşamdır."
"Hayal mi? Bunun bedeli ağırdır. Bana olması gerekenden daha uzun yaşamaya mal oldu."
"Hiçbir şey sonsuza dek süremezdi; zira ne kadar yoğun olursa olsun unutulup gitmeyen hiçbir anı yoktur."
"Tabiri caizse, ömrümüz kurulu dünyalarımızı ikide bir yıkmakla geçmiyor."
İlahi Komedya’nin en ilginç kısmı bence çoğu insanın düşündüğü gibi “Cehennem” değil, “Araf”. (Tabii henüz Cennet'i okumadım) Çünkü Cehennem gösterişli. Şok edici. Net. Günah var, ceza var. Her şey kesin. Ama Araf öyle değil. Araf, insanın değişmek zorunda kaldığı yer. Bu yüzden daha huzursuz edici.
Dante Alighieri burada insanı korkutmak yerine süründürmeyi tercih ediyor gibi. Ruhlar acı çekiyor ama bu acının içinde umut var. Garip olan şu: umut bazen umutsuzluktan daha yorucu olabiliyor. Çünkü Cehennem’de insanlar artık kaybetmiş durumda. Araf’takiler ise hâlâ mücadele etmek zorunda.
Araf Dağı’nın yapısı da çok zekice kurulmuş. Her katmanda farklı bir günah temizleniyor ama Dante’nin bakışı modern anlamda “psikolojik” denebilecek kadar derin. Mesela kibirliler taş taşımıyor sadece; eziliyorlar. Çünkü hayat boyunca yukarı baktılar, şimdi yere bakmayı öğreniyorlar. Hasetlilerin gözleri dikiliyor çünkü başkalarının hayatına bakarak yaşadılar. Bu cezalar fiziksel olmaktan çok sembolik ve bu yüzden akılda kalıyor.
Ama dürüst olmak gerekirse bazı bölümler fazla uzun hissettiriyor. Özellikle Dante’nin siyasi göndermeleri bazen hikâyeyi durduruyor. Sürekli Floransa siyasetine laf çakması modern okuyucu için yorucu olabiliyor. Burada Dante’nin bazen şairden çok öfkeli bir sürgün gibi konuştuğu anlar var. Bu kötü mü? Tam olarak değil. Hatta eseri canlı yapan şeylerden biri bu olabilir. Çünkü metin steril değil. İçinde kişisel kin, ego ve hayal kırıklığı dolaşıyor.
Bir başka ilginç nokta da şu: Araf’taki insanlar tamamen kötü değil. Zaten mesele bu. Dante burada kötülükten çok insan zayıflığıyla ilgileniyor. İnsanların çoğu şeytan olduğu için değil, ertelediği, korktuğu, kendini kandırdığı için kayboluyor. Bu tarafı hâlâ güncel hissettiriyor.
Virgilius ile Dante’nin
Açık Parantez
“Açık Parantez” Yazar Bilal Can ve Şair Ethem Erdoğan’ın -şiirin dünü bugünü yarını- ana başlığında şiiri ve şairi konu edindikleri kitaplarıdır. Çıra Yayınları etiketiyle, Ekim 2025’te matbuat âlemine dâhil edilmiş. Doksan dört sayfa hacmindeki eser, on bölümden müteşekkildir. Her bölüm, birden fazla soru cevap şeklindeki konuşmalardan oluşmaktadır. Yazar Bilal Can, konuşulması istenilen konunun kritiğini yaparak sözü alır ve devamında ilgili konunun sorusunu sorarak sözü Ethem Bey’e verir. Her ne kadar kitabın bazı bölümlerinde konu üzerinde söz alıp söz verme ile anlatım ilerlerse de daha çok Bilal Can Bey’in soruları üzerinden anlatım şekillenmektedir. Mesela Yazar Bilal Can, şiir konusu hakkında kendi fikirlerini serdettikten sonra ilgili sorusunun bir tanesini şu şekilde sormaktadır; “Şiir halen bir arayışın ürünü müdür yoksa kendini bulanların giriştiği bir “tavır” meselesi midir?” (Bilal Can, s. 71) Gibi.
Şair, edebiyat işçiliğiyle soylu bir üretimi temsil etmektedir. Geçmişe göre günümüzde şair, “ulvi bir şahsiyet” hüviyetini taşımasa da yine şair, bir yontucu titizliğinde görevini ifa etmektedir. Şiirin tilmiz, kalfa ve usta boyutlarındaki yol alışlarıyla beraber, “Şiir geçmişe atıflarla ilerler” diyen Behçet Necatiğil tavrıncadır. Söylem, form ve modern yapı ile beraber şiirlerde hareket ve etnometodoloji de aranmaktadır. Elbette ki köpüğü alınmış okuma ritmine kavuşmuş şiirleri de bunlara dâhil edebiliriz.
Şiirin tanımıyla beraber, şiirin ne'liği, şiirde ses, tını, biçem, öz, şiiriyet, anlam, şiirin etki gücü ve desibeli, şiirde ima, estetik, metafor, retorik, akıl ve metafizik, anlam derinliği, iştiyak, şiirin iyileştirici gücü, şiirde memba edinmek, şiirde bilinç ve bulunç ile şairin eski ve yeni konumu gibi onlarca ayrıntıya açılım
Son zamanlarda okuduğum en iyi kitaplardan biri oldu.
Birinci bölümden sonra su gibi akıp gitti..
Bulgakov 'un Usta ve Margarita kitabını Ocak ayında okumuştum. O kitapta Stalin dönemine ait çok gönderme ve alegoriler vardı. Açıkcası çok anlamlandıramamıştım. Şaşenka 'yı okuyunca bazı taşlar tam yerine oturdu diyebilirim. Yazar Rusya 'nın 20. Yy da geçirdiği Çar-Lenin -Stalin dönemini Şaşenka üzerinden anlatıyor. Tarih ile harmanlanmış romanları sevenler için çok güzel bir tercih olabilir. Ben tarihi direk değilde romanlar üzerinden okumanın daha anlamlı ve gerçeğe uygun olduğunu düşünenlerdenim. O yüzden kitap bana çok şey kattı. Bu yılın en iyi kitaplarından olma yolunda....
Herkese keyifli okumalar...
