Kavramlar Sözlüğü:
Ali Şeriati'nin Devrimci Kavram Haritası
Ali Şeriati, 20. yüzyılın en etkili Siyasal İslam düşünürlerinden biri olarak, geleneksel dinî kavramları sosyolojik ve devrimci bir mercekle yeniden yorumlayan bir entelektüel İslamcı devrimciydi. 1933'te İran'ın Sabzevar şehrinde doğan Şeriati, Paris'te sosyoloji ve din tarihi eğitimi almış, Marksist fikirleri İslamî teolojiyle harmanlayarak, özellikle İran İslam Devrimi'nin ideolojik zeminini hazırlayan bir figür haline gelmişti. Onun eserleri, sadece İran'ı değil, tüm Müslüman dünyayı etkilemiş; ruhban sınıfını eleştirmesi, eşitlik ve özgürlük vurgusuyla, İslam'ı statik bir ritüel yığını olmaktan çıkarıp dinamik bir toplumsal dönüşüm aracı olarak sunmuştu. Bu bağlamda, Kavramlar Sözlüğü (orijinal adıyla muhtemelen Farsça bir derleme olan ve Türkçe'ye Fecr Yayınları tarafından 2017'de çevrilen eser), Şeriati'nin kitaplarından, derslerinden ve makalelerinden derlenmiş bir kavramlar ansiklopedisi niteliğindedir. 344 sayfalık bu kitap, geleneksel İslamî terimleri, Batı kökenli kavramları ve Doğu dinlerine ait unsurları ele alarak, Şeriati'nin özgün dünya görüşünü sistematik bir şekilde ortaya koyar. Bu inceleme, kitabın yapısını, içeriğini, Şeriati'nin felsefesini ve günümüzdeki etkisini uzun uzadıya ele alacak; bir yazar gibi, düşünürün ruhunu yansıtarak, okuyucuyu onun devrimci çağrısına davet edeceğim.
Kitabın Yapısı ve Derleme Süreci: Bir Kavramlar Labirenti
Kavramlar Sözlüğü, geleneksel bir alfabe sırasına göre düzenlenmiş bir sözlük olmaktan ziyade, Şeriati'nin eserlerindeki kavramları tematik bir bütünlük içinde toplayan bir derlemedir.
Kitap, üç ana bölüme ayrılabilir:
İslamî kavramlar (tevhid, şirk, imamet, ümmet gibi),
Batı kökenli modern terimler (sosyalizm, materyalizm, alinasyon, makinizm)
ve