Kuyucaklı Yusuf, S.Ali'nin yayımlanan ilk kitabıdır. S.Ali bu kitapta Türkiye'nin o döneme kadar su yüzüne çıkmamış problemlerini ele alıyor. Kuyucaklı Yusuf'un yazıldığı döneme kadar yazın dünyasında ele alınan esas konu "Batılılaşma" problemiydi. Araba Sevdası, Felâtun Bey ile Râkım Efendi, Şıpsevdi'de olduğu gibi...
•
Kuyucaklı Yusuf'la birlikte ekonomik ve siyasi iktidarın asıl sahibi olarak görülen zenginlerin alt sınıfla olan çekişmeleri etrafında şekillenen kirli ilişkileri, toplumun nasıl çaresiz bırakıldığı, toplumsal yapının aksayan yönleri ilk defa bu kadar açıkça gözler önüne seriliyor.
S.Ali batılılaşmanın rüzgarında savrulmadan kendi öz edebiyat anlayışıyla ulusal bir yazın dili oluşturmaya yönelerek Yaşar Kemal, Kemal Tahir zincirinin de bir parçası oluyor.
•
Kitabın konusundan bahsetmek gerekirse, kitapta eşkiyalar tarafından ailesi öldürülen 9 yaşındaki Yusuf'un hikayesi anlatılıyor. Olayın iyi yürekli insanı kaymakam, Yusuf'u evlatlık alır. Kaymakamın Muazzez adında kendi halinde bir kızı ve Şahende adında kin ve nefret dolu karısı vardır. Zamanla Yusuf Muazzez'e karşı bir şeyler hissetmeye başlar ve sürekli onu korumaya çalışır. Kasabada külhanbeyi olarak ünlenen kötü ruhlu, ahlaksız Şakir ise sahip olduğu bu güçten dolayı her istediğini elde edebileceğini düşünür. Şahende Hanım kızını fakir olan Yusuf'la evlendirmektense zengin Şakir ile evlendirmeyi yeğler. İşler istedikleri gibi ilerlemeyen Şahende Hanım ve Şakir'in içi kin ve intikam duygusuyla dolar. İlerleyen sayfalarda olaylar hiç de Yusuf'un istemediği şekilde ilerlemeye başlar.
•
Sabahattin Ali Yusuf ile Muazzez'in aşkını ve insanların zalimliği karşısındaki duruşlarını sade ve akıcı bir dille anlatırken okuru kendine hayran bırakmayı da başarıyor.