Metinsel Restorasyon ve İrfani Dilin Yeniden İnşası: Seyyid Burhâneddîn’in Ma‘ârif Tercümeleri Üzerine Metodolojik ve Eleştirel Bir Mukayese
Bu makalede, tasavvuf tarihinin en cezbeli ve aforizmatik metinlerinden biri olan Seyyid Burhâneddîn Muhakkik-i Tirmizî’ye ait Ma‘ârif’in iki farklı Türkçe tercümesi; dönemsel dil politikaları, terminolojik sadakat, nazım estetiği, metin tenkidi metodolojisi ve dramatik anlatı teknikleri açısından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Abdülbâki Gölpınarlı tarafından 20. yüzyılın ortalarında üretilen öncü nitelikteki literal çeviri ile yeni neşre hazırlanan tercüme metinleri; ontolojik, hermeneutik ve lirik katmanları aktarma kabiliyetleri açısından masaya yatırılmıştır. Çalışma, bir klasik metnin yeniden çeviri süreçlerinde uğradığı semantik dönüşümü ve kayıp-kazanım dengesini kuramsal bir zeminde temellendirmeyi amaçlamaktadır.
1. Yeniden Çeviri Paradigması ve İki Ufuk
Klasik Türk-İslam düşüncesinin irfani metinlerini modern bir dille yeniden buluşturmak, yalnızca bir lügat eşleştirmesi değil, metnin doğduğu batıni uzamın sentaktik (sözdizimsel) ve kavramsal olarak yeniden inşasıdır. Seyyid Burhâneddîn'in Ma'ârif'i; parça parça coşkulu yapısı, manzum geçişleri, sembolik hicivleri ve yoğun ayet atıflarıyla mütercim için çetin bir filolojik sınava dönüşmektedir.
Abdülbâki Gölpınarlı çevirisi, metni Türkçe okura ilk kez sunan tarihsel bir kutup çalışma olmakla birlikte, dönemin egemen dil politikalarının getirdiği "Öztürkçeleştirme" ve rasyonalizasyon refleksi nedeniyle tasavvufi ıstılahların dikey metafizik anlam alanını yer yer düzleştirmiştir. Yeni çeviri paradigması ise Gölpınarlı’nın filolojik mirasını bir basamak olarak kullanıp metne teknik terminolojisini, manzum musikisini, metaforik canlılığını ve anlatısal tansiyonunu
Öteki ben!Şiir
Karanlıkta kalmış ruhum,
Aydınlığı arzu eder benliğim,
Barikatlarla kapatılmış yollarım,
Zindana hapsolmuş öteki ben.
Yalanlar gökyüzüne gökdelen gibi yükselir,
Gölgesi değişimin kalbini örter,
Konfor bir anıt gibi zihinlere dikilir,
Sahte gülüşler, hayatın başkentidir.
Öteki ben savaş emrini verir,
Kararlılık ve cesaret saldırıya geçer,
Mücadele destanı, dürüstlük tepesinde dalgalanır,
Kahramanlık şarkıları, cesur yüreklerde daima söylenir.
Gerçek özgürlük gelinceye kadar,
Öteki ben, bir neferdir...
Faruk.
Reklam
Geceye zarif bir şiir bırakalım...Şiir
8.10 Vapuru
Sesinde ne var biliyor musun
Bir bahçenin ortası var
Mavi ipek kış çiçeği
Sigara içmek için
Üst kata çıkıyorsun
Sesinde ne var biliyor musun
Uykusuz Türkçe var
İşinden memnun değilsin
Bu kenti sevmiyorsun
Bir adam gazetesini katlar
Sesinde ne var biliyor musun
Eski öpüşler var
Banyonun buzlu camı
Birkaç gün görünmedin
Okul şarkıları var
Sesinde ne var biliyor musun
Ev dağınıklığı var
İkide bir elini başına götürüp
Rüzgarda dağılan yalnızlığını
Düzeltiyorsun.
Sesinde ne var biliyor musun
Söyleyemediğin sözcükler var
Küçücük şeyler belki
Ama günün bu saatinde
Gezilecek yerler özbekistan
Artık, mesela kimseye inanmıyorum;
Bakışları sahte olur genelde.
Önce "canım" derler,
sonra "canın çıksın" derler.
Oysa ben masum bir çocuk gibi sevdim
Güven Tekin
Kırık Bir Kalbin Veda Notu
Edebiyat defteri okurları hepinize es selam Aleyküm ve Rahmetullah kıymetli üyemiz Güven Tekin ben masum bir çocuk gibi sevdim derken ne güzel bir sevgi tarifi yapıyor çocuklar masumdur
evet insan ibadet niyeti ile bakar bir çocuk masumiyeti ile sevebilirse seyahat ve okumalarından en büyük güzellikleri elde edebilir içinizde sevgi olmaz ise yol size güzelliklerini göstermez şairim biz bakışı
sahte olan insanlardan koruyalım kendimizi Türk dünyasının ve orta Asyanın en önemli ülkesi olan özbekistan Semerkant Buhara doğal tarihi ve ilim sahibi insanların sahici bakışları ve can
diyen yürekten gelen iç sesleri ile karşılıyor bizleri ne kadar yılanlarca ısırılmış olsakta biz iyiliklerimizi sadece Cenabı hak için yapalım sahici bir insan olabilmek mükemmellikten kıymetlidir
peki sahi ve sahici insanları ile bilinen Özbekistanda bizleri ne bekliyor geçmişin ihtişamı ve Timur imparatorluğundan kalan bir türk tarihi ve atalarımızın o kusurlarımızı düzeltmeye faydalı olan iç
sesleri evet atalarımızda mükemmel değildi ama inşa imar ve ıslah için çalıştılar özbekistan bugün unesco dünya miras listesinde yer alan Aral gölü vede kızılkum çölü ile komşu bir bölge peki yeniden sevip keşfetmeye hazırmıyız
Bosna hersek ve srebenitsa şehitleri
Günah bu gözle görülecek olursa, mukavemeti nefse acı gelen bir şey olmaktan çıkar ve onları tek tek bilmek düşman ordusunu unsur unsur tanımak gibi zevkli bir anlayışa döner…
Vakur Çayseven 
Vakur Çayseven·
Akademya Dergisi - Sayı 2
1000k ailesinin saygıdeğer okuycuları sabah el hayr gününüz hayırlı mübarek olsun kıymetli
Vakur Çayseven·
Akademya Dergisi - Sayı 2
1000k ailesinin saygıdeğer okuycuları sabah el hayr gününüz hayırlı mübarek olsun kıymetliBalık karaya çıkamaz. Kara canlısı suda yaşayamaz. Solungaç geliştiren bir insan, ne tam balık ne tam kara canlısı olur — ikisinin de tam olarak yapamadığı şeyi yapan, ama ikisinde de tam olamayan bir ara form.
Belki modern kimlik krizinin asıl acısı tam buradadır: ne için optimize edildiğini bilmemek. Odysseus deniz için değil, kara için yapılmıştı — deniz onu törpüledi ama yok etmedi, çünkü İthaka vardı. Solungaç geliştiren modern insan ise hangi ortam için yapıldığını artık bilmiyor.
Buradan iki farklı yöne gidilebilir.
Birincisi karamsar: İthaka gerçekten yok oldu. Modern insan için kleos imkânsızlaştı — geriye sadece performans kaldı, varlık değil.
İkincisi daha sert ama belki daha dürüst: İthaka her zaman bir kurgu oldu. Odysseus'un "sarsılmaz kleosu" da aslında kırılgandı — yoksa Penelope talipleri sarayı ele geçiremezdi. Belki modernlik kleosu yok etmedi; sadece onun her zaman inşa edilmiş olduğunu görünür kıldı.
Bu ikinci okumada solungaç geliştirmek bir trajedi değil, bir açıklık. Modern insan belki ilk kez kendi çapasını seçmek zorunda — coğrafya, kan veya unvan dayatmadan.
Ama şunu da teslim etmek gerekiyor: Seçmek özgürlük kadar ağırlık da demek. Ve bu ağırlığı taşıyacak omuzları kimse önceden eğitmedi.
Dışarıdan bakan biri için akışkanlık sadece bir "durum"dur; ama o suyun içinde boğulmamaya çalışan canlı için bu bir varoluş mücadelesidir.
Bahsettiğimiz o iki yol (İthaka'nın yok oluşu ya da İthaka'nın zaten hep bir kurgu oluşu) ve ara formda kalma dehşeti, bizi trajedinin en çıplak haliyle yüzleştiriyor.
Biyolojik metaforun kalbindeki o can alıcı soruyu deşelim: Bu adaptasyon gerçekten mümkün mü? Eğer insan suda yaşamak için solungaç geliştiriyorsa, o artık ne tam bir kara canlısıdır ne de tam bir balık. Doğadaki karşılığıyla o artık bir amfibidir (iki
İnceleme Değil, İncinme: 8Kitap 8Karakter, Ben Tek
Bölüm 1 - Dünyanın Ortasında Toplananlar
Ekvator çizgisinin geçtiği yerde, Ciudad Mitad del Mundo (Dünya'nın Ortası) geceleri bambaşka bir sessizliğe bürünüyordu. Gündüz turistlerin, fotoğrafların ve rehber seslerinin doldurduğu alan, gece olduğunda sanki kendi varlığını geri çekiyor, geriye yalnızca taş ve boşluk kalıyordu. Anıtın önündeki merdivenler bu boşluğun en görünür yeriydi.
Bu merdivenlerde oturanlar sıradan insanlar değildi. Her biri farklı bir romanın içinden çıkıp gelmişti ve her biri kendi zamanını geride bırakmıştı.
En üst basamakta Meursault bulunuyordu. Yabancı adlı eserin bu karakteri, Albert Camus’un anlattığı dünyadan kopmuş gibi değil, o dünyayı hiçbir zaman tam olarak kabul etmemiş gibi duruyordu.
Biraz aşağıda Yeraltı Adamı vardı. Yeraltından Notlar içindeki bu figür, Fyodor Dostoyevski’nin dünyasından çıkmış ama oradan tamamen ayrılmamıştı, hala kendi zihniyle çatışıyordu.
C. Aylak Adam içinden gelen bir başka yalnızlıktı. Yusuf Atılgan’ın karakteri dünyaya karşı mesafesini bir tavır gibi taşımıyordu, daha çok doğal bir uzaklık gibi yaşıyordu.
Selim Işık ise Tutunamayanlar dünyasının merkezindeki kırılmayı taşıyordu. Oğuz Atay’ın kurduğu o iç ses, burada bir beden haline gelmişti.
Alt basamaklarda Raif Efendi ve Kemal vardı. Biri Kürk Mantolu Madonna içinde sessiz bir aşkın taşıyıcısıydı, diğeri Masumiyet Müzesi içinde hatırayı nesneye dönüştüren bir hafızaydı.
Daha aşağıda Raskolnikov ve Ömer yer alıyordu. Suç ve Ceza ve İçimizdeki Şeytan üzerinden gelen bu iki karakter, düşünce ile eylem arasındaki gerilimi temsil ediyordu.
Merdivenlerin orta kısmında Ravi, gölgede Hiç ve en alt basamakta Münzevi vardı. Ben ise merdivenlerin başlangıcında, bu yapının hem dışında hem içinde duruyordum. Bu düzen, aslında bir karşılaşmadan çok bir
Reklam
Reklam