Ömer Hayyam , Nişabur’da doğmuş İranlı bir şair, matematikçi, astronom ve filozoftur. Daha çok rubaileriyle tanınır fakat bugün ona ait olduğu söylenen bütün dörtlüklerin gerçekten ona ait olup olmadığı kesin değildir.
Kitaba başlamadan önce hakkında küçük bir araştırma yapmıştım. İnsanların bu eser konusunda ikiye ayrıldığını görmek dikkatimi çekti. Sevenler Hayyam’ın düşünce dünyasını derin ve etkileyici bulurken, sevmeyenler ise daha çok dörtlüklerde geçen şarap, meyhane ve yer yer inançla çatışabilecek ifadeler sebebiyle kitaba mesafeli yaklaşıyor.
Açıkçası kitabı pek sevmedim ama tamamen de değersiz bulmuyorum. Yine de okunabilecek kitaplardan biri olduğunu düşünüyorum. Çünkü ilk bakışta yalnızca aykırı fikirler ve dünyevi imgeler öne çıkıyor gibi görünse de satırların altına indikçe insanın faniliği, hayatın geçiciliği ve hakikati arama çabası kendini gösteriyor.
“Dedim artık bilgiden yana eksiğim yok
Şu dünyanın sırrına ermişim az çok
Derken aklım geldi başıma, bir de baktım
Ömrüm gelip geçmiş, hiçbir şey bildiğim yok.”
Hayyam’ın en güçlü yanı insanı düşünmeye zorlaması. Bazı dörtlüklerde sorgulatan, bazılarında rahatsız eden, bazılarında ise insanın içine dokunan bir taraf var. Özellikle sevgi üzerine yazdıkları, onun yalnızca hayatı sorgulayan değil, aynı zamanda insan ruhunu da derinlemesine anlayan biri olduğunu hissettiriyor.
“Düşünce göklerinin baş konağı sevgidir sevgi
Gençlik destanının baş kaynağı sevgidir sevgi
Ey sevginin sırlarından habersiz yaşayanlar
Bilin ki tüm varlığın baş kaynağı sevgidir sevgi”
“Yüce Varlık bize bir beden verince
Sevmesini öğretti her şeyden önce
....”
“Sevgiyle yoğrulmamışsa yüreğin
Tekkede, manastırda eremezsin
Bir kez gerçekten sevdin mi dünyada
Cennetin, cehennemin üstündesin”
Bu kaynak bende puzzle'ın eksik bir parçasını tamamladı, puzzle için bu küçük ya da önemsiz bir parça gibi görünebilir ama işte o olmadan tamamlanmaz ve bir sonraki aşamaya geçemezsiniz.
Ben de öncesi sonrası diyebileceğim bir etki yarattı bu kişisel bir durumdur her insanın ruhsal yolculuğu kendine özeldir ve tabii ki zamanın ruhu ve kalitesi ile de ilgilidir.
Eğer kıramadığınız döngüler varsa bu kitabı tavsiye ederim.
Bu kitapta emeği geçen herkese teşekkür ederim.
Bir gün kendimi yeterli donanıma sahip hissettiğimde, bütün bu kaynakları ve daima yazdığım ama nice güzel ruhlarla buluşmak için vaktini bekleyen notlarımı kendi yolculuğumla gözlemlerimle-tecrübelerimle astrolog kimliğimle sentezleyip doğum haritamdaki yaralı şifacı misyonumu da gerçekleştirip dönüştürdüğüm bir kaynak-kaynaklar haline getireceğim Biiznillah.
Ömer Hayyam (1048-1131), İranlı büyük bir polimat, matematikçi, astronom, filozof ve şairdir. Asıl adı Gıyaseddin Ebu’l-Feth Ömer İbni İbrahim el-Hayyam’dır. “Hayyam” lakabı babasının çadırcı mesleğinden gelir. Doğu’da bilim insanı kimliğiyle, Batı’da ise özellikle Rubaiyat (Rubailer/Dörtlükler) adlı şiirleriyle tanınır. Rubai, dört dizeden oluşan ve genellikle “aaba” kafiye şemasıyla yazılan klasik bir Fars şiir formudur. Hayyam bu formu ustalıkla kullanarak felsefi derinlik katmıştır.
Hayyam, Nişabur’da doğup büyümüş, Semerkant ve Isfahan’da bulunmuştur. Matematikte cebir üzerine önemli çalışmalar yapmış (kübik denklemler), astronomide Celali Takvimi’ni geliştirmiş, fizik ve felsefe alanlarında eserler vermiştir. Rubaileri ise ölümünden sonra derlenmiştir; kendisine atfedilen yüzlerce dörtlük arasında hangilerinin gerçekten ona ait olduğu tartışmalıdır. En güvenilir derlemelerde 100-300 civarı rubai bulunur. Türkçe’de en bilinen çeviriler Sabahattin Eyüboğlu ve diğer klasik tercümelerdir.
Hayyam’ın rubaileri, kısa formlarına rağmen derin felsefi sorgulamalar içerir. Ana temalar şunlardır:
Hayatın Kısa ve Geçiciliği (Transience): Dünya bir han gibi; gelen gider. Geçmiş ve gelecek masaldır, önemli olan “an”dır (Carpe Diem). Ölüm kaçınılmazdır, bu yüzden zevkleri kaçırmamak gerekir.
Varoluşsal Sorgulama ve Kader: Evrenin sırrı akılla tam çözülemez. Tanrı, kader, ölüm sonrası hayat gibi konulara ironik ve şüpheci yaklaşır. Bazı rubailerde kaderin oyuncağı olan insan imgesi vardır.
Şarap, Sevgili ve Zevk: Şarap sıklıkla mecazi kullanılır; tasavvuftaki gibi ilahi aşkı veya dünyevi zevki simgeler. Eleştirmenler onu “şarapçı” diye ansa da, bu imgeler ikiyüzlülüğe, dini gösterişe ve faniliğe karşı bir başkaldırıdır. Sevgili de hem dünyevi hem ilahi güzelliği temsil
Çok sevdiiiim. Uzayda ve gelecekte geçen, üç kişilik bir astronot gurubunun yaşadıklarını anlatan bir sitcom izliyormuşum gibi geldi. Tabii sağlam karakter arkaplanları ve ciddi durumlar, hayatın anlamına dair farklı bakış açıları içeren sağlam bir manga başlangıcıydı. Komik değildi fakat bu üç karakterin uzayda çöp toplarken bir yandan yaşadıklarını okumak bana çok sıcak hissettirdi. Yeri geldiğinde ağladım yeri geldiğinde güldüm de yani karakterlere şimdiden bağlandığımı görebilirsiniz. Devamı için çok heyecanlıyım.
Batı dünyasında bilinen ismiyle Averroes, İslam tarihinde İbn Rüşd... Filozof, astronom, doktor, psikolog, hukukçu, fizikçi, edebiyatçı, matematikçi... Ve adını sayamadığımız birçok dalın üstadı... "Önce Akıl" şuuruyla düşünce dünyası Orta Çağ, Rönesans ve Aydınlanma Çağı'nı etkisi altına almıştır. "Akıl yoluyla Tanrı bulunabilir" diyerek aklı birçok şeyin üstünde tutmuş ve hatta "Önce Din" diyen İmam Gazali'ye de bu konuda ters düşmüştür.
İbni Rüşd - İlim Anavatanımızdır, Cehalet İse Yabancı Bir YerMetehan Tanyıldız · Destek Yayınları · 2024944 okunma
Kitabın 
Sür Pulluğunu Ölülerin Kemikleri Üzerinde temel derdi ve vermek istediği mesajlar; hayvan hakları, adalet ve insanın acımasızlığı gibi benim de üzerinde düşündüğüm konular olduğu için bana oldukça tanıdık geldi. Buna rağmen Janina karakteri fazlasıyla öfkeli ve hırçın geldi. Sürekli birilerine kızan, yargılayan ve haklılığını kanıtlamaya çalışan bir anlatıcı hissi uyandırdı. Bir noktadan sonra hikayeyi değil, onun bitmek bilmeyen öfkesini okuyormuşum gibi hissettim. Bu nedenle karakterle bağ kurmakta zorlandım ve kitap beni yer yer yordu. Anlatmak istedikleri değerli olsa da bu yoğun öfke, hikayeye yaklaşmamı ve karakterle empati kurmamı zorlaştırdı. Ayrıca karakterin astrolog olmasından dolayı bir ton anlamadığım astrolojik terimler vardı , o kısımlarda da çok sıkıldım. Özetle; pek keyif alarak okumasam da , değerli mesajlar taşıyan kolaylıkla olunabilecek nitelikte bir roman.
Okumak isteyenlere keyifli okumalar!
Olga Tokarczuk
Sür Pulluğunu Ölülerin Kemikleri Üzerinde
Sür Pulluğunu Ölülerin Kemikleri Üzerinde temel derdi ve vermek istediği mesajlar; hayvan hakları, adalet ve insanın acımasızlığı gibi benim de üzerinde düşündüğüm konular olduğu için bana oldukça tanıdık geldi. Buna rağmen Janina karakteri fazlasıyla öfkeli ve hırçın geldi. Sürekli birilerine kızan, yargılayan ve haklılığını kanıtlamaya çalışan bir anlatıcı hissi uyandırdı. Bir noktadan sonra hikayeyi değil, onun bitmek bilmeyen öfkesini okuyormuşum gibi hissettim. Bu nedenle karakterle bağ kurmakta zorlandım ve kitap beni yer yer yordu. Anlatmak istedikleri değerli olsa da bu yoğun öfke, hikayeye yaklaşmamı ve karakterle empati kurmamı zorlaştırdı. Ayrıca karakterin astrolog olmasından dolayı bir ton anlamadığım astrolojik terimler vardı , o kısımlarda da çok sıkıldım. Özetle; pek keyif alarak okumasam da , değerli mesajlar taşıyan kolaylıkla olunabilecek nitelikte bir roman.
Okumak isteyenlere keyifli okumalar!
Olga Tokarczuk
Sür Pulluğunu Ölülerin Kemikleri Üzerinde