Hatice Ay
@ay_htc
•mesleğini ve kitap okumayı seviyor
Öğretmen
Lisans
Bitlis
Adana
116 okur puanı
Ocak 2019 tarihinde katıldı
İnsan birisini bu kadar severse nasıl darılır?" diyordu. Hiç darılabilir mi? Muhakkak yorulmuştur.
Ahmet Hamdi Tanpınar
Ahmet Hamdi TanpınarReklam
İnsanoğlunun anlam arayışı bazen sınırlarını aşar ve geçmişine doğru uzanır. Geçmişin büyük hazineleri yazılı dönemin öncesinde ortaya çıkar. Sözlü kültürün o müstesna öğeleri insanın hayat algısına has eşsiz ayrıntıların ortaya çıkmasına neden olur. Cengiz Aytmatov’un “Deniz Kıyısında Koşan Ala Köpek” isimli kitabı böylesine zamanı aşan efsanevi bir anlatıyla başlar.
Mitolojik anlatılar kimi zaman felsefi derinlikleri kayda alınmaksızın, tarihin tozlu raflarının arasına hapsedilirler. Aslında sözlü
kültürün bu müstesna ürünlerinin gerektiği gibi diriltilmesi ve içindeki muhtevanın ortaya çıkarılması gerekmektedir. Çünkü
sözlü kültür efsanevi anlatısını nesillerden nesillere aktarırken, gerçekleri kıvrımlarının arasına saklayarak, taliplerine sunar.
Aytmatov bu eseriyle tam olarak yitik bir efsaneye hayat verir.
Deniz insana dünyada gurbeti yaşatan suyun âlemidir. Deniz insana cömertçe ürünlerini bağışlamakla beraber, hışmını da
göstermektedir. Denizin kâbusa dönüştüğü anlarda, insanoğlunun acz içindeki çaresizliği, kıyısına tutunarak hayat bulduğu kara
parçasına daha sıkı tutunmasını sağlar. Cehenneme dönebilen insana tutunacak dal bırakmayan deniz, kimi zaman ise hayallerin
meskenidir. İnsan için mavi
suların gizemine sırlanmış, onu mutlu edecek birçok nüans vardır. Bu yüzden efsaneler suya atılan olta kabilinden insanın yıllar
yılı arayışını nihayete erdirecek gizem çözümlemelerini kullanıma sunar. Ve artık beklenilen bir denizkızı suya sinen gri tonu,
gökyüzünün mavisine çevirir. Felaketin karasına inanan insan; neden cennetin mavisine inanmasın ki?
Yazar bu manada deniz insanının, kültürel kodlarını aşikâr kılarak, ait olduğu
zemine fevkalade bağlar. İncelikli bezenmiş karakterlerin farklı yaşlarda olması; deniz insanının farklı evrelerine dair
izlenimleri okura
Ancak aslında saf, temiz bir biçimde girişilen hiçbir dava çabasına boşuna denemez, gücün ahlaki kullanımına dair hiçbir çaba evrende asla tamamen kaybolamaz. Yenilenler de mağlup düşmelerine rağmen zamanı aşan ideallerin erken öncüleri olarak yerlerini alırlar; çünkü bir düşünce ancak onun uğruna yaşayanlar ya da ölenler varsa, ona inananları ve ikna olanları yaratabilmişse yeryüzünde yaşayabilir...
Şimdi o yitik zamanı düşünüyorum. Su ile ateş arasındaki tarafsız bölgede geçirdiğim yitik zamanımı.
Suyu seçmenin uygun bir seçim olmadığını anlıyorum işte.
Öyleyle niçin ateşe yönelmiyorum?
Yıldızlar, güneşler, göktaşları, devrimcilerin gözleri, peygamberlerin sözleri, hepsi ateşin cevherinden yapılmış değil midir?..
Eğer Tanrı senin cezanı vermemişse,kendini düzeltmeni beklemiştir.Önceden o küçük Yohan nasıl iyi ve masum bir çocuk ise,sen yine öyle olmaya çalış.-dedi.Sanıyorum, senin çocukların da var. Onları eğit.Yaşama ihtiyaçlarını dürüst bir çalışmayla sağlamayı öğrensinler.
Sayfa 108
