Ey cirmi ve cismi küçük ve cürmü ve zulmü büyük ve ayb ve zenbi azîm bîçare insan! Kâinatın hiddetinden, mahlukatın nefretinden, mevcudatın öfkesinden kurtulmak istersen, işte kurtulmanın çaresi; Kur'an-ı Hakîm'in daire-i kudsiyesine girmektir ve Kur'an'ın mübelliği olan Resul-i Ekrem aleyhissalâtü vesselâmın sünnet-i seniyesine ittibadır. Gir ve tabi ol!
Lemalar
Ez-Zuhri"halifeler bizi hadis yazmak için zorladılar"sözü ile⁶, Ebil-Melih'in"Ez-Zuhri'yi, hadis kitabetine zorlayan Halife, Hişâm idi"⁷sözünden anlaşılmaktadır. Bilhassa bu Halifenin, çocukları için ez-Zuhri'ye hadis yazdırması⁸ ve bu iş için iki de katip tahsis etmesi⁹, işin ne derece ciddi tutulduğunu gösterir. Ez-Zuhri'den, Halife için hadis yazan bu iki kâtipten birisini tesbit etmek mümkün olmuştur. Meşhur hadisçilerden Şu'ayb İbn Ebi Hamza'nın terceme-i halinden bahseden biyografik eserler, bu şahsın Sultan için ez-Zuhri'den imlâ yolu ile pek çok hadis yazdığını zikrederler.¹⁰ Bu konuda gelen bir başka haber ise, bu Sultan'ın Hişâm İbn Abdi'l-Melik olduğunu belirterek meseleyi vuzuha kavuşturmuştur.¹¹ Şu'ayb İbn Ebi Hamza'nın, ez-Zuhri'den Halife için dahi olsa hadis yazması, kendi elinde de yazılı bir koleksiyonun bulunmasını tabii kılar. Nitekim Ahmed İbn Hanbel, Şu'ayb'ın elinde bu kitapları gördüğünü ve hepsinin de muntazam olduğunu söylemiştir.¹²
1 İdicek meyl perî-çihrelü bir yâra gerek
Çekicek cevr ü cefâ bârı vefâ-dâra gerek
2 Kevkeb-i eşkümi kûyında tehî anlamanuz
Zînet itmeğe göği encüm-i seyyâre gerek
3 Dil irişmege bugün cilve-gehi cânâne
Bâd gibi gice gündüz yiler âvâre gerek
4 Sînemi çâk ider isem beni 'ayb eylemenüz
Bir ciğer-pâre içün bu ciğerüm pâre gerek
5 Hasret-i derdün ile Sebzî meded olı yürür
Ey tabîbüm dil-i bî-çâresine çâre gerek
Her rabîbe söylese ahvâlini 'ayb eylemen
N’eylesün bî-çâre 'âşık derdine dermân arar
Sen bu çeşm ü hatt u zülf ile tururken bâğbân
Bâğ içinde nergis ile sünbül ü reyhân arar
Ey cirmi ve cismi küçük
ve cürmü ve zulmü büyük
ve ayb ve zenbi azîm bîçare insan!
Kâinatın hiddetinden,
mahlukatın nefretinden,
mevcudatın öfkesinden
kurtulmak istersen, işte kurtulmanın çaresi:
Kur'an-ı Hakîm'in daire-i kudsiyesine girmektir
ve Kur'anın mübelliği olan Resul-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm'ın Sünnet-i Seniyesine ittibadır.
Lemalar - 84