Aynush
@aynusha
**Oblomovluk ölümə bənzəyən hərəkətsizlik…**1000Kitap
Bir kumru gibi. Başını kanadının altına sokuyor ve öylece kalıyorsun. Bütün hayatını tavan arasında ötmekle geçirebilirsin. Sen İyi yüreklisin; zekisin; duygulusun, soylusun. Dürüst bir insansın İlya. Ama gene de eriyip gidiyorsun. Seni için için yiyen nedir? Bu hastalığın bir adı yok mu?
Oblomov zor işitilir bir sesle:
— Var, dedi. Olga yaş dolu gözleriyle sorar gibi baktı.
Oblomov:
— Oblomovluk, diye mırıldandı.
Bu əsərdə həm Andrey,həm Olga,bəzən Oblomov da hiss etdim özümü.İnsan nə üçün yaşamalıdır? İnsanın həyat qayəsi nədir? Həyatdakı məqsədi nədir?
Xoşbəxt olmaq? Bəs xoşbəxtlik nədir?
Xoşbəxtlik hər kəs üçün fərqli anlayışdır.
Bir tek solgun, üzgün çehre görmeyeceksin; hiçbir derdin olmayacak, ne Danıştay davaları, ne borsa, ne şirket, ne rapor, ne bakan, ne rütbe, ne terfi... Bütün konuşmalar candan olacak. Evden taşınma derdin olmayacak... Yalnız bu nelere değmez! Bir de buna hayat değil diyorsun.
— Değil, kardeşim, değil.
— Nedir, öyleyse? Ştoltz bir düşündü, bu hayata bir isim aradı:
— Bu... bir çeşit Oblomovluktur, dedi.
Oblomova görə bu idi xoşbəxtlik hərəkətsizlik,hər şeyi ərtələmə,sakit durğun həyat,heç nəyi düşünmədən,dərd etmədən,özünü yormayacağın həyat.Bəs insan bu durğun həyatdan bezməz? Bu xəbərsiz ölüm deyilmi?
Sadəcə bədəninin yaşadığı,ruhunun öldüyü həyat.
— Hayatın ideali bir yerde oturmaksa ne diye insanlar her tarafta demiryolları yapıyor, gemiler işletiyorlar?
Bu adamlara teklif edelim, İlya, dursunlar: Bİzim bir yere gitmeye niyetimiz yok, diyelim.
İnsan yaşadıqları,yaşatdıqları,yaratdıqları ilə var olur.Bu həyatda xoşbəxt anlar,kədər sevinc bir aradadır.
Hər kəs Oblomov olarsa,bu həyat nəyə lazımdır?!Yalnız imkanlı insanlar rahat yaşamaq haqqına sahibdir?
İmkanlarını daha da artırıb,imkansızlar üçün imkan yaratmaqdır həyat
Reklam
Ne mi istiyorum? Acı çekmemek. Yaşamak.Hayat ve İnsan
Geri geri giden trende insanın ileri gittiğini sanması, neden sonra asıl yönün farkına varması gibiydi durum..
Mənə təsir edən əsərlərdən biri oldu.
Xəstəliklə mübarizə aparan insanın iç dünyasını göstərdi bizə yazar.
*Tepeye tırmandığımı zannederken aslında bayır aşağı koşmak. Tam böyleydi durum..*
Ölümə addım addım yaxınlaşmaq,hər kəsin qapısını döyəcək ölümün sənin qapının arxasında əli toxmaqda qaldığını bilmək.Dəhşətli bir hissdir yəqinki.
Ani ölüm ya gecikən,insanı yavaş yavaş həyatdan qoparan ölüm...
Düşünməyə zamanın olduğu bir ölüm.Düşünmək,ölümü,yaşadığın həyatı,yaşayamadıqlarını,naməlum sonrakı həyatı.
Və əsas sual
*Ya gerçekten bütün hayatım yanlışsa?*
Bu həyatı layiqincə yaşadım?
Bu dəhşətli sualla qarşı qarşıya qalan İvan İlyiç.
İnsanı qorxudan sualdır.Bu həyatı layiqincə yaşadım? Bəs layiqli həyat necə olur? Kimə,nəyə görə hansı meyyarlara görə qiymətləndirilir.Bilmirik.
Düşündürən,özünə sual verə biləcəyin,özünü analiz edə biləcəyin kitabları sevirəm.
Sualı mən də verdim özümə.Ama cavabı asanlıqla verə bilmədim.Mənə verilmiş bu həyatı layiqincə yaşayırammı?
İstədiyim həyatı ya mənə seçimlərimin soruşulmadan verildiyi həyatı yaşayıram?!Çox az şeydə seçim edə bilmişəm bunu gördüm.İnsan öz həyatını özü seçməlidir,bu həyat bir dəfə verilir,pisi yaxşını təcrübə edib, öyrənirik.Heç kim heç nədən sığortalanmayıb.
Kitabda gördüyümüz kimi vaxtilə ailəsi,uğruna xəstəliyə belə düşmüş ailəsi,sevdikləri öləcəyi,qurtulacağı günü gözləyirdilər.
Bir yükmüş kimi davranırlar.Ölümündən sonra yenə həyatını davam etdirməyin,əziyət çəkməməyin yollarını axtarırlar.
*Kimin umurunda ölen benim onlar değil.*
*Ölüm! Evet, ölüm! Hiçbiri bilmiyor, bilmek de istemiyor, acımıyor bile. Vur patlasın çal oynasın! Umurlarında değil, oysa onlar da ölecek. Ne aptalca. Önce ben öleceğim,
Kitabın dili qarışıq idi.
Hadisələr yalın dillə yazılmışdı,əslində mövzu maraqlıdır,ama qarışıq içi boş kitab olub.
Kitabın adının açıqlaması,fikrin əsaslandırılması bir neçə səhifə ilə kifayətlənmişdi.Və bunun üçün sanki qalan 200 səhifəni oxumaq heç nə qazandırmadı.
Nə,niyə,kim sualları ilə oxuyub bitirdim kitabı,ama bitirəndən sonra belə suallarıma cavab tapmadım,nəticə olaraq bəyənmədim
Cinayət ya ədalət?Düşünce
Yoxsulluğun,ayrı seçkiliyin,əziyyətin cinayətə sürüklədiyi bir gənc...
Kitab neçə illər öncə yazılmasına baxmayaraq bəzi şeylər dəyişilməyib təəssüfki.Bəlkə daha da ağır hal alıb.
İnsan üçün ən çətin şey,hər gün insan qalabilməkdir.. (Çingiz.A.)
Cinayətin səbəbi onu etməyə haqq qazandırır?
"Her kes bir yoldan zengin oluyordu,ben de bu yoldan çabucak zengin olacağımı düşündüm.Havadan,çabucak zengin olmak... Çalışıp-çabalamadan!...Bir kez hazır yemeye,başkasının emeğine yaslanıp,asalak geçinmeye alışılmaya görsün,işte böyle saati gelince herkes hünerini göstermeye başlar" (səhifə 186)
Səbəb budur bəlkə də...Asan,zəhmətsiz yaşamağın üstünlüyü hamını cəzb edir,axı mən niyə elə həyat yaşamıram?
Yaşadığım çətin həyatın qarşılığı nə olacaq?
Əslində qatillər içindən heç mi varlı,imkanlı insanlar çıxmır? Bəs onları nədir buna məcbur edən?
Onları da məcbur edən özünü başqalarından üstün görmə,eqoistlik,bəzən isə sadəcə əyləncə olsun deyə öldürürlər.
Raskolnikov isə öz ideologiyası uğruna edir,amma özü də qeyd etdiyi kimi asan deyil Napoleon olmaq.İnsan qanına bulanmış tacı daşımaq asan deyil,olmamalı idi də.
Nəticə olaraq hər iki təbəqə də fərqli "səbəb"lərlə kiminsə canını,həyatını almağa özündə haqq görür.Bu haqqa sahib olmadığımızı düşünmürük.Yaşadığımız həyatda nəyinsə yanlış getdiyini düşünürük və onu düzəltmək istəyirik,əlimizdə olmayan şeyləri belə...
Məhz bunun düzgün olmadığını Raskolnikov bizə göstərdi.Öz iç dünyası ilə necə məhv olduğunu,nəyə niyə qadir olmadığımızı bizə göstərdi.Bəlkə də yaradılışımızda bu olmadığı üçün,yaranışımızda məhz sevgi olduğu üçün sonda da sevgiyə ehtiyacımız olduğu,əsas həyatda tutanabiləcəyimizin sevgi olduğunu gördük.
Son olaraq hekayənin sonunu fərqli gözləyirdim,daha gözlənilməz olacağını düşünmüşdüm.
Bəlkə də elə Raskolnikova
Səfillər...
Kitabi qiymətləndirmək üçün sözlər kifayətsiz qalır.
Əgər Səfillər olmasaydı,dünya ədəbiyyatı həqiqətən də bir xeyli yoxsul görünərdi-deyə qeyd olunmuşdu kitabın ilk səhifəsində.
Elə bu cümlə ifadə edir kitabın möhtəşəmliyini.
Son səhifəyə qədər həyəcanla oxuduğum ilk kitab oldu.
Ölməyin eybi yoxdur,yaşamamaq dəhşətdir deyən Jan Valjan sən bir başqa idin...
O yatır...Qovmuşsa da,tale qəddarcasına.
Yaşamış...Atmışsa da,mələk qəm dəryasına.
Öldü. Vaxtı çatanda əcəl apardı onu.
Necə ki axşam çökür, yetir gündüzün sonu.
Reklam