Allah Olmaq Çətindir
Arkadi StrugatskiÇevirmen:
Sədaqət Əhmədova
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 0 dk.
Sayfa Sayısı:
212
Basım Tarihi:
2017
İlk Yayın Tarihi:
1964
Yayınevi:
Teas Press Nəşriyyatı
Orijinal Adı:
Трудно быть богом [Trudno byt' bogom]
Orijinal Dil:
Rusça
Orijinal Ülke:
Rusya
ISBN:
9789952515466
Ülke:
Azerbaycan
Dil:
Azerbaycanca
Format:
Karton kapak
Türler:
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
İthaki Bilimkurgu Klasikleri serisinden okuduğum 22. kitap oldu. Arkadi ve Boris Strugatski kardeşlerden ise okuduğum 3. kitap olmasına karşın eserlerinin diline bir türlü alışamadım. Şu ana kadar okuduğum kitaplarında gördüğüm şu ki: Konu ve fikir muhteşem; ancak işleyiş biçimi ve dil vasat. Bir bilimkurgu eserden harika bir edebi dil beklemiyorum elbette; ama daha edebi bir tat beklemek de bir okur olarak hakkım diye düşünüyorum.
Tanrı Olmaz Zor İş, klasik bilimkurgu romanlarında okuduğumuz, başka gezegenlere "bilim adamı" götürülmesi fikrini aşarak başka bir toplumun düzenini, yaşayış şekillerini anlamak ve değerlendirmek için gönderilen bir "tarihçinin" etrafında gelişen olayları konu alıyor. Tarihçimizin ismi, Don Rumata. Don Rumata ve beraberindeki diğer bilim adamlarının gittikleri gezegen, Dünya’mızın Ortaçağına çok benzeyen ve tarihsel bir süreçten geçen Arkanar şehri. Aslında bu yolculuğu bir "gezegenler arası yolculuktan" ziyade bir "zamanlar arası yolculuk" olarak niteleyebiliriz. Ayrıca esere "sosyal bilimkurgu" da denebilir. Çünkü içerisinde çok fazla sosyolojik tespit ve bakış açısı mevcut. Bir toplum nasıl inşa edilir, gelişim sürecinde neleri yaşamak zorundadır gibi sorulara cevap arayan bir eser.
Kitabın ismindeki "tanrı" isminin de nereden geldiğini hemen kısaca açıklayıp geçeyim. Birçok kişinin kafasına takıldığına eminim. Don Rumata ve beraberindeki diğer bilim adamları gittikleri Ortaçağa benzeyen toplumda oldukça güçlü ve donanımlı insanlar oldukları için tanrı olarak adlandırılıyorlar. Yani Arkanar'da adeta birer tanrı özelliğine sahipler.
Don Rumata, sosyal duyarlılığı olan tarihçi bir bilim adamıdır. Aynı zamanda hümanist ve şefkatli biri. Sahip olduğu sosyal duyarlılık ve insan ırkına karşı kendini sorumlu hissetmesi duygusal yönden
Onlarsız gelecek olmayacağını bilmiyorlardı...
Kitap daha önce, "Zor Şey Tanrı Olmak" adıyla 1993 yılında basılmış. Ben İthaki Bilimkurgu Klasikleri için yeniden basılan, "Tanrı Olmak Zor İş" versiyonunu okumuş oldum.
Yazarlarımız iki kardeş, Arkadi ve Boris Strugatski
İki kardeşin bir kitabı yazması bana ilginç geldi. Ne bileyim, 'Bir cümleyi yazdım gerisini sen getir.' , 'Bu bölümü de sen yaz.' falan mı diyorlar vallahi ilginç...
Ama ortaya çıkan eser ve eserler güzel.
Adamlar Sovyet Rusya döneminde kitap yazmışlar. Kitaplarında ülkelerindeki siyasi buhranı, politik yapıyı eleştirmişler.
Yazarları biraz araştırdığımda aslında amaçlarının, tarihe yeni bir Üç Silahşörler kazandırmak olduğunu ama ortaya bu eserin çıktığı gördüm. Amaçları neydi ne olmuş. Ama kötü olmuş diyemem tabikii...
Kitapta, Sovyet Rusya döneminin yükünü sırtlanmışlar, harika teoriler ve tespitlerde bulunmuşlar, acımasızca toplumu eleştirip, yönetime kafa tutmuşlar...
Okuru bilinçlendirme amacı taşıdıkları hissediliyor. Okuyucuya bilmedikleri kavramları, olguları, durumları anlatmayı amaçlıyor gibiler.
Kitabı konu olarak beğendiğimi belirtip, tek olumsuz eleştirimin diline ve anlatımına yönelik olduğunu not düşeyim. Bilimkurgu klasiği okumayı severim. En sevdiğim edebi tür Fantastik edebiyatın peşine, Bilimkurgu edebiyatıdır. Yani okumaya aşina olduğum konular ve üslup diyebilirim.
Ancak bu kitabı okurken oldukça zorlandığımı belirteceğim. Anlatıma dahil olmadım, benim deyimimle su gibi kapılıp gidemedim. Yavaş, ağır aksak bir okuma ile bitirdim kitabı.
Zaten adamların Rus olduğunu kitapta geçen zibilyon tane karakterden bile anlayabilirsiniz. Diyaloglar, konuşmalar, durumlar arası geçişler, gerçek mi hayal mi olayları, biraz zorlaştırdı okumamı.
Yinede konusu için okumaya değer görüyorum.
Kitapta geçen olaylar başımıza gelmeyecek
Tanrı Olmak Zor İş // Arkadi-Boris Strugatski
#tanrıolmakzoriş Strugatski kardeşlerin birlikte yazdığı eser, hatta 1977’de keşfedilen 3054 Strugatski asteroidinin adının sahibi olmuşlar.
Kardeşler Sovyet bilimkurgu edebiyatının büyük yazarı olarak kabul edilmişler ve ben bu kitapla tanışmış oldum yazarlarla.
Çok derin manalar taşıyan eserde ileri bir medeniyet, Dünya’nın tüm şartlarını taşıyan, ancak bizim Ortaçağ döneminin yansıması olan, geri kalmış bir gezegene yani Arkanar Krallığı’na iki yüz elli kişilik bir araştırmacı gönderir, gözlemcilerin Krallığın işlerine müdahil olmalarına izin verilmez.
Bu karanlık çağda bilin bakalım neler olur?
Halk baskı altındadır; okuma yazma bilenler, düşünme yetisine sahip olanlar, bilim insanları, sanatın her dalı ile uğraşanlar linç edilir, yok edilmeye mahkûmdurlar.
Neden acaba?
Böyle bir süreçte araştırmacılardan birisi (Don Rumata), elinden geldiğince onları kurtarmak adına mücadele verir.
Eser dümdüz yazılmış gibi görünse de derin anlamlar taşır.
Benim için güzel bir seçimdi.
Vasatın bi tık üstüEdebiyat
Ya Allah'ın belası kitap oku oku bitmedi, atlayarak okusam vicdan azabı çekiyorum, atlamadan okusam zaman duruyor sanki bir türlü ilerlemiyor konu. Bu nasıl kötü bir yazı üslubudur böyle! Başlamadan önce çok heyecanlıydım, konusu inanılmaz merak uyandırıcıydı. Hala da merak uyandırıyor zaten ama sorun da burda. Okuduğumdan bir şey anlamadım ki. Isimleri karışık, olay örgüsü daha karışık, yaşanılan ve anlatılan her şey karmakarışık. Yazar sürekli daldan dala konudan konuya kişiden kişiye atlamış. Sıkıcı betimlemelere de yer verildiği için kitabın ilgi çekici bilim kurgu yanı gölgede kalmış. Hayal kırıklığına uğradım. Vasatın bi tık üstü olmuş.
Tanrı Olmak Zor İşEdebiyat
Amacınız bir bilimkurgu eseri okumaksa ilk tercihiniz Tanrı Olmak Zor İş olmamalı. Zira konusunu okuduğunuzda duyduğunuz heyecan ve merak, ilk sayfaları okurken ben ne okuyorum diye düşünmenize sebep olan bir moral bozukluğuna dönüşüyor. Kitap ilerleyen kısımlarda açılıyor, bazı boşluklar doluyor tabi ama sandığınız gibi bir gezegenler arası iletişim hikayesi yok eserde. Bence bir bilimkurgu eseri değil ama güzel bir dönem eleştirisi. Kitabı bitirdiğimde kafamda oturmayan pek çok nokta vardı ama kitabın sonundaki Boris Strugarski' ye ait sonsözü okuyunca her şey yerine oturdu. Yazarımız bu eseri kardeşiyle nasıl bir dönemde ve hangi olayların üzerine yazdıklarını, kitabın konu ve üslubunun nasıl değiştiğini anlatıyor. Keşke dedim bu bölüm bir önsöz olsaydı. Çünkü bunları bilmek kitabı hayal kırıklığıyla okuyup bitirmeme engel olabilirdi.
Ama yine de belli bir birikime sahip okurların fikir süzgecinden geçmesi gereken bir eser olduğunu düşünüyorum.Hatta belli bir müddet geçtikten sonra bir daha ve farklı bir bakış açısıyla tekrar okunursa ilk okumada gözden kaçan düşündürücü detaylar olduğuna eminim.
Tanrı Olmak Zor İş
Tanrı Olmak Zor İşArkadi Strugatski, Boris Strugatski - Tanrı Olmak Zor İş1000Kitap
İthaki Yayınları Bilimkurgu Klasiklerinden okuduğum ayrıca Arkadi ve Boris Strugatski kardeşler ile tanışmama “Tanrı Olmak Zor İş” isimli eseri vesile oldu.
Strugatski kardeşlerin “Tanrı Olmak Zor İş” isimli esirlerinde ele aldıkları dünyanın dünya gibi olan ancak gelişim açısından geri kalmış gezenlere gözlemciler göndermesi ve gözlemcilerin bu gezinlerdeki gelişimleri incelemesini konu almaktadır.
Strugatski kardeşlerin “Tanrı Olmak Zor İş” isimli eseri konu olarak ilgi çekici ve başarılı olsada bana göre konunun anlatış ve sunuş açısından bir o kadar başarılı olmadığını, derinliği olan bu konunun çok yüzeysel ve sıradan aktarıldığını, kitabın dil itibariyle okuyucu içine çekmediği, bir müddet sonra okuyucunun kitaptan kopmasına sebep olduğunu verilmek istenen mesajın verilme şeklinin çok basit olduğunu düşünmeme neden oldu. Yine de kafa dağıtmak için okunabilecek bir bilimkurgu eserlerinden biri.
8/10
2020 23. kitabı
BİLİM MİSİN DEĞİL MİSİN; KURGU MUSUN? DEĞİLSİN, ORASI KESİN... (AĞIR SPOILER İÇERMEMESİNİ UMARAK BAŞLIYORUM)
İthaki Bilimkurgu Klasikleri hastalığına yakalandığımı mutlulukla belirtmek isterim, hayırlı uğurlu olsun. Aşı çalışmaları ilgimi çekmiyor, ilacını falan da aramıyorum, tek derdim serinin dibine kadar keyfine varmak, bakalım nasıl olacak ne zaman olacak...
Serinin çok cafcaflı olmasa da güzel ve de anlamlı kapakları, alametifarikalarından biri. Yalnız bu kitabın kapağını pek de ilişkilendiremedim içerikle. Tamam, Ortaçağ Avrupası kıvamında bir yer olan Arkanar ve ona sihirli bir dokunuş gerçekleştirmek çabasındaki ütopik Dünyamız. Klasik, "Adem'in Yaratılışı" pozu. Yalnız o, sihirli dokunuşu yapan androidvari elin sırrına pek de vakıf olamadık. Bunun için başlıkta "bilim misin" diye sorma ihtiyacı hissettim zira bilime dair örnekler bir elin parmaklarını dahi geçmez. Alkol zehirlenmelerine karşı kullanılan, ağrıları şıp diye gideren veya kuvvetli uyku hali veren haplar bunlardan bir tanesi. Bunun yanında alında yer alan tokaların radyo vericisi, üzerlerindeki taşın da kamera oluşu en ilgi çekici bilimsel detaylardan biriydi. Paragrafın birinde değinilen ütopik Dünya'daki kristal tapınaklar, saadet bahçeleri, uçan halılar falan filan... bunların hiçbirinin bilimsellik değeri yok. Sadece bir cennet prototipinden ibaret. Hal böyle olunca da bir yerden sonra "hikayeye biraz canavar, iblis vs. katsak, bilimkurgudan ziyade fantastiğe yakın bir kitap olurdu bu" diye düşünmeden edemedim.
Hikayeye bilimkurgu değeri katabilecek olgulardan biri olarak düşündüğüm şu sorunun cevabını dahi kitabın sonlarında aldım: "Bu Don'lar, nasıl Don olmuşlar? Arkanar'a ne şekilde gelmişler?" Neyse ki Don Reba'nın sorgulamaları ve Sonsöz'deki Arkadi'nin mektubu aydınlatıcı oldu. Hele
Uzay Çağından Orta Çağa Bir Yolculuk: Tanrı Olmak Zor İşBilim-Kurgu
“Bildiğim tek bir şey var: İnsan biricik akıllı varlıktır ve aklın gelişmesine engel olan her şey kötüdür ve kötülüğün de mümkün olan her yolla sınırlandırılması gerekir.” -Don Rumata.
Sovyet bilimkurgusunun en büyük yazarları olarak kabul edilen 
Arkadi Strugatski ve 
Boris Strugatski, birlikte birçok roman ve öykü kaleme almışlardır. Bunlardan en önemlisi şüphesiz 
Andrey Tarkovski’nin Stalker isimli filminin esin kaynağı 
Uzayda Piknik’tir. Daha önce dilimize kazandırılan diğer kitapları ise şöyledir: 
İktidar Mahkumları, 
Yokuştaki Salyangoz, 
Kıyamete Bir Milyar Yıl ve #k:63963.
1925’te doğup 1991’de ölen Arkadi, İngiliz ve Japon dillerinde uzmandır. 1933’te doğup 2012’de aramızdan ayrılan Boris’in uzmanlık alanları ise astrofizik ve bilgisayar mühendisliğidir. Bilimkurguya olan dev hizmetlerinden dolayı kardeşler onurlandırılmış ve 1977 yılında keşfedilen bir asteroide, “3054 Strugatskia” adı verilmiştir. Yazarların eserlerinde kullandığı konulardan öne çıkanları ise şunlardır: İnsanın evrenle olan mücadelesi, toplumsal yapıları değiştirme gücü ve kusursuz bir ahlak arayışı. Fantezi ile bilimkurguyu iç içe geçirme gibi bir huyları olduğunu da belirtmek gerek.
“Hiçbir devlet, bilim olmadan gelişemez; komşuları yok eder onu. Sanat ve genel kültür olmazsa devlet kendini değerlendirme ve böylece çeki düzen verme yetisini kaybeder, her saniye ikiyüzlüler ve alçaklar doğurmaya başlar, yurttaşlarında tüketim çılgınlığı ve kibir gelişir, sonunda da daha akıllı komşularının kurbanı oluverirler.”
İthaki Yayınları’nın 2015’te başlattığı Bilimkurgu Klasikleri serisinin Sovyet bilimkurgularından biri olan Tanrı Olmak Zor İş, 1993’te İmge Yayınları tarafından basılmıştı. “
Zor Şey Tanrı Olmak” adıyla çıkan kitap tek baskıda kalmış ve günümüze dek pek ön plana çıkamamıştı. 24 yıl aranın ardından bu sefer 
Hazal Yalın tarafından orijinal dilinden çevrilen kitap
Arkadi Strugatski ve Boris Strugatski, birlikte birçok roman ve öykü kaleme almışlardır. Bunlardan en önemlisi şüphesiz Andrey Tarkovski’nin Stalker isimli filminin esin kaynağı Uzayda Piknik’tir. Daha önce dilimize kazandırılan diğer kitapları ise şöyledir: İktidar Mahkumları, Yokuştaki Salyangoz, Kıyamete Bir Milyar Yıl ve #k:63963.
1925’te doğup 1991’de ölen Arkadi, İngiliz ve Japon dillerinde uzmandır. 1933’te doğup 2012’de aramızdan ayrılan Boris’in uzmanlık alanları ise astrofizik ve bilgisayar mühendisliğidir. Bilimkurguya olan dev hizmetlerinden dolayı kardeşler onurlandırılmış ve 1977 yılında keşfedilen bir asteroide, “3054 Strugatskia” adı verilmiştir. Yazarların eserlerinde kullandığı konulardan öne çıkanları ise şunlardır: İnsanın evrenle olan mücadelesi, toplumsal yapıları değiştirme gücü ve kusursuz bir ahlak arayışı. Fantezi ile bilimkurguyu iç içe geçirme gibi bir huyları olduğunu da belirtmek gerek.
“Hiçbir devlet, bilim olmadan gelişemez; komşuları yok eder onu. Sanat ve genel kültür olmazsa devlet kendini değerlendirme ve böylece çeki düzen verme yetisini kaybeder, her saniye ikiyüzlüler ve alçaklar doğurmaya başlar, yurttaşlarında tüketim çılgınlığı ve kibir gelişir, sonunda da daha akıllı komşularının kurbanı oluverirler.”
İthaki Yayınları’nın 2015’te başlattığı Bilimkurgu Klasikleri serisinin Sovyet bilimkurgularından biri olan Tanrı Olmak Zor İş, 1993’te İmge Yayınları tarafından basılmıştı. “Zor Şey Tanrı Olmak” adıyla çıkan kitap tek baskıda kalmış ve günümüze dek pek ön plana çıkamamıştı. 24 yıl aranın ardından bu sefer Hazal Yalın tarafından orijinal dilinden çevrilen kitap
Kitap Dünya'ya çok benzeyen ancak Ortaçağ Avrupa'sını andıran bir gezegen. Kitapların yakıldığı, okur-yazarlığın günah sayıldığı ve temizlik alışkanlıklarının neredeyse sıfır olduğu bir yer. Bu gezegende dünyadan gelen yaklaşık 250 tarihçi var. Olayların seyrine müdahale etmiyorlar ancak onlardan biri gibi yaşıyorlar. Asıl adı Anton olan Don Rumata ekseninde dönüyor kitap. Daha fazla konusundan bahsetmeyeceğim, fazlası spoiler olur diye düşünüyorum.
Özetle daha çok antropolojik bir bilimkurgu romanı diye düşünebiliriz.Olası teknolojik gelişmelerin yoğun olduğu, daha çok gelecek temalı bilimkurgu beklentiniz varsa bu kitaptan hoşlanmayabilirsiniz, hatta sıkıcı da gelebilir.
İlk başladığımda ben de olayları anlamaktan zorlandım, çevirinin oluşturduğu bir boşluk mu yoksa bu yolla okuyucu meraklandırılmak mı istenmiş çözemedim ama okudukça kitap açıldı ve oldukça zevkli bir hale geldi. Bilimkurgu severler elbette okusun, beğense de beğenmese de mahrum kalmasın, kendi fikrini oluştursun. Ancak bilimkurgudan uzak olan okuyucular bu kitapla okumaya başlamasın.
" Tanrı ortalığa çeki düzen vermek için pisliklere de el atması gerekse, ellerim temiz mi diye düşünmez... "
" Herkes kendi kuyruğunun derdinde, sadece tanrı, herkesi birden düşünüyor. "
" Doğru, tanrı insanı yaratırken onun yazgısında ne acılar olduğunu biliyordu ve bu yüzden ona büyük bir güç ve sabır verdi. "
" Yaradan, senin planlarını bilmiyorum, belki de insanları mutlu ve iyi kılmaya niyetin yok. Ama bunu iste! İste ki olsun! "
TANRI OLMAK CİDDEN ZOR İŞ..
Yazar Hakkında
Arkadi StrugatskiYazar · 9 kitap
Strugatsky kardeşler Batı dünyasında, Andrey Tarkovsky tarafından "İz Sürücü" adı ile sinemaya uyarlanan Uzayda Piknik adlı kitapları ile isimlerini duyurmuşlardır. Ayrıca İktidar Mahkumları adlı romanları da "The Inhabited Island" adıyla sinemaya uyarlanmıştır.
