Uzayda Piknik
Arkadi Strugatski
Çevirmen:
Hazal Yalın
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 40 dk.
Sayfa Sayısı:
200
Basım Tarihi:
Mart 2018
İlk Yayın Tarihi:
1999
Yayınevi:
İthaki Yayınları
Orijinal Adı:
Пикник на обочине (Piknik na Oboçine)
ISBN:
9786053757849
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
7/10
2023 26. kitabı
Uzayda Piknik, Arkadi ve Boris Strugatski kardeşlerin 1971 yılında yazdıkları bilim kurgu romanı.
Andrey Tarkovski’nin İz Sürücü (Stalker) filmi bu romandan uyarlanmıştır.
Uzayda Piknik, tüm zamanların en iyi 100 bilim kurgu romanı listesinde yer almaktadır.
KİTABIN KONUSU
Uzaylılar dünyanın beş farklı bölgesini ziyaret eder ve giderken atıklarını geride bırakırlar. Atıkların bulunduğu yerlere “Bölge” adı verilir. Bölgelere giriş yasaktır. İçinde ne insan ne de hayvan yaşayamaz. Sadece bitkiler vardır. Üzerlerinden kuş bile geçmez.
Bu bölgelerde uzaylıların bıraktığı bir takım ileri teknoloji aletler, parçalar vardır. Bunlar çok kıymetlidir. Ancak her insan bu ölümcül bölgelere girmeye cesaret edemez. Bu bölgelerden atıkları kaçırıp satanlara “Stalker” iz sürücü, denir.
Baş karakterimiz Redrick Schuhart’ta bir iz sürücüdür. Yasak bölgeden uzaylı atıklarını kaçırıp satarak geçimimi sağlar. Bilim insanı arkadaşı Kiril’le bölgeye yaptıkları son ziyaretse beklenmedik sonuçlara sebep olur.
KİTAP YORUMUM
Kitabın bana göre artı ve eksileriyle yorumuma başlıyorum.
Bana göre eksileri,
-Durağan temposunu ve kurgudaki kopuklukları olumsuz olarak sayabilirim.
-Kitabın sonunu da beğenmedim. Bende yarım kalmışlık hissi bıraktı.
Bana göre artıları,
+Özgün hikayesini ve atmosferini beğendim.
+Karakter gelişimi de başarılıydı. Karakterler gittikçe büyüdü. Özellikle Red karakteri çok orijinaldi.
Arkadi ve Boris kardeşlerden okuduğum ikinci kitap olan Uzayda Piknik İthaki Bilimkurgu Klasiklerinden okuduğum 26. Kitap oldu. Bilimkurgu edebiyatının çıkış noktası Sovyet Rusya’nın önde gelen yazarlarından olan bu iki kardeşin kitapları gözlemlediğim kadarıyla ya çok beğeniliyor ya da hiç beğenilmiyor. Tarz olarak kesinlikle alışık olmadığım bir şekilde yazılmış bu kitabın ana hikayesi beni kendine bağladı. Bu aralar ders yoğunluğum arttığı için kitap okuma zamanım biraz kısıtlansa da çokta uzatmadan kitabı bitirebildim.
Kitapta Uzaylılar Ziyaret diye isimlendirilen bir olayda Dünya’nın farklı konumlarına atıklarını bırakıp gidiyorlar. Atıkların veya kitaptaki ismiyle zamazingoların olduğu bu yerlere ‘Bölge’ deniliyor. Atıkların ne olduğu bilinmese de ileri teknoloji oldukları düşünülüyor. Enstitü atıklar resmi olarak toplayan bir kurum olarak bizi karşılıyor. Ancak Enstitü haricinde bölgeye gidip zamazingoları kaçıran ve satan Stalker isimli bir grupta mevcut. Kitabın ana kahramanı da Stalkerların en ünlülerinden Kızıl lakaplı Redrick Schuhart. Kitabımız onun bakış açısından ilerliyor. Her bölümde bir zaman atlamasıyla karşılaşıyoruz.
Kitabın en sevdiğim kısmı ziyaretin amacının sorgulandığı diyaloglar oldu. Kitaba ismini veren teoride burada açıklanıyor. Atıkların bırakılma sebebi neydi? İnsanlarla bir iletişim çabası mı ? Yoksa kalabalık bir piknikten sonra çöplerin bu alanda bırakılmasına benzer amaçsızca bir olay mıydı? Uzaylıların gözünde piknikten sonra çöplere üşüşen böceklerden bir farkımız var mı?
Dünyadaki en akıllı tür olduğumuz için bütün ekosistemleri hunharca tahrip etmeyi sürdürürken diğer canlıları düşünmeyen bizler o canlıların konumuna düşseydik yaşamlarımız nasıl olurdu diye düşünmeden edemiyor insan.
Kitabı okurken yoruma yazacak şey
İthaki Bilimkurgu Klasikleri serisinden okuduğum 28. kitap, Arkadi ve Boris Strugatski kardeşlerden ise okuduğum 4. kitap oldu. Daha önce Arkadi ve Boris Strugatski kardeşlerin okuduğum 3 kitabından da tam olarak mutlu ayrılamamıştım; fakat Uzayda Piknik isimli bu kitap, şu ana kadar okuduğum en iyi ve en derin kitaplarıydı.
Strugatski kardeşleri genellikle eleştirdiğim konu şuydu: Muhteşem bir konuyu yavan bir anlatımla mahvetmeleri... Okuduğum diğer kitaplarında gerçekten de harika bilimkurgu konuları bulmalarına karşın, yavan denebilecek bir anlatımla konuyu mahvediyorlardı bana göre. Fakat Uzayda Piknik'te herhangi bir konu mahvetme görmediğim gibi gayet güzel bir işleyiş de gördüğümü itiraf etmeliyim.
Günümüzde birçok bilim adamının da kabul ettiği üzere, insanoğlu evrende yaşayan tek canlı değil. Canlı denildiğinde illa insana benzeyen bir yaratık olarak düşünmemek gerekir. İnsana hiç benzemeyen ama yaşadığı doğa şartlarına uyum sağlamış bir takım mikroorganizmalardan oluşan yaratıklar da canlı bir tür olarak nitelenebilir. İşte Strugatski kardeşler de insanoğlunun kainatta yalnız olmadığı önkabulüyle Uzayda Piknik isimli bu kitabı temellendirmişler. Sayfa 15: "Önemli olan, insanlığın bugün kesin olarak bildiği şey: kainatta yalnız olmadığı."
Dünya dışı bir uygarlıktan gelen bir takım canlıların dünyanın 6 farklı köşesinde piknik yapar gibi bir an konaklayıp gittiklerini ve piknikten geriye kalan artıkların dünyada bırakıldığını düşünelim. Son derece yabancı bir teknolojinin ürünü olan bu atıkların dünyada ne gibi olaylara sahne olacağını az çok hepimiz tahmin edebiliriz. Uzaylı artıklarını tamamen insancıl amaçlar için kullanmak isteyenler, teknolojinin gelişmesi ve dünyanın ileriye gitmesi için kullanmak isteyenler, kar ve güç tutkusu ile zengin olmak
Uzaylıların dünyaya bıraktığı çöpleri eşeleyen insanları anlatan bir hikaye. Resmi yetkililer bunu robotları kullanarak yapıyor. Stalkerlar ise ordu tarafından vurulmayı, tuhaf sıvılara batıp sakat kalmayı ve görünmez varlıklar tarafından öldürülmeyi göze alıyor. Peki neden?
““Bazen kendi kendime soruyorum, ne diye koşuşturup duruyoruz? Para kazanmak için mi? Ama bütün yaptığımız para kazanmak için koşuşmaksa parayı ne yapacağız ki?””
Alışık olduğumuz “Uzaylıları anlayabilir miyiz?” ve “Evrenin geri kalanı için insan önemli midir?” gibi soruların sorulduğu 3. bölüm ve ana karakterimizin vicdan muhasebesi yaptığı 4. bölüm en beğendiklerim oldu.
Konusuna bakıp Çernobil sonrasında yazılmıştır diyebilirsiniz ama değil. İçine çeken bir atmosferi var. Keşke daha uzun olsaydı dediğim kitaplardan oldu.
Strugatski kardeşlerden okuduğum ilk roman:) Bilim kurgu severim, bu yüzden kitabı ziyadesiyle beğendiğimi söyleyebilirim. Mülksüzler ve Cesur Yeni Dünya'dan aldığım tadı hatırlattı bana. Kitabın sonunda yazarların yazım süreci ve kitabı bastırmak için verdikleri mücadelenin anlatıldığı bir ''sonsöz'' var. Karakterlere verilen Stalker isminin nasıl ortaya çıktığı da bu bölümde anlatılmış. Şaşırtıcı ve okunası bir sonsöz olmuş. Uzaylıların bıraktığı atıklar, onları bölgelere gizlice girerek ele geçirip satan stalkerların iç içe geçmiş hikayeleri sonuçta öyle saf bir düşünceye evriliyor ki şaşırıp kalıyorsunuz. Ana kahramanımız Redrick'in duygusal ve duyusal dünyasına dair derin cümlelerle beslenen hikaye sıkıcılıktan uzak sürükleyici bir okuma vadediyor. Hemen ardından kitaptan esinlenerek çekilen1979 yapımı Tarkovski 'nin '' Stalker'' isimli filmini izlemek de bonusu olur artık...
Uzayda Piknik, Arkadi ve Boris Strugatski kardeşlerin yazdığı, yazarlarla tanışma kitabım olan bir bilim kurgu romanı.
Uzayda Piknik, Dünya'ya gelen yabancı varlıkların geride bıraktığı gizemli kalıntıların araştırıldığı bir bölge olan "Zona" etrafında dönüyor. Zona, alışılmadık fiziksel yasaların geçerli olduğu ve bilinmeyen tehlikelerle dolu bir alan. Başkahraman Redrick "Red" Schuhart, Zona'da keşif yapan bir “stalker” olarak hem dış dünyadaki bilinmezlikle hem de kendi içsel sorgulamalarıyla yüzleşiyor.
Romanın temel konusu, insanın bilinmeyene ve güce karşı duyduğu merak ve aynı zamanda bu gücü kötüye kullanma potansiyeli diyebilirim. Zona'nın kalıntıları, sadece bilimsel bir buluş değil; insanın doğası, etik sınırları ve toplumun karanlık yönleri üzerine derin felsefi sorulara da açılan bir kapı olarak karşımıza çıkıyor. Strugatski kardeşler, insanların karşılaştıkları bilinçdışı gücü nasıl kullanacaklarını sorgulayarak Zona'nın gizemini insanın içsel karanlıklarını yansıtan bir simge olarak karşımıza çıkarıyor.
Yazarların üslubu, oldukça keskin ve düşündürücü aslında. Strugatski kardeşler, bilim kurgu türünün olanaklarını sadece teknolojik bir dünya yaratmak için değil, aynı zamanda insanın ahlaki ve psikolojik yönlerini incelemek için kullanıyorlar. Dialoglar, karakterlerin içsel çatışmalarını ve insan doğasının karanlık yönlerini derinlemesine açığa çıkarırken aynı zamanda bilimin ve teknolojinin etik boyutlarını sorguluyor. Bu yönüyle, Uzayda Piknik sadece bir bilim kurgu romanı değil, felsefi ve etik bir sorgulama olarak okurlara sunuluyor.
Araştırırken fark ettim ki romanın etkisi, 1980'deki Andrei Tarkovsky'nin ünlü Stalker filmine de ilham vermiş. Bu film de, Strugatski kardeşlerin eserinin felsefi boyutunu görsel bir anlatımla daha da derinleştiriyor
Uzayda Piknik
Bilim kurgu denilince aklımıza en başta gelenler unsurlar, ütopik ya da distopik bir ortam ve hayal gücümüzü zorlayan ya da onun ötesinde olan çevre faktörleridir. Bunlar okuru o kadar etkiler ki kitap bittiğin zaman 'muhteşemdi ya' veya 'ben ne okudum çok güzeldi' gibi tepkiler verir. Böyle diyorum çünkü aynı tepkileri bende veriyorum.
Ama aynı hususlar, Strugatski kardeşler için geçerli değil. Diğer bilim kurgu eserleri gibi her şeyi bilim kurgu havasında vermiyorlar. Burada bilim kurgu türü sadece bir maske, yani eserleri kitabın çok az yerinde maskeyi takıyor ve maskenin ardında ise okuru düşünmeye ve sorgulamaya iten karmaşık bir çehre yer alıyor.
Uzayda Piknikte, dünyada bir bölgeye bırakılmış dünya dışı varlıkların kalıntılarını karşısında insanoğlunun gösterdiği reaksiyonu, anlatan bir hikaye bizi karşılıyor. Kalıntıdan kastım ise uzaylıların teknolojileri, eşyaları ve canlı diyebileceğimiz bazı maddelerinden bahsediyorum.
Bahsettiğim maske burada bu kalıntılar ve uzaylıların varlığının gerçek olma ihtimali. Yazarlar bunlarla okuru bilim kurgu havasına sokuyor. Sonra maske çıkarılıyor ve asıl yüz ortaya çıkıyor. Uzaylılar gerçekten var mı? Bizden ne kadar ilerdeler? Neden artıklarını, yani piknik artıklarını bizim gezegenimize bırakıp gittiler? Ve insanoğlu evrensel medeniyet seviyesinde nerede?
Pandemi sürecinde okuduğum bazı kitaplar nedense daha anlamlı oluyor. Dünyanın hakimi olan insanı bir virüs ne hale getirdi, resmen insanoğlu için dünyaya verdiği zarar konusunda bir empati şansı doğdu.
Kitap da aynen bu şekilde bir felsefe havası esiyor. İnsanlar hep piknik sonrası artıklarını bulundukları ortama bırakıp gidiyor ve o ortama zarar verip gidiyor. Peki dünya dışı varlıklarda aynı şeyi yapsa bizim reaksiyonumuz ne olurdu?
Arkadi ve Boris kardeşlerden okuduğum 2. ve Bilimkurgu klasiklerinden okuduğum 9. kitap oldu Uzayda Piknik. 1972 tarihli bu eser aynı zamanda çoğumuzun bildiği Tarkovsky'nin "Stalker" filmine de konu olmuştur.
Çoğumuz inanıyoruz biliyorum; kâinatta yalnız değiliz. İşte bu düşüncenin üstüne kurulu bir eser Uzayda Piknik. İnsanlık tarihinin en önemli keşfini anlatıyor aynı zamanda.
"Ziyaret Bölgesi" olarak adlandırılan 6 bölgeden bahsediyor yazarlar. Bu 6 bölgeyi ziyaret eden uzaylılar, her bölgede kalıntılar bırakır ve sonra dünyadan ayrılırlar. Tıpkı piknik sonrası insanların bıraktıkları kalıntılar gibi... Ve Stalker (iz sürücü) diye adlandırılan bir grup insan, ziyaret bölgelerinde uzaylıların bıraktıkları kalıntıları toplamak için yasadışı yollarla bölgelere girerler. İşte Uzayda Piknik de 6 ziyaret bölgesinden biri olan Harmont'da geçiyor. Ve tüm bunlar olurken 23 yaşındaki Redrick Schuhart ile karşılaşıyoruz. Aslında Redrick, Uluslararası Dünya Dışı Kültürler Enstitüsü Harmont Şubesi'nde bir laborant. Ancak görünenin dışında da bir yaşamı var onun, o bir stalker hem de en ustalarından. Bölgeyi bilen, tehlikelerden haberdar olan bir usta Redrick.
Ve tüm stalkerların (tabi Redrick'in de) peşinde olduğu "zamazingolar" mevcut ziyaret bölgelerinde. Hiç bitmeyen piller, taşları mücevhere dönüştüren siyah damlacıklar, metabolizma düzenleme bilezikleri ve daha nice "zamazingolar". Ziyaret Bölgeleri'nin tehlikelerine de kısaca değinmek gerekiyor. Bölgeler ziyaret sonrasında robotlar tarafından araştırılsa da stalkerları bekleyen tehlikeler çeşit çeşit. Görüntüsü ile örümcek ağını andıran ve ölümcül etkisi olan gümüş ağ ile kaplı ziyaret bölgeleri. Görünmez olması da işleri daha zor hâle getiriyor. Dokununca en az bir organın kaybedilmesine neden olan cadı jeli,
Sevememedim
Konusu ilgi çekici. Daha güzel işlenebilseydi şayet ortaya harika bir eser çıkabilirdi lakin sürekli tek bir şeyden bahsedilmesine rağmen 200 sayfa okuduktan sonra konuyla ilgili neredeyse hiçbir şey öğrenmemiş oluyorsunuz. Bu kadar çok bir şeyden bahsedip aslında o konuyla ilgili hiçbir şey söylememeyi nasıl başardılar bilmiyorum. Son sayfaya kadar bir açıklama, mantıklı bir olay örgüsü bekleyerek okudum ama maalesef istediğimi bulamadım. Kitap beni tatmin etmedi. Bir türlü kitabı sevememedim. 10 sy 10 sy okudum bırakmamak için kendimi çok zorladım ama şimdi dönüp bakınca diyorum ki boşuna vakit kaybetmişim. Onun yerine başka bir kitap okusaydım kendime daha çok şey katabilirdim...
Bu kitaba nedense çok konsantre olamadım. Belki benden kaynaklanıyordur. Genelde bilimkurgu romanlar yüksek konsantrasyon istiyor. Okuyacaksanız kafanızın rahat olduğu bir dönemi seçin derim.
Yazar Hakkında
Arkadi StrugatskiYazar · 9 kitap
Strugatsky kardeşler Batı dünyasında, Andrey Tarkovsky tarafından "İz Sürücü" adı ile sinemaya uyarlanan Uzayda Piknik adlı kitapları ile isimlerini duyurmuşlardır. Ayrıca İktidar Mahkumları adlı romanları da "The Inhabited Island" adıyla sinemaya uyarlanmıştır.
