Berivan Giray
@berivangiray
einstein'ın özel görelilik kuramına göre uzayı ve 4.boyut olarak kabul edilen zamanı algılama biçimimiz bulunduğumuz konuma ve nasıl hareket ettiğimize göre değişir. bu teoriyi açıklamak için verilen en sık örnek ikizler paradoksudur. teoriye göre, sabit kabul edilen ışık hızına yakın bir hızla hareket eden bir cismin içindekiler için zaman daha yavaş akar. yani bir cisim ışık hızına erişebilirse o cismin içindekiler için zaman durur. hatta buradan yola çıkılarak, "zamanı yavaşlatmamız mümkünse, geriye doğru çevirmemiz de mümkün olabilir mi?" sorusu sorulmuş ve zaman makinasının gerçek olabilirliği tartışılmıştır. başka bir açıdansa yine insanların fizikçiler tarafından kabul edilen diğer üç boyutta (uzunluk,yükseklik ve genişlik) istedikleri yöne hareket edebilmeleri dolayısıyla zamanda da geriye doğru hareket edebilmelerinin mümkün olup olmadığı sorulmuştur. ancak izafiyet teorisi bu ve bu gibi sorulara imkan tanıdığı gibi kendi içinde bu soruların hepsinin yanıtını da barındırmaktadır. çünkü hızı artan bir cismin kütlesinin de arttığı bilinmektedir. dolayısıyla artan kütlenin hızını da artırmak demek o cisme giderek daha fazla kuvvet uygulamak zorunda kalmak demektir. zaten ;
e=(m.c²)/[ (1-v²/c²)^(1/2) ]
denklemine bakarak da v'nin c'ye yaklaşması enerjinin sonsuz biçimde artışına yol açacağından da bir cismi hızlandırmak yoluyla zamanı geriye çevirmek, o cisim kütlesiz olmadığı sürece mümkün görünmüyor. ama biz yine de back to the future serisini seviyoruz, einstein ı da.
Reklam
karl marx ve friedrich engels'in birlikte yazdıkları ve bilimsel sosyalizmin temel ilkelerini sistemli olarak dört ana başlık halinde ortaya koydukları, sade anlaşılır, bir kitap. uluslar arası emekçiler birliği'nin ve daha sonraki sosyalist ve komünist partilerin programlarının temelini oluşturmuş bi öngörüye sahiptir.
marx ile engels'in materyalist tarih anlayışını dile getiren komünist manifesto’da, bütün sınıflı toplumların tarihinin sınıf mücadeleleri, tarihi olduğu anlatılmak istenmiştir.
ı. bölümde; burjuvalar ve proleterler başlıklı toplumsal gelişme yasaları ele alınarak, kapitalist düzenin yerini sosyalist topluma bırakılması ve bu tarihsel rolün proleteryaya ait olması gerektiği anlatılır.
ıı. bölümde; proleterler ve komünistler başlıklı proleterya iktidarı, kapitalizmin sosyalizme geçiş, mülkiyet, aile ve ulus konuları çözümlenir.
ııı. bölümde; sosyalist ve komünist literatür'de çeşitli küçük burjuva akımlarının kapsamlı bir eleştirisinin yanı sıra tutucu ve ütopyacı sosyalist ve komünist akımlar irdelenir.
ıv. bölümde; komünistlerin bugünkü çeşitli muhalefet partileri karşısındaki tutumu adlı öbür muhalefet partileri ile komünistler arasındaki ayrımlar net bir şekilde ele almış kitaptır.
komünizm'in açık saçık bir manifestosu..
yıllardır komünizm reddiyesi olarak algılansa da; aslında baskıcı sistemlerin tamamına karşı ciddi bir eleştiridir.
baskıcı sistemlerin ortak özellikleri muazzam bir şekilde karikatürize edilmiş; toplumun uyutulması, emeğin ve umudun sömürülmesi işlenmiştir.
1943-1944 yılları arasında yazılmış olmasına rağmen; günümüz türkiye’sinin de bir aynasıdır aynı zamanda.
lider sultası,
kapalı toplum arzusu,
eğilip bükülen; çıkara göre değiştirilip, iğdiş edilen yasalar,
lidere biatı ve itaati, kitlelere empoze eden propagandist dalkavuklar,
ne yapsa, ne dese haklıdır diyen koyunlar,
konjonktüre göre değişen dost ve düşmanlar,
karanlık odalarda beslenen ve zamanı geldiğinde hain ilan edilenlerin üzerine salınan köpekler,
doymak bilmeyen muktedir domuzlar,
hatta; biz gidersek eskiler gelir diyen, beyaz toroslara gönderme yapan zalimler bile var.
hayvan çifliği, beylik çiftliği ya da reis’in çiftliği...
hepsi aynı kapıya çıkıyor.
nietzsche'nin ölümünden sonra kız kardeşi elisabeth tarafından derlenerek yayımlanan eseri.
nietzsche'nin ölümünden sonra nietzsche'nin edebi hakları kız kardeşine miras kalmıştı. haliyle aklı başındayken yazmaya başladığı; ancak tamamlayamadığı bu eserinin notları da elisabeth'in inisiyatifindeydi. elisabeth bir nazi destekçisiydi ve bu eserin, o sırada iktidara oynayan nazilerin hoşuna gidecek şekilde düzenlenmesini sağlamıştı. söz konusu kitabın derleneceği notları düzenlemek üzere birçok editörle çalışmış, ancak kendi fikirleriyle çelişen editörleri derhal kovmuştu. ortaya çıkan eser nazi propagandası için kullanılmıştı.
benim düşünceme göre, nietzsche'nin güç istenci'nde (ve esasen diğer tüm eserlerinde de) yapmaya çalıştığı şey, bütün kutsalları yerden yere vurmak, sonra da dönüp sağlam kalan var mı diye bakmaktı. yapabileceklerimizin, ulaşabileceklerimizin sınırlarının köhnemiş ahlak anlayışıyla, kerameti kendinden menkul kutsallarla belirlenmemesi gerektiğini savunuyordu. milliyetçilik, ırkçılık gibi kutsalları ise en hafif tabirle ilkellik olarak görüyordu. "en büyük eserim olacak" dediği eserinin nazi propagandası için kullanıldığını görseydi sanırım aklını bir daha kaçırırdı. gerçi bu kitabın derlendiği notların ne kadarını aklı başındayken yazdığı da bilinmiyor. hatta çalışmasının üzerine alışveriş listesi yazdığı söyleniyor. bunu aklını kaybetmekte oluşuna bağlayabileceğimiz gibi, zorlu bir dönemde (fiziksel ve mental olarak yıpranmış olduğu, özel hayatında büyük hayal kırıklıkları yaşadığı, toplumla uyuşamaması sonucu derin yalnızlık çekmesi gibi birçok etkenin bulunduğu bir dönemden bahsediyoruz) kaleme almaya başladığı eserindeki çelişkileri fark etmesi nedeniyle büyük başyapıtından vazgeçmesi olarak da yorumlayabiliriz.
nietzsche'nin kopuk
felsefe kitabıdır. kitabın son bölümünde yapılan sisifos analizi hermeneutik; yani yorum felsefesine girer ve en önemli örneklerinden biridir. ayrıca öznenin kuruluşuna ilişkin ahlaki-rasyonalist düşünce eleştirilmiştir. fransız komünistlerinin şimşeklerini üzerine çekmesinin sebeplerinden biri budur.
hayata kendi isteğimiz dışında fırlatıldığımız için, öleceğimizi kabullenip yaşamamız sebebiyle intihar etmememiz gerektiği ve yaşamaya çalışmanın bir başkaldırı olduğunu savunur.
varoluşçuluk ilginizi çekiyorsa, kesinlikle okumanız gereken bir kitap.
