Toplum bilimsel açıdan bakıldığında, rönesanslar birden fazlaydı ve ne "kapitalizme" ne de Batı'ya özgüydüler. Avrupa ne bir başınaydı ne de kültürel bir adaydı.
İtalyan Rönesans'ı sanat ve özellikle bilime seküler bir yaklaşım olasılığı tesis edilmesi ve kurumsallaşması bakımından dünyayı değiştirmesine yardımcı oldu.
Gençlik yıllarında aklımı dolduran sorular kimi zaman kafamın içinde silikleşti; kimi zaman da yeniden belleğime baskın vermek istediler.Fakat bulabildiğim karşılıklar hemen hemen hep aynıydı. Orada ya da burada bulunmak insana sınırları olmayan sonsuz bir genişlikle olanaklar sunuyormuş gibiydi; öte yandansa başınızı biraz çevirip baktığınızda duvarlarla çevrili dar bir alanda dönüp durduğunuzu görüyordunuz:
Kendi hapishanenizdeydiniz.
Böylece yıllar geçti. Her şey hemen hemen aynı kaldı.