Kaan Uçak
@bkaann
Şu anda okuduğu kitap
Reklam
Paradoks
Eğer Tanrı hem sizin hem de benim ne yapacağımızı biliyorsa, nasıl olur da ne yapacağımız hakkında hakiki bir seçim yapabiliriz? Seçim yalnızca bir yanılsama mıdır? Öyle görünüyor ki, eğer Tanrı her şeyi biliyorsa, özgür iradeye sahip değilimdir. On dakika önce Tanrı önündeki kağıda "Nigel yazmaya devam edecek" yazmış olabilir. O zaman bu doğrudur. O an bunun farkında olsam da olmasam da zorunlu olarak yazmaya devam ederim. Ne var ki Tanrı bunu yapabiliyorsa, bana kendi kararımı kendim vermişim gibi gelse de, hiç kuşkusuz ne yaptığım konusunda bir seçme şansım olmamıştır. Yaşamım en küçük ayrıntısına kadar zaten tasarlanmıştır. Eğer eylemlerimizle ilgili bir seçim yapmamız mümkün değilse, yaptıklarımız yüzünden cezalandırılmamız veya ödüllendirilmemiz ne kadar adildir? Eğer ne yapacağımızı kendimiz seçemiyorsak, Tanrı cennete gidip gitmeyeceğimize nasıl karar verebilir?
Kitap, felsefeye ilgisi olup henüz bir yerden öğrenmeye, araştırmaya başlamamış ve nerden başlayacağını bilemeyen okurlar için çok iyi bir başlangıç kitabı. Felsefe bilgisi temel seviyeden sadece biraz daha ilerde olan birisi olarak okurken büyük keyif aldım ve çok öğretici buldum bu kitabı. Şöyle ki, felsefe, kapsam alanı adeta bir derya deniz diyebileceğimiz bir bilim alanı ve en iyi okurlar için bile yapacakları okumalarda belli zorluklar yaşatması mümkün. Felsefenin Kısa Tarihi gibi kitaplar da özellikle dilinin sadeliği ve kapsamının giriş seviyesinde tutulması gibi artılarıyla felsefeye giriş yapmak isteyenler için bence en doğru kitaplardan bir tanesi. Hatta felsefe bilgisi iyi olanların bile keyifle okuyup bilgilerini tazelemek adına okuma yapabileceği güzellikte bir eser.
Kitap hakkında beni yoran birkaç detaydan da bahsetmeliyim. Kitap felsefe tarihine iz bırakmış filozofların görüşlerinden hareketle felsefe biliminin binlerce yıl öncesinden günümüze dek nasıl geliştiğini anlatıyor bize. Ancak kitapta 30'dan fazla filozof var ve her filozofa yaklaşık 10-12 sayfa kadar değinmiş yazar. Bu da sürekli bir okuma yaparken kafa karışıklığına, görüşlerin karışmasına sebep oluyor. Soyut bir bilim dalına dair bu şekilde tasarlanmış kitapların dikkat dağıtıcı olduğunu, zamanla okuyucuyu yormaya başladığını ve böylece sıkıcı hale geldiğini düşünüyorum. Nitekim ben de kitabı belli aralıklarla okuyabildim. Bu kitabın keyifli bir kitap olduğu gerçeğini değiştirmemekle birlikte okumaya başladıktan sonra dakikalar ilerledikçe, sayfalar çevrildikçe bahsettiğim sıkıntılar kendisini belli etmeye başlıyor ve kitaba ara verme ihtiyacı hissediyorsun.
Hume, Russell, Seneca, gibi çok sevdiğim ve görüşlerini kendime yakın bulduğum bu filozofların bölümlerini okurken çokça keyif
Ahmet Hamdi Tanpınar 'ın bir makalesinde: "Batı etkisindeki modern Türk edebiyatı bir medeniyet kriziyle başlar." şeklinde bir cümle yer alır.
Ülkemizde medeniyet krizi ise doğu ile batı arasındaki kültür alışverişinin sağlıklı biçimde sağlanamamasından kaynaklanır. Tamamen kendi kültürümüzü geride bırakabilmek ile batı kültürüne adapte olabilmek arasında yaşadığımız o sıkışıp kalmışlık, üzerinden yüz küsur yıl geçmiş olmasına rağmen hala aşılamamıştır. Ancak ne kadar bu kriz aşılamasa dahi Tanzimat Dönemi ile birlikte bahsedilen bu krizi bir nebze olsun aşabilmek adına birtakım girişimlerde bulunulmuştur ve edebi eserler üzerinden dönemin sanatçıları bu konuda tepkilerini dile getirmişlerdir. İşte Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat da edebiyatımızın telif edilen ilk romanı olup bu başkaldırının da yansıması olacak ilk roman örneklerinden bir tanesidir.
Özgür Yayınları'ndan okuduğum bu eserin çevirisine dair sorun yaşamadım ancak Özlem Nemutlu'nun önsöz niteliğindeki yaklaşık 15 sayfalık yazısı kitap hakkında okuyucuyu kitaba ve kitabın diline hazırlamak maksadından biraz uzaklaşmış ve fazlasıyla spoiler veren bir içerik olmuş diye düşünüyorum. Sadece önsözü okuyan bir insanın kitaba dair herhangi bir merakı veya heyecanı kalmayabilir çünkü tüm kritik noktalar burda anlatılıyor. Günümüz Türkçesi ile yazılmayan eserleri alırken bu tür şeylere dikkat etmek gerekiyor (bu konuda iletişim yayınları çok başarılı). Kitapta geçen eski Türkçe kelimeleri hemen kelimelerin sonunda günümüzdeki ifadesiyle belirtmeleri beni okurken zorlamadı ama bu durum yine de dikkatin dağılmasına sebep olabiliyor. Kitabı alacak olanlara İş Bankası Kültür Yayınları baskısını almalarını tavsiye ederim.
Kitaba gelirsek, edebi eser niteliği taşıyan ilk Türk eseri olmasına rağmen kitap gayet güzel ancak kurgusu günümüzle