Seda Çakır
@cakirseda
Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni
112 okur puanı
Eylül 2016 tarihinde katıldı
Anayurt Oteli, Yusuf Atılgan’ın Aylak Adam’dan sonra yayımladığı ikinci romanıdır. Her iki romanın da başkahramanları arasında benzerlikler göze çarpar. Aylak Adam’ın kahramanı C. ve Anayurt
Puan vermedi·352 syf.··
Beğendi
·2017 37. kitabı
·5 günde okudu
·Okunma: 08 Ağustos 2017 20:21
Türk edebiyatının en önemli eleştirmenlerinden biridir Berna Moran. "Edebiyat Kuramları ve Eleştiri" isimli bu kitap Berna Moran'ın İngiliz Dili ve Edebiyatı kürsüsündeki derslerinin bir
Yaban'ın yayınlandığı dönemde en çok eleştiri aldığı nokta romanda Anadolu halkının çok fazla yerilmesi, hor görülmesidir. Romanda köylü, Ahmet Celal tarafindan tek parça olarak kabul edilir ve köylünün karakteristik özelliği de "cahillik"tir. Ahmet Celal kişilerin duyguları, düşünceleri olabileceğinin farkında değildir.
Aslında romanda vurgulanan okumuş aydın ile cahil köylü çatışması değildir. Bu ikisinin Kurtuluş Savaşı'na bakış açılarındaki fark vurgulanmıştır. Köylü halkı Kurtuluş Savaşına inanmayıp Mustafa Kemal'e karşı bir tutum içine girmiştir ve bu durum da Ahmet Celal'i çileden çıkarır.
Romanda köylünün bu durumundan dolayı aydını suçlayan cümleler yer alsa da bu köylünün tek yönlü çizildiği gerçeğini değiştirmez. Yakup Kadri'nin Anadolu halkını böyle hor görmesinin sebebi de aslında onun mizacıyla ilgilidir.
Kiralık Konak'ta ele alınan mesele, 19. yüzyıl ortalarından itibaren toplumumuzun yaşadığı sosyal değişikliklerin sonucunda konak hayatının çöküşü ve yerini apartmanda sürdürülen yaşam tarzına bırakışıdır.
Roman, Naim Efendi'nin Cihangir'deki konağında sürdürülen hayat tarzından, Servet Bey'in Şişli'de kiraladığı apartman dairesindeki yaşam biçimine geçişin hikayesi olarak düşünülebilir. 1908-1918 yılları arasındaki dönemi konu alır. Yani İkinci Meşrutiyet'i takip eden yıllardan Çanakkale Savaşı sonrasına kadar uzanan aylar arasındaki dönem.
Kiralık Konak, Naim Efendi ve Seniha arasındaki çatışma üzerine kurulmuştur. Naim Efendi ve Seniha ayrı ayrı devirleri temsil eden tipler olarak ele alınmalı ve roman o şekilde okunmalıdır.
Yakup Kadri, Hasan Ali Yücel'e 1937 senesinde yazdığı birkaç mektubunda romanlarını bir hatıra kitabı olarak düşündüğünü, ne görüp ne işittiyse onları yazdığını ve yazdığı her romanda kendisine benzeyen karakterler olduğunu söyler. Kiralık Konak'ta da kendisine benzettiği karakterin Hakkı Celis olduğunu ekler.
Yakup Kadri, bu kitapta edebiyatçılar ile yakın ilişkiler kurduğu 1908 yılına ve sonrasına, gençlik yıllarına gider. Anılarının her bölümünü bir edebiyatçıya ayırır. Şehabettin Süleyman ile Fecr-i Ati topluluğuna katılışını, Refik Halit ve Ahmet Haşim ile dostluklarını, Yahya Kemal'den nasıl etkilendiğini, Halide Edip ile nasıl tanıştığını anlatır. Bunlar dışında Cenap Şehabettin, Süleyman Nazif, Abdülhak Hamid ve Tevfik Fikret'e de kitabında yer verir.
Yakup Kadri belli olaylardan yola çıkarak anlattığı edebiyatçıların iç dünyasını kendi bakış açısıyla aksettirir. Yeri gelince anlattığı kişiyi yargılamaktan da çekinmez.
Satırlarında istibdat döneminden "Ağızlarımıza kilit, kalemlerimize kement vurulduğu ve hepimizin kurtuluştan umudu kestiğimiz günler" (sayfa 204) diye bahseder. Meşrutiyetin ilanıyla birlikte, istibdatın baskısı altında tutulan dillerin çözüleceğinin ve birçok yeni şeyler söyleneceğinin sevincini yaşar.
O dönemin hem siyasetini hem edebiyatını çok akıcı bir dille anlattığı, saydığım isimleri daha yakından tanımanıza olanak sağlayan çok güzel bir hatıra kitabı olduğunu düşünüyorum.
