Sercan Şimşek
@cansrcn
Kitapların Dünyasında Kendi Dünyasını Bulmaya Çalışan Bir Okurum.
Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni
Yüksek Lisans
Gaziantep
95 okur puanı
Temmuz 2018 tarihinde katıldı
Samiha AYVERDİ, edebiyatımızın islam, kültür, tasavvuf üçlemesinin en mühim yazarlarından birisidir. Bireyin iç dünyasını esas alan eserleri ile tanınan yazarımız Mabette Bir Gece’de de bu huyundan vazgeçmemiş. Eserin içerisinde bulunan kısa küçük, küçürek hikayelerde kahramanların iç dünyalarından yola çıkarak onları edebiyat, sanat, felsefe, tasavvuf gibi önü sonu olmayan sokaklarda dolaştırıp bu terimleri birbirleriyle ustaca harmanlamış. Eser Takdim bölümü ile başlayıp Nokta, Dost, Harman… gibi bölümlerle devam ediyor ve Bir Mektup bölümü ile de son buluyor. Eserin içinde yer alan bütün hikayelerde, Anadolu insanı dünü , bugünü ve yarını ile olduğu gibi bütün doğallığı ile vücud buluyor. Hikayelerdeki kahramanlar dini, içtimai ve kültür bakımından satırlar aracılığı ile okur ile konuşur olmuş. Yine satırlarda fazlasıyla şairane tasvirler ve aşk ile aşkınlığın naif üslubu yatıyor. Bazı hikayeler evliya menkıbeleri tadında okutturuyor kendisini,bazıları da dostane bir tavırla. AYVERDİ, Türkçemizi ustalıkla kullanmış bazı cümleler; üzerinde durup şöyle derinden bir nefes alarak uzun uzun düşünmemizi istiyor. Eğer bir Osmanlı hanımefendisinin dil zenginliğinden fazlasıyla istifade ederek son cümleyi okuyup kapağı kapatıyoruz.
Duru durağı olmayan okuma eyleminde Halil CİBRAN’ın satırlarına denk geldik. İyiki de denk geldik. Eser; El Mustafa isimli ana kahramanımıza Orfales halkının soruları ve El Mustafa’nın cevapları şeklinde ilerliyor. Eserin dili oldukça sade ve akıcı. İlk sayfadan itibaren kitabın sarmalına kapılıyoruz ve kullanılan doğa motiflerini, metaforları anlamaya çalışıyoruz. Bu da esere ayrı bir renk katıyor. Sayfalarda dini emareler bolca var çünkü Cibran eseri kaleme alırken İncil’in dilinden fazlaca yararlanmış ve de semavi dinlerin kült kurallarını bilgece işlemiş. Bazı cümleler, okurun kendisini ve içinde yaşadığı dünya düzenini sorgulamaya itekliyor. Lakin bu eylemi gerçekleştirirken ders verme, yön gösterme gibi bir çabaya girişmiyor. Bunun yerine okuyucunun kendi yörüngesini bulmaya yardımcı oluyor. Kitabın sayfalarında dolanırken Friedrich Nietzsche tadı geliyor damağımıza çünkü yazar Nietzsche’ye öykünmüş. Özgürlük, dostluk, suç, ceza, aşk, sevinç ve üzüntü gibi insanın özüne dair bilgilere çokça rast geliyoruz. Sayfa sayısı az fakat etkisi çok bir eser. Bitirdim deyip kaldırıp rafa konulacak bir kitap değil. Zaman zaman açıp bize iyi gelecek olan bölümleri tekrar okumalık bir eser. Kitapla kalın!
Mahur BesteEdebiyat
“Mahur Beste” isimli eserine konuk olduk. İlk sayfayı açar açmaz Behçet beyi görmemiz bizleri sevindiriyor. Çünkü bu karakteri TANPINAR’ın diğer eserlerinden tanıyoruz. Eser; yazarımızın diğer kitapları olan “Huzur”ve “Sahnenin Dışındakiler” ile bir ahenk oluşturmuş nehir roman niteliğinde. Kendisini konu ve zamandan soyutlamış çünkü okuruna konusu şudur dedirtmiyor. Abdülhamit döneminde yaşam sürmüş Behçet beye ve onun baba sorunsalına tanıklık ediyoruz. Sayfalar ilerledikçe kitap Behçet bey üzerinden devam edecek sanıyoruz fakat bir bakıyoruz ki diğer karakterler koronun çok sesli parçaları gibi bir bir çıkıyor sahneye. Behçet beyin babası, eşi Atiye, Atiye’nin babası, babalarının arkadaşları, eşleri derken geniş bir aile ile tanışık oluyoruz ve başlıyoruz karakter analizlerine. Her bir karakteri tanımaya, anlamaya çalışırken bir de ne olsun arka planda Tanzimat Dönemi, Abdülhamit, meşrutiyet ve dönemin İstanbul’unu anlamışız. Birçoklarına sıkıcı gelen eser okuruna muazzam bir dil şöleni sunarak kapağını kapattırıyor.
Doğu’nun LimanlarıRoman
Adına, okuma eylemi denilen menzili olmayan yolculukta bu kez de Amin MAALOUF’un “Doğu’nun Limanları” adlı eserine konuk olduk. Gözümüzü İstanbul’da Osmanlı’nın sarayında açıp oradan Adana, Beyrut ve Fransa’ya uzandıktan sonra kitabın kahramanı olan İsyan ile tanıştık. Aslında hüzün yanığı olan hikaye bu tanışıklıktan sonra başladı. Bir anda kendimizi savaş, halkların çatışması, toplum baskısı, aile tutumları gibi mefhumların çıkmaz sokaklarında bulduk. Olaylar ilerledikçe tarihi bir yolculuğa çıktığımızı idrak ettik. Yazarımız eserde; bu tarih yolculuğunu iki ayrı din, farklı aile yapıları, kültürel savaşlar, iki gencin yaşadığı sıkıntılar üzerinden bizlere aktarmaya çalışıyor. Paris sokaklarında bir anda karşısına çıkan bir adam ile ana karaktermiz olan İsyan’ın hayatının eşiklerine bizler de tanıklık ediyoruz. İsyan’ın şahit olduğu savaşlar, patlamalar, tüm bunlardan kaçış ve sonrasında şekillenen hayatı onu bambaşka olayların içine sürüklüyor. MAALOUF; eserin kurgusu ile kimliklerin önemsizliğini vurgulamaya çalışmış. Bir elin beş parmağı olarak adlandırdığı Ortadoğu milletlerinden olan; Türkler, Ermeniler, Araplar, Rumlar ve İsrailliler arasında din ve ırk farklılıkları yüzünden çıkan çatışmaları mercek altına almış. Hüzünlü bir bekleyişin ertesinde yaşanan olayların akışını da okurunun hayal gücüne bırakarak eserini sonlandırmış.
On İkiye Bir VarEdebiyat
Eser 7 ayrı öyküden oluşuyor ve 1954 ylında yayım hayatına merhaba demiş. Öykülerin genelinde inceden inceye toplumsal bir eleştiri mevcut, bununla birlikte insan denilen varlığın hayat kavgasındaki çaresizliği, sevgisi, hoşgörüsü ve geçim derdi gibi temalara da değinmiş. Bu kavramlar üzerine düşündükçe anlıyoruz ki aradan geçen onca yıla rağmen insanın yaşam yolculuğundaki gayesi hiç değişmemiş. Eserin sayfalarında Haldun TANER’in hayata bakış açısındaki derin ve keskin gözlem gücünü görüyoruz. “Zaman” ve “Varlık” kavramlarını öykülerin içine ustalıkla serpiştirmiş ve her iki kavram üzerine okurunun kafa yormasını istemiş. Yine satırlarda keskin zekasının ürünü olan naif ve düşündürücü, mihazın imbiğinden süzülmüş espriler de yer alıyor. Biz kitabı okuyoruz sanerken bir bakıyoruz ki Haldun Taner’in kendisiyle konuşuyoruz. Ayrıca eserin içinde bulunan “Sahib-i Seyf-ü Kalem” öyküsü yazarın “Dışarıdakiler” oynuna bir güzelleme olabilir çünkü birbirine çok benziyor. Eserin içinde eski Türkçe birçok kelime var ve bu kelimelerin etimolojisi sayfanın altında dipnot olarak verilmiş bu da kitaba ayrı bir keyfiyet katmış. Son sayfaya geldiğimizde Haldun TANER’e diyoruz ki: Kısa ama bir o kadar da yoğun bir eser okutttun bizlere.