İyi ve kötü huylar
İnsan kalbinin, kendisine hizmetçi durumunda olan bu iki askerle ilgi ve ilişkisi vardır. Bunların her birinden kalpte bir ahlâk hasıl olur. Bu ahlâkların bazısı kötü ahlâktır; onu helak eder. Bazısı iyi ahlâktır; onu saâdete eriştirir. O ahlâkın tamamı çok ise de, hepsi dört çeşitte toplanır: Hayvanlar ahlakı, yırtıcılar ahlakı, şeytanlar ahlakı ve melekler ahlakı. İnsanın durumu, kendisine verilen şehvet yönünden, hayvanların durumuna benzer. Meselâ;yemek ve cimaya çok istekli olması gibi. Kendisine verilen hışım sebebiyle hareketi; köpek, kurt ve aslanın hareketine benzer. İnsanları yaralamak, öldürmek, onlara eziyet etmek gibi. Kendisine yerleştirilen şeytanların ahlakı sebebiyle işi hile, aldatma, yalan ve fitne olur. Kendisine verilen akıl nuru ve idrak cevheri sebebi ile meleklerin işini yapar. İlim, salâh ( iyilik) ve perhiz gibi. Yararlı işler yapmakla halk içinde şerefli, ve aziz olur; kötü ahlak ve çirkin hareketlerden temizlenir; uzaklaşır;marifet ve kemaliyle şâd olur; cehâlet ve akılsızlıktan ar etmeye, utanmaya başlar.
Reklam
Yalçın Küçük diyor ki:
"Nerede kolaycılık varsa, orada soysuzlaşma vardır.
Nerede zordan kaçış varsa, orada cehalet vardır.
Kolaycılık ve cehalet, ikiz kardeştir.
Kolaycılık ve cahaletin, doğrulara karşı bir direnişi vardır."
Sayfa 282
'Öğrendikçe daha az şey biliyoruz'
Sayfa 375
Reklam
Reklam