Olaylar, başkarakter Muhsine’nin bir köşke hizmetçi olarak girmesiyle başlıyor. Bu köşk; cinlerin, perilerin ve gulyabanilerin kontrolü altındadır. Ev halkı gibi Muhsine de günlerini büyük bir korku içinde geçirmekte ve bu gizemli varlıklara hizmet etmektedir. Ta ki bu varlıklardan biri Muhsine’nin peşine düşene kadar... İşte bu noktada hikayenin heyecanı ve temposu iyice yükseliyor.
Spoiler vermemek için daha fazla detay paylaşmak istemiyorum. Gulyabani, özünde bir korku hikayesi gibi görünse de aslında okuması son derece keyifli ve eğlenceli bir eser. Yazar, bu doğaüstü olaylar üzerinden aslında dönemin batıl inançlarını mizahi bir dille eleştiriyor.
Tempo baştan sona hiç düşmüyor; kitabı hiç sıkılmadan, bir solukta bitirdim. Hem güldüren hem de tatlı bir ürperti yaşatan bu Türk edebiyatı klasiğini herkese tavsiye ederim.
Hüseyin Rahmi Gürpınar, Cadı kitabında korku ve gizem unsurlarını toplumsal eleştiriyle birleştirir. Roman, Naşit Nefi Efendi'nin ölen eşi Binnaz Hanım'ın ruhunun geri döndüğüne dair söylentiler etrafında gelişir. Okuyucuyu doğaüstü olaylar ve gerçekler arasında bırakır. Ancak Hüseyin Rahmi, romanın sonunda olayları mantıklı açıklamalarla çözerek batıl inançların insanları nasıl etkilediğini göstermeyi amaçlar. Kitabın en dikkat çekici yönlerinden biri, okuyucuda sürekli bir merak duygusu oluşturmasıdır. Cadı gerçekten var mıdır, yoksa yaşananların mantıklı bir açıklaması bulunabilir mi? Bu soru roman boyunca canlı tutulur. Böylece eser hem fantastik atmosferden yararlanır hem de akılcı bir bakış açısını savunur.
Romanın bir diğer önemli özelliği ise dönemin toplum yapısını yansıtmasıdır. İnsanların hurafelere kolayca inanması, dedikoduların yayılması ve korkunun bireyler üzerindeki etkisi başarılı bir şekilde işlenmiştir. Hüseyin Rahmi, mizahi ve eleştirel üslubuyla toplumdaki yanlış inanışları sorgular.
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ı her okuyuşumda aynı şeyi hissediyorum; onu bazen sadece keyifli bir mola gibi elime alıyorum ama sayfalar ilerledikçe, yıllar öncesinden bugüne uzanan o güçlü gözlemleriyle kendimi düşünürken buluyorum.
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Şık romanı; yazarın diğer eserlerinde olduğu gibi (Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç, Efsuncu Baba, Gönül Bir Yel Değirmenidir Sevda Öğütür) toplumun aksayan yönlerini ince bir mizah ve güçlü gözlemlerle ele alıyor.
Şık romanında da Gürpınar, Şatırzade Şöhret Bey karakteri üzerinden dönemin yanlış anlaşılmış batılılaşma anlayışını; dış görünüşe, gösterişe ve taklide dayanan bir yaşam biçimini ince bir mizahla ele alıyor.
Romandaki Drol ile Şatırzade Şöhret Bey arasındaki benzerlik, Gürpınar’ın ince bir dokunuşu gibi geldi bana. Bir köpeğe ipekler giydirmek, onu süslemek nasıl onu gerçekten soylu bir köpeğe dönüştürmüyorsa; insanın da yalnızca dış görünüşünü değiştirmesi, taklitlerle yeni bir kimlik kurmaya çalışması onu özünde başka biri yapmıyor.
Belki de bu yüzden Gürpınar’ın eserleri hala güncel… Çünkü o sadece yaşadığı dönemi değil, insanın değişmeyen zaaflarını anlatıyor.
Şimdi tam da "Ah!" çekme vakti...
Ah benim nergis kokulu cehaletim...
Ruj lekeleri bıraktın bardaklarda
Anlamak isterdin kendini durmadan
Bir bardağa bile olsa.
Ne diyecektim, ne söyleyecektin
Şairlerin şahı olsan,
Bir AH'dan başka.
Ah benim nergis kokulu cehaletim
Bana yıllarca, bunca sözü boşa söylettin.
Ah!
En sevdiğim kadın şairlerden biridir kendisi. Varlığıyla bile bize büyük şeyler katan bu kadını hürmetle anmak gerek. Ne güzelde dizelere dökmüş şairlerin şahı bile olsan anlatamayacağın şeyler olduğunu... Mekanı cennet olsun inşallah.
Eseri meraklısına öneririm. Mikro tarihçilik örneği. 1600'ler, Çin'in o zamanlar için en yoksul, en geri kalmış, üst üste felaketler yaşamış bir şehri, ve o şehrin sosyal yaşantısından bize kalan kayıtların bir derlemesi. Bölüm bölüm farklı hikayeler/vakalar var. Kaynak olarak o zamanın meşhur bir sulh hakiminin güncesi, mahkeme kayıtları ve bir hikayecinin anlatıları kullanılmış. "Wang Hatun" ise, kitabın sonunda yer alan bir cinayet vakası. Toplamda karşınıza toplumsal gerçekçilik çıkıyor. Geri kalmışlık, yoksulluk, cehalet ve yozlaşma varsa aynı trajediler her yerde ve zamanda yaşanabilir. Sebep-sonuç ilişkisi çıkarabilirsiniz. Bir imparatorluk kültürü, merkezi yönetimin nüfuz edemediği çeperlerde idari yetersizlikleri görebilirsiniz. 1600'ler Çin kültüründe toplumun kadın algısını, cinsiyet rollerini, aile ve sosyal yaşam pratiklerini öğrenebilirsiniz. Yasalar, suç ve ceza özdeşliği konuları ilginizi çekebilir. Ben beğenerek okudum.
Ginzburg'un Peynir ve Kurtlar kitabını 
Peynir ve Kurtlar okuyup beğenenler, bu kitabı da sevebilirler. Aralarındaki fark, Peynir ve Kurtların baştan sona bir değirmencinin engizisyonda yargılanması olması, burada ise birden fazla örnek vakaya yer verilmesi.
Söz uçar, yazı kalır. Yazılı kültürün kıymetini de anlıyor insan. O son vakada, gariban Wang'ı kim hatırlardı yoksa?
Wang Hatunun Ölümü
Jonathan D. Spence
Peynir ve Kurtlar okuyup beğenenler, bu kitabı da sevebilirler. Aralarındaki fark, Peynir ve Kurtların baştan sona bir değirmencinin engizisyonda yargılanması olması, burada ise birden fazla örnek vakaya yer verilmesi.
Söz uçar, yazı kalır. Yazılı kültürün kıymetini de anlıyor insan. O son vakada, gariban Wang'ı kim hatırlardı yoksa?
Wang Hatunun Ölümü
Jonathan D. Spence
Diri bədənlərin ölü beyinləri...1000Kitap
Əsərdə elmsizliyin, kor-koranə inancın gətirdiyi fəlakət və çarəsizlik elə bir səviyyədə təsvir olunub ki, insan oxuyanda dəhşətə gəlir. Bütöv bir kütlənin bir fırıldaqçının yalanına necə qurban getdiyini, insanların öz iradəsini və ağlını necə heçə saydığını oxuyuruq.
Əgər bir insanın düşüncəsi, elmi və sorğulamaq qabiliyyəti yoxdursa, o yaşayan ölüdür.
İnsanı sarsıdan çox ağır bir kitabdır. Mütləq oxunmalıdır.