Cülus, Arapça bir kelimedir ve ‘oturmak’ manasına gelir. Bir padişahın vefatı veya tahttan indirilmesi neticesinde yeni padişahın tahta çıkma törenidir. Bir manada şehzadelerden birinin padişah olma merasimidir. Cülus, Topkapı Sarayı’ndaki Bâbü’s saade, yani Saadet Kapısı önünde yapılan en mühim ve görkemli törendi.
Sultan II. Bayezid’in 1481’deki cülusundan Sultan Vahdeddin’in 4 Temmuz 1918’deki cülusuna kadar cülus törenleri burada yapılmıştır. İstisna olarak Sultan V Murad, Sultan II. Abdülhamid ve Sultan V.
Mehmed Reşad cülusları Topkapı Sarayı’nda yapılmamıştır.
"Osmanlı sarayının mutfağı her yüzyılda Osmanlı zarafetinin ve zenginliğinin ifadesi olmuştur. Topkapı Sarayı gibi içinde neredeyse bir ilçe nüfusu kadar insanın yaşadığı müessesenin gıda ihtiyaçları buradan karşılanırdı. Topkapı Sarayı’nda günde ortalama beş bin kişilik yemek yapılırdı. Ulûfe dağıtımında ve cülus merasimlerinde bu sayı on beş bini bulurdu.
Pişirilen yemekler sadece saray halkına verilmez; dışarıdan Divan-ı Hümayun’a dilekçe vermeye gelenlere, davacılara veya şahitlere de din, dil farkına bakılmaksızın yemek ikram edilirdi."
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Her yeni padişahın tahta çıkışında devlettrn gündelik hesabıyla para alan kapıkulu askerlerine üç aylık istihkakları değerinde bir bahşiş verilmesi ve her neferin bir derece terfi ettirilmesi Yıldırım Sultan Bayezid'in cülusundan beri anane hâline gelmişti. Hazine ne kadar darda da olsa asker cülus bahşiş ve terfilerini istemiştir. Bazen de birbirini takip eden cüluslar Hazine'ye ağır darbeler vurmuştur. Mesela 17.asır başında 1. Mustafa cülus etmiş, deli olduğu anlaşılıp yerine 2. osman geçirilmiş, dört sene sonra bir ihtilalle Sultan Osman tahttan indirilip yerine ikinci defa Sultan Mustafa oturtulmuş, bir sene sonra bu deli hükümdar tekrar ıskat edilerek 4. Murad padişah olmuştu. Yani beş sene içinde dört cülus bahşişi ve terfi!
4.Murad'ın cülusunda asker cülus bahşişi ve terfi istemeyeceğine söz verdiği hâlde bir müddet sonra "Bahşiş ve terfi!" diye ayak diremişti. Hazine tamtakır olduğundan sarayın altın ve gümüş eşyası eritilip para kesilmiş ve askere bahşiş ilr terfileri verilmişti.
Fatih Sultan Mehmed cülus ettiği zaman bir kuyrukluyıldız görünmüştü; papa o zaman yıldızı "Türk ve Müslüman dostu zındık yıldız" olarak aforoz etmişti. Bu kuyrukluyıldızın, sonra, Halley kuyrukluyıldızı olduğu öğrenildi. Balkan Harbi'nde Bulgarlar Çatalca'ya kadar ilerlerken Halley kuyrukluyıldızı yine görünmüştü. O zaman kilise adamları, "Türklerin uğur yıldızı göründü, Bulgarlar gene mağlup olacaklar!.." demişti ve hadiseler de böyle oldu. Çatalca Muharebesi'ni kazandık, Balkanlı müttefikler arasına nifak girdi, Edirne'yi Bulgarlardan geri aldık..
Topkapı Sarayı'nda günde ortalama beş bin kişilik yemek yapılırdı. Ulufe dağıtımında ve cülus merasimlerinde bu sayı on beş bini bulurdu.
Fatih Sultan Mehmet cülus ettiği zaman bir kuyrukluyıldız görünmüştü; papa o zaman yıldızı "Türk ve Müslüman dostu zındık yıldız" olarak aforoz etmişti. Bu kuyrukluyıldızın, sonra, Halley kuyrukluyıldızı olduğu öğrenildi. Balkan Harbi'nde Bulgarlar Çatalca'ya kadar ilerlerken Halley kuyrukluyıldızı yine görünmüştü. O zaman kilise adamları, "Türklerin uğur yıldızı göründü, Bulgarlar gene mağlup olacaklar!.." demişti ve hadiseler de böyle oldu. Çatalca Muharebesi'ni kazandık, Balkanlı müttefikler arasına nifak girdi, Edirne'yi Bulgarlardan geri aldık.