Yeşim
@cyesim
“Evet, yalnızca bir gezgin, yeryüzünde bir yolcuyum ben! Ya sizler daha önemli şeylerle mi meşgulsünüz?”
117 okur puanı
Ekim 2019 tarihinde katıldı
Bu kitabı uzun zamandır merak ediyordum ve asıl sebebim Yavuz Sultan Selim'i ve onun Şah İsmail ile çekişmesini okumak istememdi. Fakat bu kitabın adı Şah ve Sultan değil de "Taçlı" olsa daha iyi olurmuş. O zaman Taçlı Begüm'le ilgili olduğunu bilir ve okuma ihtiyacı duymazdım. Çünkü bu kitap bence onunla ilgiliydi, yani beklentimden daha farklı bir kitapla karşılaştım maalesef.
Reklam
Kitaptaki mekanda halk hayata dair belli başlı konuları Ermiş olan kişiye soruyor, Ermiş de bu sorulara karşılık net olarak cevaplarını veriyor. Aslında yazar daha çok hayata dair görüşlerini bir şekilde paylaşmak istemiş ve bu kitabı yazma bu yolunu seçmiş gibi. Çünkü soru cevaptan oluşuyor ve kısacık zaten. Fakat hayata dair bu görüşlerin çok net ve değişemezmiş gibi, bir kişi tarafından söylenmesi ve bunun kabul edilmesinin beklenmesini sevmedim. Yer yer beğendiğim fikirler olsa da katılmadığım kısımlar da oldu çünkü. Bir de bu görüşler genellikle hep bir yüce, ruh, güzellik vs. gibi temellere dayandırılmış gibi. Bu kavramların aşırı kullanılması pek bana hitap etmiyor çünkü fazlasıyla eski batı edebiyatını anımsatıyor. Ve pek de bende düşünceler oluşturan, benimsediğim, çok çok anlam yüklediğim kavramlar değiller. En azından yazarların bu kavramlara yükledikleri anlamlar benim yüklediğim anlamlarla örtüşmüyor.
Yine de düşündüren, sorgulatan kısımlar var ve zaten kısa da bir kitap olduğu için okunmaya değer olduğunu düşünüyorum.
Ben ne okudum? Bir kitap yerine kişisel bir günlüğe veya Twitter'a yazılması gereken satırlar. Böylesi çok daha uygun olurdu gibi, hiç yoktan bazı tweetlere beğeni atardım...
Tamam, yazarın bir mutsuzluğu var, bunu anlıyoruz anlatmak istediklerinde, emeğine saygısızlık etmek de istemem, güzel ve beğendiğim bazı cümleler, paragraflar da var. Fakat genel bir olmamışlık var bu kitapta. Bir şekilde anlamlı kılınmaya çalışılan fakat o yüzeysellikten veya içinin boşluğundan kurtulamayan deneme tarzı yazılar var. Yine de ortada bir emek var o yüzden çok fazla bir şey demek istemiyorum, kısacası bana hitap etmedi.
Bu kitap biraz elimde süründü diyebilirim. Aslında aylar önce biraz okuyup bırakmıştım ve kısa bir süre önce de artık bitsin de kaldırayım kitaplığa geri diyerek okuyup bitirdim. Kitabın ilk yarısı akıcı ilerlerken kalan yarısını okurken oldukça sıkıldım. Bunun bazı sebepleri var. Kitapta öncelikle çok fazla karakter hayat hikayeleriyle var ve aynı zamanda çok fazla zaman dilimi geçiyor. Sürekli bir geçmiş zamana veya şimdiki zamana gitme durumu var. Ve bu kısacık paragraflar arasında bile sürüp gidiyor. Fakat esas sorun şu ki, bazen şimdiki zaman olarak geçen zaman diliminin hangi seneleri kapsadığını anlayamıyorsunuz. Aynı şekilde karakterlerin o an okuduğunuz kısımda hangi yaşta olduğunu da anlayamıyorsunuz. En azından ben anlamakta zorlandım. "Ne var ki bunda?" diyebilirsiniz eğer okumadıysanız fakat bu kitap birçok karakterin neredeyse çocukluğundan başlayıp ölümüne kadar geçen süreçleri anlatıyor ve sürekli zamanlar arasında da git geller var. Yani tüm isimler, yaşlar, mekanlar birbirine giriyor. Örneğin küçük Peri'yi en başlarda yaşını bilmediğimden dolayı uzun bir süre yürüme engeli olan bir çocuk sandım. Çünkü kendisini sürekli kucakta veya el arabasında taşıyorlardı anladığım kadarıyla. Fakat sanırım daha çok küçük yaşta olduğu için bu şekilde davranmışlar. Oysa Peri'nin konuşma şekli bana hiç öyle küçük biri gibi gelmediğinden ve yaşını da bilmediğimden dolayı bu konuda böyle bir yanılgıya düştüm.
Ayrı bir konu olarak neden her karakterin hayat hikayesine bu kadar girilmesi zorunluydu anlam veremedim. Gerçekten bazıları anlatılmasaydı veya daha kısa geçilseydi eğer kitap bu derece boğucu olmazdı belki çünkü dediğim gibi yarısından sonra ciddi anlamda sıkmaya başladı beni.
Bir başka konu, betimlemeler. Betimlemeleri her zaman dozunda, yerli yerinde severim.
İsmi değişmesi gereken kitap
Oidipus ve Rüstem, pardon (!) Kırmızı Saçlı Kadın isimli bu kitap Orhan Pamuk'tan okuduğum ilk kitap oldu. Diğer kitapları eğer böyle değilse keşke bu kitapla tanışmasaydım kendisiyle... maalesef genel olarak beğenmedim ve oldukça sinirim bozuldu zaman zaman. Özellikle son kısımlarda ise oldukça sıkıldım. Uzun uzun kuyu yapılışının anlatılmasından bile sıkılmamıştım fakat bir anlam yüklememiz gereken bu kırmızı saçlı kadının konuşma kısmı beni oldukça sıktı çünkü kendisi beklediğim gibi mistik veya hayran olunası biri değildi. Aksine yaptığı şeyler mide bulandırıcı olduğu için (bunu yadırgamak için değil, gerçek anlamda tanımlamaya çalıştığım için diyorum) sanki çok önemli, ibret alınması vs. gereken şeyler anlatıyor gibi davranmasına ve bunları oğluna da kitap olarak yazdırmaya çalışmasına sinir oldum. Hayır, yaşadıklarınız ibret alınması gereken bir efsane değil, mide bulundarıcı bir çarpık ilişkiler hikayesi, kimse kusura bakmasın. Ayrıca bu kadını geçtim, diğer birçok karakterlerin de saçma sapan ilişkileri vardı. Yazar anlatmak istediği hikayeyi destanlarlar, efsanalerle o kadar uzun uzun anlatmış ki resmen hikayesini felsefik bir şeye dönüştürmeye çalışıyor gibi geldi. Ama bence bunu başaramadı, en azından bana geçmedi. Ayrıca bir yerden sonra kitabın adının Şehname ve Oidipus olarak değişmesi gerektiğini düşündüm sadece ve rahatsız oldum. Bir de yakın zamanlarda okuduğum için mi bilmiyorum, 
Uçurtma Avcısı kitabında da bu kitapla benzer birçok şey vardı. Şehname, baba oğul sorunları, gayrimeşru çocuk durumu, baş karakterin büyük bir suç/günah işleyip bundan kaçması/saklaması, göz sakatlama mevzusu, mutlu evlilikler, çocuk yapamama durumu vs. şu an aklıma gelenler. Yazar 
Orhan Pamuk bu kitaptan etkilendi mi bir şekilde yoksa bunlar tesadüf mü acaba diye düşünüyorum.
Kitapla
Uçurtma Avcısı kitabında da bu kitapla benzer birçok şey vardı. Şehname, baba oğul sorunları, gayrimeşru çocuk durumu, baş karakterin büyük bir suç/günah işleyip bundan kaçması/saklaması, göz sakatlama mevzusu, mutlu evlilikler, çocuk yapamama durumu vs. şu an aklıma gelenler. Yazar Orhan Pamuk bu kitaptan etkilendi mi bir şekilde yoksa bunlar tesadüf mü acaba diye düşünüyorum.
KitaplaReklam