Çay Edebiyatı Final Boss
Puan vermedi
Bir efsaneye göre çay edebiyatının görüldüğü ilk metin, bir hobbitin çukur evinde bulunmuş. Çayın kaynarken çıkardığı fokurdama seslerinde romantik bir anlam arayışına çıkılması ve çaya kavuşmanın dağlardan ve elf diyarlarından geçme serüvenlerine değecek bir uğraş haline gelmesi de ilk olarak bir hobbit çukurunda filizlenen düşüncelermiş. Sonra bu hikayeye Took soyu ufak dokunuşlar yapmış ve hikaye; yaşlı bir büyücü tarafından çayından mahrum bırakılmak suretiyle yolculuğa çıkarılan bir hobbitin çayın evrensel sıcaklığını uzak yollara ve farklı ırkların taştan şatolarına taşımasına, hatta ve hatta daha çok çay içebilmek için bir ejderhanın koruduğu hazineye göz dikmesine dek evrilmiş, Tolkien'ın kalemine konu olmuş. Çayın bu dünyayı dolaşan hikayesine eşlik etmesi için mağaralarda yaşayan, işi gücü şarkı söylemek olan ve fantastik soyunu ilelebet besleyecek olan ırklar yaratılmış. Neyse ne, Hobbit böyle doğmuş olmalı zannedersem.
Hobbit'i okurken, kendimi ateşin başında Tolkien'ın hikayeyi anlattığı çocuklarından biriymişim gibi hissettim gerçekten. Hiçbir zamana ait olmayan, çimenlere şarkılar söylenen, maceraların ve savaşların dehşetengiz şeyler olmadığı, yalnızca ateş başı hikayelerini besleyen soylu meşgaleler olduğu bu tarz öyküleri çok seviyorum. Öyle ki okurken dedim ki keşke küçücük bir çocuk olsam ve ejderha ha uyandı, ha uyanacak diye endişelenerek benimle aynı endişeleri paylaşan dinleyici ortağıma sarılabilsem. Yani diyeceğim o ki, Hobbit hikaye anlatıcılığının çok samimi bir örneği gerçekten ve Bilbo, sen ne kadar tatlı bir mahluksun! Sırf daha az yük bindirdiği midillisi onu çayına daha hızlı ulaştırsın diye uğruna ejderha inine girdiği hazineden vazgeçen Bilbo, dünyanın hikayecilik tarihinde olmasaydı çay romantizmi bugünün öykülerinde böylesine
Üç Başı Mamur Bir Ankara Romanı: Ankara! Mon Amour
Bu yazıya kadar, hakkında yazdığım kitaplar, özellikle de romanlar, hep gelip beni bulmuşlardı. Karşıma çıkmakla kalmayıp bir şekilde beni etkileyen bu kitaplar henüz bitmeden, zihnimde tahlil cümleleri dolaşıma giriverir, haliyle de dayanamayıp o eserler hakkındaki analizlerimi satırlara dökmek zorunda kalırdım. Dergimizin bu sayıdaki ana temasının ‘Ankara’da Edebiyat’ olacağı kararlaştırıldığında bir kere daha bana kitap analizi düştü. Böylece ilk defa bir roman hakkında yazmak için bizzat arayış içine girmiş oldum.
Elbette Ankara’mız, edebiyat dünyamızda hatırı sayılır bir alan işgal ediyor ancak roman söz konusu olduğunda bu alan bir hayli daralıyor. Konusu bütünüyle ya da büyük oranda Ankara olan roman sayısı ne yazık ki bir elin parmaklarını geçmiyor.
Ankara ile alakalı roman söz konusu olduğunda, edebiyata ilgisi biraz yoğun olan birçok kimsenin olduğu gibi benim de aklıma ilk gelen Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun ‘Ankara’sı oldu. Lakin bu roman, hakkında ziyadesiyle yazılan, birçok analize konu olan eserlerden biriydi. Ayrıca, İbrahim Eryiğit Hocamız, bu sayı için hazırladığı ve önceden vâkıf olduğum hayli zengin içerikli yazısında, söz konusu kitapla ilgili de kısa ama tatmin edici bilgilere yer veriyordu. Ve ilk seçenek böylece elendi.
Bir de ‘Yaşanmayanların Romanı’ vardı tabii. Muhammed Ali Koçak ile tanışmama ve dergimizin yazarlarından biri olmasına vesile olan bu roman hem neredeyse bütünüyle Ankara’da geçiyor hem de Ankara’nın kadim tarihine dair birçok bilgi içeriyordu. Lakin onun hakkında da yakın zamanda web sayfamız ve e-dergimizde bir analiz yayınlamıştım.
Araştırmamı sürdürürken nihayet istediğim özelliklere sahip romanı yakaladım. Hem adı hem de hikâyesi Ankaralıydı. Başta da ifade etmeye çalıştığım gibi bu sefer kitabı ben arayıp bulmuştum;
Reklam
Kitabı elime her aldığımda hissettiğim ilk şey, kelimelerin ağırlığı oluyor. Ahmed Arif fildişi kuleden yazmıyor; şiiri topraktan, taştan, esmer çocukların yüzünden, dağ başındaki kaçakçı patikalarından söküp alıyor. Sesi o kadar gür, o kadar tavizsiz ki... "Beşikler vermişim Nuh'a / Salıncaklar, hamaklar yapmışım" derken Anadolu’yu bir coğrafya olmaktan çıkarıp canlı, acı çeken ama başı dik bir insana dönüştürüyor. O dildeki ritim, kelimelerin örülüş biçimi adeta bir türkü ya da ağıt gibi içinize işliyor. Bu topraklara ait olup da bu şiirlerden etkilenmemek bence imkansız.
Ağıt mı? İsyan mı? Aşk mı?
Benim rastladığım 
Ağıtların Tanrısı kitabının tüm okuyucusu bu kitabın bir yas kitabı olduğu düşüncesi hemfikirinde fakat ben apayrı bir durum hissediyorum: isyan…
Sevgili 
Sepin İnceer gerçekten çok büyük bir acı var. Ama bu acı sizde son derece büyük bir isyana dönüşmüş. Bu bir yas ve aşk kitabı değil, isyan ve aşk kitabı olmuş sanki. Henüz ilk yüzlü sayfalarındayım ama cümlelerin isyanlığı beni çok fazla huzursuz etti.
Neden bilemiyorum!
Sepin Sinanlıoğlu evlatlarınızla beraber mutlu bir ömrünüz olsun dilerim. Güzel sevmişsiniz ve sevilmişsiniz vesselam. Hemde çok güzel. Herkese nasip olmayacak büyük bir bağ. Sevginizin, saygınızın bu denli kuvvetli olmasının nedeni belki de yakın ayrılık olacağı içindi.
S-101
Dağcılık camiasının başı sağ olsun…
Transferini sağladığım 9 kişilik dağcı grubu 25.5.2018 cuma günü gecesi Yukarı Kavrun Yaylası’na bıraktığımda gruba şöyle bir şaka yapmıştım; pazar günü geldiğimde şayet sizi sağ salim bulamazsam ve Müge Anlı’nın programına çıkarsam ne dememi istersiniz; iyi kahkaha atıldıktan sonra rahmetli Mustafa Okan İnceer aynen şunu demişti: “Sadece karıma onu çok sevdiğimi söylersin.“
Mekanın cennet olsun.
Bu incelemeyi kitabı okudukça güncelliyorum. İlginç oldu doğrusu bu şekil.
Şimdi sayfa 108-109-110 da bir mezar bulma olayını okuyorum. Ah, eli kolu uzun olanların ülkesi ah! Sepin Hanım bazı adaletsizlikleri anlatmaya çalışırken aslında güçlü çevresi olan insanların ne denli şu geçeci hayatta istediklerinin olduğunu da okuyucusunu şahit tutmuş. Bunun sağ yada sol görüşlü olmakla alakası yok. Bu satırlar, insanlığın nasıl bir sınıf ayrımının yapılabilirliğini de bir nevi gözler önüne seriyor.
Eli kolu uzun olanların vesilesiyle boğaz hattında, Aşiyan mı, Zincirlikuyu mu olsa diye kabir aranıyor.
110’da diyor ki:
“Ayrıcalıklı Türkiye’nin insanın
Ağıtların Tanrısı kitabının tüm okuyucusu bu kitabın bir yas kitabı olduğu düşüncesi hemfikirinde fakat ben apayrı bir durum hissediyorum: isyan…
Sevgili Sepin İnceer gerçekten çok büyük bir acı var. Ama bu acı sizde son derece büyük bir isyana dönüşmüş. Bu bir yas ve aşk kitabı değil, isyan ve aşk kitabı olmuş sanki. Henüz ilk yüzlü sayfalarındayım ama cümlelerin isyanlığı beni çok fazla huzursuz etti.
Neden bilemiyorum!
Sepin Sinanlıoğlu evlatlarınızla beraber mutlu bir ömrünüz olsun dilerim. Güzel sevmişsiniz ve sevilmişsiniz vesselam. Hemde çok güzel. Herkese nasip olmayacak büyük bir bağ. Sevginizin, saygınızın bu denli kuvvetli olmasının nedeni belki de yakın ayrılık olacağı içindi.
S-101
Dağcılık camiasının başı sağ olsun…
Transferini sağladığım 9 kişilik dağcı grubu 25.5.2018 cuma günü gecesi Yukarı Kavrun Yaylası’na bıraktığımda gruba şöyle bir şaka yapmıştım; pazar günü geldiğimde şayet sizi sağ salim bulamazsam ve Müge Anlı’nın programına çıkarsam ne dememi istersiniz; iyi kahkaha atıldıktan sonra rahmetli Mustafa Okan İnceer aynen şunu demişti: “Sadece karıma onu çok sevdiğimi söylersin.“
Mekanın cennet olsun.
Bu incelemeyi kitabı okudukça güncelliyorum. İlginç oldu doğrusu bu şekil.
Şimdi sayfa 108-109-110 da bir mezar bulma olayını okuyorum. Ah, eli kolu uzun olanların ülkesi ah! Sepin Hanım bazı adaletsizlikleri anlatmaya çalışırken aslında güçlü çevresi olan insanların ne denli şu geçeci hayatta istediklerinin olduğunu da okuyucusunu şahit tutmuş. Bunun sağ yada sol görüşlü olmakla alakası yok. Bu satırlar, insanlığın nasıl bir sınıf ayrımının yapılabilirliğini de bir nevi gözler önüne seriyor.
Eli kolu uzun olanların vesilesiyle boğaz hattında, Aşiyan mı, Zincirlikuyu mu olsa diye kabir aranıyor.
110’da diyor ki:
“Ayrıcalıklı Türkiye’nin insanın
"Başı dara düşenler, yarattıkları düş dünyasında bulurlar yollarını."
Yaşar Kemal; Ortadirek, Yer Demir Gök Bakır ve Ölmezotu kitaplarından oluşan Dağın Öte Yüzü serisinde bizi Anadolu'nun bağrına götürür ve adeta orada bir ömür geçirtir bize. Eserleri okurken zaman ağırlaşır, kasvetlenir ve durur adeta. Destansı ve şiirsel anlatımı ile bize; taşıyla, toprağıyla, hayvanıyla, otuyla, böceğiyle, ağacıyla, havasıyla, suyuyla ve en çok da kırsalında yaşayan insanıyla eğip bükmeden, romantize etmeden Anadolu'yu resmeder. Öyle bir resmeder ki, yokluğu,yoksulluğu, zorluğu, çaresizliği iliklerimize kadar hissettirir bize. Bilmeyen belki "yok artık bu kadar da değildir" der ancak bilen bilir ki, fazlası var eksiği yoktur anlatılanların.
Eser toroslarda Yalak köyünde yaşayan köylüler hakkındadır ancak Anadolu'nun kırsal yaşamını birazcık tecrübe etmiş biri kolaylıkla kendini, kendi insanlarını bulur eserde. İyisiyle kötüsüyle, cehaletiyle bilgisiyle, saflığıyla kurnazlığıyla, ama en çok da kendi küçük dünyasındaki terk edilmişliği ve çaresizliğiyle anadolu köylüsü... Tüm imkansızlıklara rağmen, kara toprağa yapışan ayrık otu gibi hayata tutunmaya çalışan anadolu köylüsü...
Bilen bilir, Anadolu kırsalında nereye giderseniz gidin, dağ taş, küçük bir pınar, kurumuş bir garip ağaç... Hepsi kutsal olabilir... Her biri bir ermiş mekanıdır. Her biri bir umut kapısıdır. Darda olanın başını çevirdiği yerdir. Eseri okurken bunun sebebini de bir güzel kavrıyoruz. Öyle ya, beşerden fayda görmemiş, karnı hiç doymamış, gözü açıldığından itibaren hayatı tırmanlacak yaman ve bitmez bir yokuş bilmiş insanlar, cinlerden, perilerden, erenlerden medet ummuş yüz yıllarca ve hala da ummakta...
Benim için zorlu, oldukça iç burkucu, bolca anı canlandırıcı ve bir o kadar da keyifli bir yolculuktu
"Siz savaşla ilgilenmeyebilirsiniz, savaş sizinle ilgilenir."
Kitap, Pamukoğlu'nun 1993-1995 yılları arasında Hakkâri Dağ ve Komando Tugayı komutanlığı yaptığı dönemi anlatan otobiyografik/hatıra türü bir çalışma. Hakkâri ve Kuzey Irak dağlarındaki PKK terör örgütü ile kahramanca mücadele operasyonlarını, askerin yaşadığı zorlukları, sıcak temasları, kayıpları ve sahadaki gerçekleri birinci elden, oldukça sert ve dobra bir üslupla aktarıyor.
Çok akıcı yazılmış, roman gibi okunuyor ama tamamen gerçek olaylara dayanıyor. Askerin açlık, susuzluk, uykusuzluk, donma, yaralanma gibi fiziksel ve psikolojik çilesini çok çarpıcı anlatıyor.
Aynı zamanda bürokrasiye, üst komuta kademesine, Ankara'daki masa başı kararlara ve siyasetçilere karşı yoğun bir sitem ve eleştiri içeriyor.
"Unutulanlar" vurgusu çok güçlü: Dağlarda şehit olan, sakat kalan, yıllarını veren gençlerin hikâyelerinin toplum tarafından çabuk unutulduğunu, üstelik aynı hataların tekrarlandığını söylüyor. Edebiyat şaheseri beklemeyin; beklediğiniz şey sahadaki askerin çıplak gerçeğiyse, Pamukoğlu bunu çok iyi vermiş. Hâlâ okunuyor ve hâlâ tartışılıyor olması da değerini gösteriyor.
İyi okumalar.
Reklam
Reklam