DATAİZM!İnsan ve Hayat
Datalar internetin levh-i mahfuzudur, orada sonsuza dek kalır. İnternette pişmanlık ve tövbe yoktur, datalar sizi affetmez, tüm sırlarınızı avuçlarında tutup köleleştirirler. Datalara iman yeni bir din oluşturmak üzere: Dataizm!
Dünya, verilere dönüştürüldüğünde şeffaflaşır. Algoritmalar ve yapay zeka insan davranışını da şeffaf, yani hesaplanabilir ve yönlendirilebilir hale getirir. Dijital düzenin ruhu Dataizm, veri totalizmdir. Anlatının yerine hesaplamayı geçirir. Dijital sayısal demektir. Sayısal da anlatıdan daha şeffaf, daha hazırdadır.
Sayfa 58
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
"Günümüzde üniversiteler de nihilizme teslim olmuştur. Jo-seph Roth, Hayat Bir Bekleme Salonu'nda "Kahramanlıkların dö-nemi sona erdi: Sıkı büro çalışmaları dönemindeyiz şimdi. Des-tanların dönemi sona erdi: İstatistikler dönemindeyiz şimdi." der.2 Bu tespiti bugün için şöyle revize etmek yanlış olmasa gerektir: Algoritmaların ve yapay zekânın, anlamı tüketen istatistiklerin ve boş verilerin dönemindeyiz. Bugün insanın yüce idealler uğruna sergilediği eylemler değil, ölçülebilir çıktılar ve verimlilik tabloları makbul addedilir ve işte tam da burada nihilizmin gündelik hayata sinmiş sureti kendini gösterir. Büyük anlatıların yerini performans raporları, kahramanlıkların yerini ise kurum içi değerlendirme formlarına endeksli başarılar almıştır. Artık insanın değerini belirleyen şey taşıdığı idealler yahut uğruna risk aldığı hakikatler değil, tabloların hücrelerine sıkıştırılmış sayılar, grafiklerin soğuk çizgileri ve algoritmaların tayin ettiği verimlilik katsayılarıdır. İn-sani varoluş biricik bir serüven olmaktan çıkarıl)mış ve ölçülebilir parametrelerin içine hapsedilerek verilere indirgenmiştir. Bu indirgeme tam da nihilizmin çağımızdaki tezahürüdür: anlamı tüm görkemiyle ortadan kaldırarak onu rakamlara, istatistiklere ve ve-ri setlerine bölerek tüketen, dataizm ile el ele veren bir nihilizm:"
Dataizm 1789’dan beri yeni bir değer yaratabilmiş ilk harekettir: Bu değer bilgi edinme özgürlüğüdür.
Bilgi edinme özgürlüğüyse insanlara değil, bilgiye tanınmıştır.
Sır, yeryüzü düzeni için özseldir. Dijital düzenin sloganıysa şeffaflıktır. Bu her tür gizliliği ortadan kaldım. Dijital düzen dili de şeffaflaştırır, yani onu enformasyon şeklinde şeyleştirerek hazırda tutar. Enformasyonların gizli bir arka yüzü yoktur. Dünya, verilere dönüştürüldüğünde şeffaflaşır. Algoritmalar ve yapay zeka insan davranışını da şeffaf, yani hesaplanabilir ve yönlendirilebilir
hale getirir. Dijital düzenin ruhu Dataizm, veri totalizmidir. Anlatının yerine hesaplamayı geçirir. Dijital sayısal demektir. Sayısal da anlatıdan daha şeffaf, daha hazırdadır.
