karakterin iç çatışmalarından sıyırılabilmesi (kafka yorumu)1000Kitap
Kulağıma bir ses, “Farkında mısın?” diye fısıldıyor, “sana güvenmiyorum aslında. Sen de kovulmuş birisin, buraya kendi isteğinle gelmedin. Bana yardım edeceğine ölüm döşeğinde rahat etmemi engelliyorsun. Bari parmaklarınla gözlerimi oysan…” “Doğru!” diyorum ben, “utanılacak bir durumdayım. Fakat elden ne gelir, bir kere hekim olmuşum işte. İçin rahatlayacaksa, bu benim için de kolay değil.” “Bu özürle yetinmem mi gerek? Galiba yetinmeliyim; hep yetinmem gerek. Şu güzel yarayla doğdum, varım yoğum oydu.” “Genç dostum!” diye araya giriyorum. “Şurada yanlış yapıyorsun: Bu civarlarda çok hasta odasında bulundum; yaran o denli kötü değil, inan bana; sadece gövdene dar açıyla vurulmuş iki balta darbesi. Ormanda balta sesini, baltanın yaklaştığını hissetmeyen böğrünü baltaya sunar.” Söylediklerin doğru mu, yoksa beni ateşli olmamadan yaralanıp aldatıyor musun?” “Doğru söylüyorum, bir devlet hekiminin namus sözünü de yanında öbür dünyaya götürebilirsin.” Namus sözünü kabul eden gencin sesi kesildi; nasıl kurtulacağımı düşünmenin zamanıydı artık. Atlar sadıkça bekliyorlardı. Giyeceklerimi, kürkümü, alet çantamı hemen toparladım, giyinmekle zaman yitirmeye niyetim yoktu. Atlar gelişimdeki hızla giderse, bu yatakta kapadığım gözümü kendi yatağımda açacaktım. Uysal at pencereden çekildi, elimdekileri pencereden dışarı savurdum, kürk çok uzaklara düştü, hatta yeni oralarda bir çengele takıldı; bunu yapabildiğime şükrettim. Ata bindim, yerde sürünen boş koşumlar, birbirlerine iyi bağlanmamış atlar, arkamda yalpa vuran araba, en geride sürüklenen palto. “Deh!” diye bağırdım ama atlar hiç de hızlı değildi, yaşı adamların ağır aksak yürüyüşü gibi ilerliyorduk bu kar çölünde, ardımızda çocukların gerçeklerden uzak şarkısı:
Hastalar sevinin
Yatağınızda hekim var
-Franz Kafkanın bir köy
Ney ve Gül Arasında (Divan Üslubu)
Beyit 1
Ney üfürür kalb-i dîdârime hâl-i sükûn,
Her nağme-i rah-i aşk fışkırır dermân-ı hûn.
Beyit 2
Ey gül-i nûrânî, sen varsın her fânî deh,
Suskunluk değil aşk, her nefesin feryâd-ı sâdeh.
Beyit 3
Sahrâda yâre minnet, kum tanesi hatıra,
Rüzgâr dağlar gibi, adınla yankılanır hâra.
Beyit 4
Neyden çıkan seste titrer gönlüm her dem,
Duâ telin-i derûnî çalar her bir hem.
Beyit 5
Güller açar iç-bahçemde, nûr-ı aşk fışkırır,
Her ses-i ney, ruhuma can, her nağme can verir.
Beyit 6
Semazen misâli döner her dönüşüm, ey sevgili,
Aşkın kudretine teslim olur her gizli hâlim.
Beyit 7
Sen olmasan da kalbimde bu nûr ebedî,
Ölümsüz ve yenilmez, daimîdür aşk-ı sadî.
Axx lawo axx... Axx lawo axx...Kurdî
Ew derd û kul, ew êş û jan ew qasî bi hostahiyek hatî vegotin lewre ji çil sal û çil û çar welatî difire û diniqute nava dilê mirov. Bûyerên ku hatine serê bi deh hezaran ji welatiyên me, di rêzekî de bi hêsanî derbas dibe û diçe. Lê dema hunermendek bala xwe dide ser yekî/a ji wan û behsa jiyana wan, fikr û ramanên wan, hestên wan û êşa wan dike mirov wê gavê têdigije ku ew ne hejmar lê hev bi hev mirov in.
Nivîskar Husên Arif Revde Gurg'a xwe li ser sê hima avakiriye: Hebûn, teoriya Maslow ; ji bo jiyanê pêdiviyên sereke, û helbet Kurd û jiyana Kurdan.
Kesayetê sereke Barham dike jiyanekî bo malbata xwe û hebûna xwe ava bike; Dilê wî civata gurgên du pê dixele, pişta xwe dide wan, cîhwarekî ji xwere peyda dike û bi jin, herdu zarokên xwe li wir dijî. Naxwaze kes bê wê jiyana ku wî avakiriye . Bi derfetên xwe bi hewildanên xwe xwe re "memleketkî" ew lê serdar e de dijî. Behram kesayetek pir mêre; Hemû biryaran tena serê xwe digire, ne guh dide derfet û zextên wê jiyanê, ne jî şîretên derdorê û ê bavê Eyşê , heta qet guh nade Eyşê jî, "Gelo di bedêla demançeyê de, te tiving hebûya baştir nebû? Min wê demê gote te, di bedêla demançeyê de, hindek pereyê din jî deyn bike û bide tivingê, lê te guh neda min" Behram bersiva wê neda û xwe bêdeng kir.(Arif,2024,r.39) Pêdiviyên malê , taybetî ên parastinê û rêveberinê hemî tena serê xwe dike. Metleba wî weke ku minetê kesî neke.
Dema diçe mala apê xwe niftê bine, ap û jinapa wî bi dilekî geş jî wî pêşwazî dikin û xizmeta wî pêktînin. Dîsa jî dema pêdiviyên xwe rêz dike divê xwarina me têra me heye û geleke jî, tenê dibe nifta me kêm be em çirayê hil nakin û xilas. Ji bo minetê kesî neke dike niftê kar neyîne.
Serî de wek Maslow dema pêdiviyên xwe rêz dike pêşî wek Kurdekî divê "pêşî star,paşê debar" ( gotinên mezinan) " Lê ardê me heye. Birinc, savar, nîsk, nok û rûnê me heye. Şekir û çaya me heye, û ne tenê para deh rojan, belku ya herî kêm ku şekir û çay e, têra sê deh rojan jî dike. Tenê neft e ku me kêm heye û ew jî eger biqede, îcar em çirayê hil nakin û xilas" (Arif, 2024, r.8)
Eyş jî pêywira xwe tîne cî ango bermaltiyê dike: Karê xwerin û vexwerinê- kanî ciqas dur be û anîna avê zehmet be jî, ew
Gava Helbest Dihetikîne
"Pexşan ji helbestê zêdetir baweriyê dide mirov, lê helbest bangê birîna xedar dike."
-John Berger
Min li cihekî xwendibû digot helbest ne ji bo fehmkirinê, ji bo tehmkirinê ye. Ev gotin pirr li xweşa min çûbû, lewre ez bi xwe jî wisa difikirim û bi vî çavî li helbestê dinêrim. Helbest ne ji bo şîretan e, derdekê wê yê wisa jî tune ye ji xwe, û ne ji bo qanihkirinê, ne ji bo agahdariyê, ne ji bo vegotinê ye.. Helbest ji bo kêliyê ye, ew kêliya ku jiyan tê de di heman demê de him diçûrise him jî ditemire. Ew helbesta ku me kaşê wê kêliyê dike serkeftî ye, wekî din bilebil e, êşkence ye.
Em werin ser pirtûka xwe ya îro: Xunçeyên Heyamê. Pirtûk ya helbestvanê Giyadînî Rizgar Elegez e. Di sala 2020an de hatiye çapkirin. Pirtûka wî ya duduyan e. Rizgar Elegez yek ji wan emekdarê zimanê kurdî ye, geh bi nivîsên xwe, geh bi wergerên xwe. Keda wî ya bi salan nayê piştguhkirin bê guman, û şexsiyetekî hêja ye.
Lê mixabin min ti tahm ji vê pirtûka wî ya helbestê negirt. Hewqas giran, hewqas dirêj, hewqas li hev alîyayî; min pirr zehmetî kişand dema xwendinê. Lê divê helbest bi me wiha nede hîskirin. Divê em bêtir sivik hîs bikin "wê kêliya xwendinê". Elegez, pirtûka xwe ya ewil 2015an de nivîsiye, pirtûka wî ya dawiyê jî îsal yanî 2025an de derket; deh salên sax. Min pirtûka dawiyê "Şîrê Tarîyê" xwend, dikarim bibêjim ku di nava vî deh salî de guherîneke erênî heye, qe nebe li meriv sivik tê xwendin û fêhmkirina wê. Ji ber tercîha peyvan, kafîye û hwd. terzeke Rizgar Elegez heye, dema meriv dixwîne dikare pê derxe ku ev rêzik aîdê wî ne, ev herî zêde jî bo xwînerên ji herêma Serhedê derbasdar e.
Elegez, çendek berê pirtûka nivîskara Emerîkî Amy Lowell a bi navê "Ewrên Şevê" wergerande kurmancî. Min ji wergerê hez kir, gelekî serkeftî bû. Em dikarin Lowell wek Sapphoya duyem
MUNAFIKLARI BELAMLARI İŞBİRLİKÇİLERİ KUDURTAN KİTAPEdebiyat
''İlmî ve fikrî çalışmalarını önceleri daha çok Kur’an’ın edebî i‘câzı üzerinde yoğunlaştıran Seyyid Kutub, daha sonra Kur’ân-ı Kerîm’den ilham alarak hazırladığı makalelerini “Fî Ẓılâli’l-Ḳurʾân” başlığı altında el-Müslimûn dergisinde yayımlamaya başlamış, derginin 3. sayısından (Şubat 1952) 9. sayısına kadar (Temmuz 1952) yedi makale neşretmiştir. Böylece yeni bir tefsirin adı da Fî Ẓılâli’l-Ḳurʾân şeklinde kendiliğinden ortaya çıkmıştır (Salâh Abdülfettâh el-Hâlidî, Medḫal ilâ Ẓılâli’l-Ḳurʾân, s. 40-41).
Başlangıçta teknik anlamda bir tefsir yazmaktan çok Kur’an’ın ışığı altında günlük olayları ve yaygın görüşleri değerlendirmeyi amaçlayan Seyyid Kutub, bu konudaki makalelerinin ilgi görmesi üzerine aynı anlayış ve metotla Kur’ân-ı Kerîm’in her cüzünü bir cilt halinde tefsir etmeyi ve iki ayda bir cüz yayımlamayı kararlaştırmış, bu husus el-Müslimûn dergisinde okuyuculara duyurulmuştur (y. 1, sy. 9, s. 15, Temmuz 1952). Ekim 1952’de neşredilen ilk cüz, daha önce dergide çıkan yedi makale ile hemen hemen aynı mahiyettedir. Ocak 1954’e kadar tefsirin on altı cüzü neşredildi; ancak Seyyid Kutub 1954 yılında birçok İhvân-ı Müslimîn mensubuyla birlikte tutuklandı. Bununla birlikte müellif hapishanede tefsirini yazmaya devam etti. Bu sırada eserin 17 ve 18. cüzlerinin yayımı da tamamlandı. Üç ay süren tutukluluk halinden sonra serbest bırakılan, fakat arkasından tekrar tutuklanıp bu defa on beş yıl hapse mahkûm edilen Seyyid Kutub bütün zorluklara rağmen eserini tamamlamaya çalıştı ve 27. cüze kadar yayımlama imkânını buldu. Bu arada müellif fikrî gelişimine paralel olarak eserinin son dört cüzünü yeni bir metotla yazdı. Böylece eser, son cüzünün muhtemelen 1960’a doğru yayımlanmasıyla tamamlanmış oldu. Seyyid Kutub çok geçmeden, gelişen düşünce sistemi doğrultusunda ve