Cicero - Laelius de AmicitiaAlıntı
Bu eser Julius Caesar'ın öldürüldüğü bir dönemde yazılmış. Roma'da kargaşanın hakim olduğu bir süreçte Cicero, Dostluk Üzerine öğütlerde bulunur. Bu eseri Platon'un tarzında yazmıştır. Kendi ağzından değilde Roma’nın saygın devlet adamlarından Gaius Laelius üzerinden anlatır. Laelius, yakın dostu Scipio Aemilianus’un ölümünden sonra dostluğun anlamı üzerine konuşur.
Cicero’nun dostluk anlayışının merkezinde erdem (virtus) vardır. Ona göre gerçek dostluk çıkar, haz veya fayda üzerine kurulamaz. Cicero açıkça faydacı ilişki biçimlerini dostluk kategorisinin dışına iter. Gerçek dostluk koşullara bağlı değildir.
Cicero'nun Batı dünyasını derinden etkileyen düşüncesi vardır. Dost ikinci bir benliktir, dostlukta sen ve ben ayrımı yoktur. Dostlar aynı ahlaki duyguları paylaşır.
KLASİKLERLE FELSEFE
(Felsefi Ünceleme)
NIGEL WARBURTON
Klasiklerle Felsefe, 1962 doğumlu Britanyalı ünlü felsefeci Nigel Warburton tarafından kaleme alınan ve felsefe tarihinin en önemli yapıtlarını rehber eşliğinde inceleyen popüler bir felsefeye giriş kitabıdır.
Eser, akademik jargondan uzak ve son derece anlaşılır bir dille yazılmış.
Kitapta, antik çağdan günümüze kadar uzanan süreçte felsefe tarihine yön vermiş tam 32 büyük eseri incelenmiştir.
32 filozof ve 32 eserin tam listesi şöyledir:
Platon – Devlet
Aristoteles – Nikomakhos'a Etik
Boethius – Felsefenin Tesellisi
Niccolò Machiavelli – Prens
Michel de Montaigne – Denemeler
René Descartes – Meditasyonlar
Thomas Hobbes – Leviathan
Baruch de Spinoza – Etika
John Locke – İnsanın Anlama Yetisi Üzerine Bir Deneme
John Locke – Hükümet Üzerine İkinci İnceleme
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
Bir devletin kaderi onu yönetenlerin karakteri kadar iyidir.·372 syf.·
10/10
2026 31. kitabı
Devlet – Platon
Bazı kitaplar yalnızca bir hikâye anlatır, bazıları ise insanı kendi düşünceleriyle baş başa bırakır. Devlet onlardan biri.
Platon, “Adalet nedir?” sorusundan yola çıkarak ideal bir devlet tasarlar. Ancak kitap ilerledikçe anlıyoruz ki anlatılan yalnızca bir devlet değil; insanın kendisidir. Çünkü adalet önce insanın içinde başlar.
Eser boyunca bilgi, erdem, eğitim ve yönetim üzerine düşündürücü fikirlerle karşılaşıyoruz. Özellikle mağara alegorisi, insanların çoğu zaman gördükleriyle yetindiğini; hakikatin ise sorgulamaktan geçtiğini anlatan unutulmaz bir metafor.
Bugünün dünyasında Platon’un tüm fikirlerine katılmak mümkün olmayabilir. Ancak onun asıl amacı bir yönetim sistemi önermekten çok, “Nasıl daha iyi bir insan ve daha iyi bir toplum olabiliriz?” sorusunu sordurmaktır.
Kitabı bitirdiğimde geriye kalan şey, belirli bir yönetim biçiminden çok şu düşünce oldu: Adalet önce insanın içinde kurulmalıdır. Çünkü kendi ruhunda düzen kuramayanların kurduğu toplumlarda gerçek adaletin ortaya çıkması zordur.
Belki de Devlet’in asıl değeri burada yatar. Platon bize mükemmel bir devlet vaat etmez; daha iyi bir insan ve daha bilinçli bir toplum olmanın mümkün olup olmadığını sordurur. Ve aradan geçen yüzyıllara rağmen bu soru hâlâ güncelliğini korur.
“Hakikate giden yol, mağaranın duvarındaki gölgelerden şüphe etmekle başlar.”
Kitabın temel sorusu: Adalet nedir?
Platon, diyalog boyunca şu sorunun peşinden gider:
“Adil olmak neden iyidir?”
Bir insan haksızlık yapabiliyorken neden adil kalmalıdır?
Bu soruya cevap verirken ideal devleti kurar ve aslında devleti anlatırken insan ruhunu anlatır.
Üç sınıf – üç ruh hali
Platon’a göre hem devlet hem de insan üç parçadan oluşur:
Platon'un "Devlet" kitabı temel kitaplardan biri diyebiliriz. Bir kitap düşünün ki devlet yönetiminin ve bir devletin dolayısıyla bir ülkenin, insanın yaşadığı mekanın nasıl olması gerektiğini ve nasıl idare edilmesi gerektiğini söylesin. Ve bugün bile bu eserde yazılanların günümüz devletlerinde belki farklı biçimde olsa da özde aynı şekilde uygulandığını görelim.
Devlet /İnceleme/1000Kitap
Puan vermedi·372 syf.·
2026 53. kitabı
Platon, iki bin küsur yıl öncesinden bugüne uzanan o felsefi parmağını tam da insani zaaflarımızın, adalet arayışımızın ve güç arzumuzun kalbine bastırarak, aslında hepimizin içindeki o "bizi kim, nasıl yönetmeli ve ben kimim?" sorusunun felsefi temelini atıyor. Kitap, sokaklarda ezberleri bozmak için insanlarla tartışan Sokrates’in o meşhur diyaloglarıyla ilerlerken, sadece kağıt üstünde bir rejim tasarımı yapmıyor; insan ruhunun o karmaşık dehlizlerini toplumsal bir haritaya dönüştürüyor. Fikirlerin o sarsıcı ritmini ve meşhur metaforların alt metinlerini açık ederek metnin o sindire sindire keşfedilmesi gereken felsefi hazzını zedelemek istemem; ancak şunu söylemeliyim ki, Platon’un gücü ve iktidarı sadece bilgeliğe, yani felsefeye emanet etme arzusu, bugün bile dünyayı yönetenlerin hırslarını gördükçe içimizi sızlatan zamansız bir meydan okumadır. Kitap boyunca doğrunun ve adaletin peşinden koşarken, aslında dışarıda hayalini kurduğumuz o kusursuz düzenin, önce kendi iç dünyamızdaki o vahşi arzuları, aklı ve cesareti terbiye etmekten geçtiğini anlıyoruz. Platon o kadar insan psikolojisinin dip sularında gezinerek yazmış ki, anlatımdaki o kışkırtıcı soru-cevap ritmi sizi de o antik Atina sokaklarındaki tartışmanın bir parçası haline getiriyor, kendi doğrunuzu yeniden inşa etmeye zorluyor. Son sayfayı devirip kapağı kapattığınızda, sadece tozlu bir felsefe tarihini rafa kaldırmış olmuyorsunuz; modern dünyanın, demokrasinin çıkmazlarının, kitleleri parmağında oynatan liderlerin ve en önemlisi kendi zihninizin içindeki o gölgelerle dolu yanılsamaların çıplak gerçekliğiyle baş başa kalıyorsunuz.
Platon devlet
Puan vermedi
Kitap devlet tasarımından çok insanın adalet arayışını anlatıyor. Kimin yöneteceği, neyin doğru olduğu ve toplumun hangi temel üzerine kurulacağı gibi meseleleri tartışıyor. Bazı fikirleri bugün uygulanabilir görünmese de yöneticinin yalnızca güç sahibi değil, bilgi ve karakter sahibi biri olması gerektiğini savunuyor. Ona göre bir toplumu ayakta tutan şey kanunlardan önce erdemdir. Bu yüzden eğitimden yönetime, bireyden topluma kadar her meseleyi ahlaki bir zeminde ele alıyor. Kitap boyunca verilen cevaplardan çok sorulan sorular öne çıkıyor. Adalet gerçekten nedir, çoğunluğun istediği her şey doğru mudur, bilgeliğin olmadığı yerde iyi bir yönetim mümkün müdür? Aradan iki binden fazla yıl geçmiş olmasına rağmen hala okunuyor olması da biraz bu temel soruların güncelliğini korumasından kaynaklanıyor