Her Ülkeden Bir Kitap - İsrail
İsrailli yazar Amos Oz, İsrail-Filistin gerilimine iki devletli çözümün ilk savunucularından biridir.
İsrail-Filistin meselesini daha iyi anlayabilmek için çeşitli araştırmalar yapıyor, aynı zamanda her iki taraftan yazarların romanlarını okumaya çalışıyorum. Ancak tüm bu çabalara rağmen net bir sonuca ulaşamadım; hatta kafamın daha da karıştığını söyleyebilirim.
Romanı, 12 yaşındaki Profi’nin gözünden okuyoruz. Hikâye, 1947 yılında İngiliz yönetimindeki Kudüs’te geçiyor. Sokağa çıkma yasakları vardır ve sokaklarda İngiliz askerleri devriye gezmektedir. Profi ve arkadaşları da çocuk akıllarıyla kurdukları gizli çeteleri aracılığıyla İngilizlere karşı mücadele etmeye çalışırlar.
Kitap bittiğinde kendimi şu soruyu düşünürken buldum: “Zulüm gören bir halk nasıl olur da zamanla zalime dönüşebilir?” Romanın 1995 yılında yazılmış olduğunu da belirtmek gerekir. Yazar, İsrail-Filistin barışı için çaba göstermiş biri olmasına rağmen, bu eserde Yahudilerin yaşadığı acılar ve zorluklar ön planda tutulmuş.
Romanın anlattığı dönem (1947-1948) açısından bu yaklaşımı anlaşılır bulsam da, eserin yazıldığı tarih olan 1995’i düşündüğümde başka hiçbir boyuta değinmemesi beni kitaptan bir miktar uzaklaştırdı.
Ortadoğu'ya geniş bir bakış açısıyla bakarsak hem dünyevi hem de manevi olarak ne derece önemli olduğunu daha iyi kavrayabiliriz. Özellikle Yahudiler, Hristiyanlar ve Müslümanlar bu üç dini temsil eden kavimler bölgede birbirlerine üstünlük kurmak için devamlı bir mücadele içinde olmuşlardır. Eğer eski tarihe geri dönersek Ortadoğu için Batı da Roma İmparatorluğu ile Doğu da Pers İmparatorluğu arasında kalan bir yer diyebiliriz bu sebeple bir çok bilgi ve malın değişiklik göstererek diğer bölgelere de buradan yayıldığını söyleyebiliriz.
İlk zamanlar bu bölgedeki çatışmaların amacı dini, stratejik ve politik olmuştur fakat daha sonra petrol'ün keşfi ile tamamen ekonomik çıkarlar gözetilerek mücadeleler günümüze kadar sürmüştür. Filistin sorununa ise ayrı bir parantez açmamız gerektiğini düşünüyorum Yahudiler Batı dünyasınıda arkalarına alarak iki devletli çözüme yanaşmayarak zulümlerine devam etmektedirler ne yazık ki İsrail - Filistin sorunu kıyamete kadar sürecek gibi duruyor.
Bölgede kurulan devletlerin politik, ekonomik, din, hukuk, kültür ve sosyal yaşamları hakkında bilgiler içeren Moğollor'ın istilasından sonra bölgede ne gibi değişiklikler yaşandığını ve de Ortadoğu'nun modern çağa nasıl bir tepki verdiğini okuyacaksınız. Ortadoğu'ya merakı olanlar için faydalı bir kitap ayrıca tarih sevmeyenlerin bile sıkılmadan okuyacağından eminim.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Generalin OğluOrta Doğu
67 Arap-İsrail savaşında önemli rol almış general İsrailli Matti Peled’in oğlu Miko’nun, babasının ayak izlerini takip ederek Siyonizm’den Filistin’e uzanan vicdan yolculuğunun hikayesi… Babası iki devletli çözüm ve barış savunucusu bir siyonist olarak bu dünyadan göçmüş, generalin oğlu ise babasından daha da ileri gitmeyi başararak siyonizmden dönmüş, Filistinliler ve Yahudilerin tek bir "seküler demokrasi" devletinin çatısı altında yaşaması gerektiğini savunan noktaya gelmiştir. Ailesinin kayıpları, Filistinli dostlarından ve İsrail askerlerinden dinledikleri, işgal altındaki topraklarda bizzat gördükleri ve tüm bunların şekillendirdiği ahlaki sorgulamaları onu Siyonizm’den vazgeçiren yolun taşlarını döşüyor. Bu yolculuğa eşlik edebilmemiz için de bu kitabı yazmış. Konuya ilgisi olanlar için çok güzel kitap.
filistin sorunu sadece Ortadoğu’nun değil, dünyanın ezilen tüm halklarının da sorunudur. adward said kültür ve direniş kitabında david barsamianla konuşuyor bizlerde sürece,tanıklık ediyoruz.edward saidin adaletsizliğe öfkesini her satırda hissediyorsunuz.1948 den beri gün be gün israil vahşeti altında ,çoluk,çocuk,yetişkin,kadın farketmeden ölüyorlar,işkenceye,sürgüne maruz kalıyorlar ve kendi yurtlardında yerleşimci olarak isimlendiriliyorlar.öfkelenmesini ve dilini yaşanan acıları düşününce yadsımıyorsunuz.saidi okumak fikir işçisi bu aydının,iç dünyasına girmekle eş değerdedir.said israili amerika ile elbirliği ile sömüren emperyalist bir ülke olarak tanımlar ve kültür,medya ağı ile beyinlere zikreder diyerek,ezilen halkların kendi medyasına,kültürüne sahip olması gerektiğini belirtir.emperyalizm üzerine yine said kitapta şöyle bir anektod da düşer okurlara,burjuvazi emperyalizmi yaratmıştır ve her türden eğemenlğini korumak için acımasızca dezanfarmasyonu kendine hak görmektedir. daha eskilerden ve bence daha da doğru yaklaşım ise emperyalizm üzerine leninin saptamasıdır..onun söylevi ise :kısa ve netdir,emperyalizm, “kötülük” ve “kapitalizmin en yüksek noktasıdır.emperyalizmin böl,parçala,yönet taktiği saide göre filistinde yaramış çünkü halk olamktan öte,cemaat,kabile,aşiret,sayısız kurum ve yapılanma etrafında birlikten uzak hareket ediyorlar.yer yer söyleşi esnasında emperyalizm üzerine tanımları başka aydınların gözünde de okuyacaksınız. ayrıca arafat ve eşine müthiş kızgınlığını,türkiyenin israil ve filistin ilişkilerini,türkiyenin sınır ötesi operesyonları,incirlik üssünün önemi vb konuları da bulabilceksiniz.tek devletli çözümü öneren said israil ve filistin arasında kardeşlik esasına dayalı anayasal bir devlet olması gerektiğini ve çözümünde kati suretle
Aiskhülos'un günümüze ulaşan bu en eski tragedyası, sadece antik bir savaş anlatısı değil, devasa bir imparatorluğun kibrinin (hubris) ve merkezi despotizmin çöküşünün edebi bir otopsisidir. Yunan şehir devletlerinin daha dinamik yapısı karşısında, Pers İmparatorluğu'nun o hantal, mutlakıyetçi ve fetihçi zorbalığının Salamis sularında nasıl parçalandığını doğrudan mağlupların gözünden, sarayın içinden anlatır. Yazarın, savaşı bizzat kazanan bir Atinalı (hatta bir gazi) olmasına rağmen kaba bir şovenizme savrulmadan, Pers halkının yasını ve yıkımını merkeze alması metne evrensel, diyalektik bir derinlik katar. İktidar zehirlenmesinin, sınırsız genişleme hırsının ve yöneticilerin stratejik körlüğünün kitleleri nasıl topyekûn bir felakete sürüklediğini gösteren, devletli uygarlığın ilk ve en sarsıcı eleştirilerinden biridir.
İnsanlığa ateşi, yani aklı, bilimi ve bilinci taşıdığı için tanrıların zorbası Zeus tarafından zincire vurulan Prometheus, insanlık tarihinin felsefedeki ilk ve en asil devrimci figürüdür. Aiskhylos'un bu ölümsüz tragedyası, Olympos'un o kibirli, keyfi ve sömürücü oligarşisine karşı, ezilen ölümlülerin safında yer almanın ve bunun bedelini tereddütsüz ödemenin destanıdır. Marx'ın felsefe takvimindeki en yüce aziz saydığı bu titan, iktidara boyun eğmeyen, işkence altında bile uzlaşmayı ve biat etmeyi reddeden o çelikten iradenin antik çağdaki yankısıdır. Sınıflı toplumların ve devletli uygarlığın şafağında yazılmış bu eser, devrimci cüretin egemenleri nasıl korkuttuğunu binlerce yıl öncesinden müjdeleyen evrensel bir direniş manifestosudur.
