Modern Bir Destanın Sonu: Ulysses’le Geçen 5 Ay
Sonunda bitti. James Joyce’un devasa labirenti Ulysses’in kapağını kapatırken üzerimden hem büyük bir yük kalktı hem de içimi tarif edilemez bir edebi tatmin duygusu kapladı.
İncelemeye başlamadan önce şuraya bir şerh düşmek istiyorum: Ben bu kitabı tam beş ayda sindire sindire, döne döne, her referansı deşe deşe okudum. Kimse kusura bakmasın ama Ulysses’i 10 günde okumak, dünyanın en zengin açık büfesinin önünden koşarak geçip sadece kokusunu almaktır. Joyce’un yıllarını verdiği o kelime oyunlarını, mitolojik göndermeleri, bilinç akışı tekniğinin dehasını 10 günde "anlayarak" bitirmek bana pek gerçekçi gelmiyor. Bu kitap bir hız yarışı değil, bir sabır sınavı :)
Elbette Ulysses’in derin, okurdan sabır isteyen ve fazladan bir okuma- araştırma uğraşı talep eden bir metin olduğu açık; ancak romanda yapılan göndermelerin karşılığını, hangi metnin temel ya da model alınarak ve ne maksatla kullanıldığını, nereyi işaret ettiğini araştırıp bulmak, bu uğurda kılavuzların, ansiklopedilerin ya da Shakespeare ve Homeros’un yapıtlarının satır aralarında gezinerek şifreler çözmek ne kadar saygı duyulası bir uğraş olsa da, olmazsa olmaz bir gereklilik değil okuma zevkini artırmak yönünde bir heves olarak algılanmalı sadece.
Benim beş aylık yolculuğuma gelirsek... Kelimenin tam anlamıyla bir zihinsel antrenmandı. Aslında basit sayılabilir bir öyküye sahip olan Ulysses, 1904 yılının Haziran ayının onaltısı, bir perşembe günü evinden çıkan Leopold Bloom’un Dublin sokaklarında geçirdiği bir günü yatay bir kurguyla ve bilinç akışı tekniğiyle aktarıyor bize. Romanın birden fazla anlatıcısı olsa da; Bloom dışında Tanrı anlatıcı, Stephen Dedalus, Gerty ve Molly bazı bölümlerde devreye girseler de; yine de sanki her şey Bloom’un zihninde yaşanır gibidir.
Joyce’un her bölümde farklı bir edebi
Agatha Christie’nin “Yedilerin Gizemi” (The Seven Dials Mystery / Yedi Kadran) romanı, mizah, entrika ve gizli örgüt temalarını bir araya getiren, tempolu ve şaşırtıcı bir polisiye.
Chimneys malikanesinde düzenlenen bir davette genç bir adamın ölümüyle başlayan hikâye, görünüşte şaka amaçlı hazırlanmış bir “erken kalkma tuzağı”nın beklenmedik bir trajediye dönüşmesiyle başlar. Olay, “Yedi Kadran” adında gizemli bir örgütün varlığını ortaya çıkarır.
Christie bu romanda:
- Gizli örgütler
- Casusluk
- Entrika
- Mizahi ton
- Beklenmedik ters köşeler
gibi unsurları bir araya getirir.
ESERIN EDEBI ANALIZI
_________________________
1. Gizli Örgüt Teması
“Yedi Kadran”, Christie’nin klasik dedektif romanlarından farklı olarak gizli bir topluluk etrafında döner.
Bu örgüt:
- Maskeli toplantılar
- Kod isimler
- Gizli görevler
- Sembolik “yedi kadran” işareti gibi unsurlarla romanın gerilimini yükseltir.
2.Kurgu ve Atmosfer
Romanın temposu oldukça yüksektir. Christie:
- Sürekli hareket
- Yeni ipuçları
- Yanıltıcı detaylar
- Beklenmedik karakter bağlantıları
kullanarak okuyucuyu diri tutar.
“Yedi Kadran” sembolü roman boyunca bir gölge gibi dolaşır.
Her yeni bilgi, örgütün gerçek amacına biraz daha yaklaşır.
Kasap | Joyce Carol Oates | Çeviren: Pınar Umman | Dedalus Kitap1000Kitap
Uygarlığın maskesi altında saklanan en vahşi arzular, bazen 'bilim' adı verilen o soğuk neşterin ucunda gizlidir.
Joyce Carol Oates, Amerikan edebiyatının neden yaşayan en güçlü kalemlerinden biri olduğunu "Kasap" ile bir kez daha kanıtlıyor. 19. yüzyılın o puslu ve karanlık atmosferinde, New Jersey’deki bir kadın akıl hastanesinin steril ama kan donduran koridorlarına giriyoruz.
Konusu:
Kitap, sadece bir doktorun yükselişini değil; "gyno-psikiyatri"nin babası sayılan Dr. Silas Weir’ın kadın bedeni üzerindeki tahakkümünü ve etik sınırları yerle bir eden deneylerini anlatıyor. Oates’in dili her zamanki gibi: Soğuk, keskin ve tavizsiz. Acıyı yumuşatmak için fazladan tek bir kelime bile kullanmıyor.
Bilimsel ilerleme uğruna feda edilen hayatlar, toplumun "farklı" olana duyduğu o gizli zalimlik ve bir babanın karanlık mirasını omuzlayan bir oğulun sesi... Okurken zihninizde sürekli şu soru yankılanıyor: İlerleme, vicdanın sustuğu yerde başlar mı?
Dedalus Kitap’ın özenli baskısı ve Pınar Umman’ın akıcı çevirisiyle, bu sert ama etkileyici yüzleşmeyi mutlaka listenize eklemenizi öneririm.
Evet, Michel Zevaco’nun ölümsüz eseri Pardayanların 3.cildininde sonuna geldim. Daha 7 cilt kalmasına karşın bitecek hüznü de yavaş yavaş beni sarmaya başladı.
İlk iki ciltte ki yorumlarımda, gerek Michel Zevaco’dan gerekse çeviriyi yapanlardan sanıyorum yeterince bahsettmiştim. O yüzden tekrara girmek yersiz olacağı için elimden geldiği kadar eserden bahsetmek isterim.
1553 yılı Fransa’sı ve Kral IX Charles döneminde başlayan macera, üçüncü ciltte, 1572 yılı Katolik Ve Protestan Huguenot katliamı sonrası Fransa’nın 1588 yılları ve III Henry dönemini yaşatıyor yazar okurlara.
Paris yine kaynamaktadır. jean Pardayan artık orta yaşlardadır. Bir yandan halk içinde için için Katolik, Protestan kini sürerken, diğer yandan Valois, Bourbon, Lorraine hanedanları arasındaki taht mücadelesi devam etmekte, Bizans oyunları, taraf değiştirmeler, acımasızlıklar vs tam hızla devam ediyor. Tüm bu olumsuzluklar, kötülükler ve Karanlıklar içinde mücevher gibi parlayan karakter Jean Pardayan.
İlk cilt yorumumda yazmıştım, Pardayanlarla ilk tanışmam ve okumam çok uzun yıllar öncesinde çocukluğumda olmuştu ve bana okuma alışkanlığını kazandıran kitapların başlarında gelen bir eserdir.
Nefis, naif ve müthiş akıcı bir anlatım dili. Aşk, macera, mizah, gerilim, kötülük ve en önemlisi onur, merhamet, adalet, dürüstlük adına canını ortaya koyma derecesinde kahramanlık.
Ben bu serinin yayıncısı Dedalus yayınlarını kutlarım, o kadar kaliteli ve özenerek hazırlamışlar ki, okurun not alabilmesi için her cildin sonuna notlar başlıklı, 5-8 boş sayfa bırakmışlar.
Her şeyden önemlisi Fransızca aslından, tam metin ve kusursuz bir çeviri. On ciltlik olan bu seriyi kitapsever dostların kitaplıklarında bulunmasını ve okumalarını çok tavsiye ederim….
Dikkat spoiler içerir.
Jason, Rick ve Julia Kilmore koyuna geri dönmüş, Oblivia ise Peter ile görüşüp ondan İlk Anahtar ile ilgili bilgileri almıştır. Ama kura çekip döneceklerdir. Kurayı Oblivia kazanır ve tekme atarak Peter'ı gönderdikten sonra dünyaya döner. Manfred yine uçurumdan düşmüş, kuaför Gwendolyn onu evinde ağırlamıştır. Covenant ailesinin eşyaları gelmesin diye Nestor, Leonard ile görüşür ve yola ağaç devirmesini ister. Jason, Leonard'ın Ulysses Moore olduğundan şüphelenir. Çocuklar Kara Volkan adlı anahtar koruyucusunu bulmak için iptal edilen demiryolu hattına gider. Burada Fred Ayaktauyur adlı arşiv görevlisine debk gelirler. Dedalus'un yaptığı bir aletten bilet isterler ve tren gelir. Ona girerler. Leonard da Moore ailesinin Fiona adlı gemisinin batığını bulur ve ölmek üzereyken önce bir balina sonra da Bay Covenant ve mimar Homer sayesinde kurtulur. Oblivia Manfred'i kuaför çırağı yaparak Argo villasına girer. Çocukları tehdit eder. Çocuklar gemi ile Cennet bahçesine gider ama Oblivia ve Manfred de gemiye binmiştir. Rick mozoleye gider. Babasının Venedik'te kaldığını öğrenir ve Nestor'a Ulysses Moore olup olmadığını sorar. Julia ve Jason ne yapacaktır? Kara Volkan'ı bulabilecek midir? Bundan sonra neler olacaktır? Keyifle okunan bir roman..
Dikkat spoiler içerir.
Rick, Jason ve Julia, Peter Dedalus'u bulmak üzere tekrar Argo villasındaki kapıyı açarlar. Ve başarılı bir şekilde Venedik'e giderler. Ancak burada bir soytarı ve yardımcısı yanlışlıkla Argo villasına geçer. Giden kişi sayısı kadar dönen olacağı için Jason villa kapısını açan 4 anahtarı da alır ve Venedik'lileri geri göndermek üzere geri döner. Burada Nestor'u eli kolu bağlı halde bulur. O da Leonard ile görüşmesini söyler. Beraber bir plan hazırlarlar ve Venedik'lileri yakalarlar. Leonard da Venedik'e geçer. Bu arada Julia ve Rick de Peter'u bulmak ister ama bu zordur. Saatleri aramaya başlarlar ve Penelope'nin eski evinde Arthur ve karısı ile karşılaşırlar. Peter yani Pietro onlara bir matbaa makinası yapmıştır. Bu makinada müzik anahtarı ile Deda yazmaları gerekir. Çıkan metinde ise Siyah Gondolcuyu bulmaları gerekir. Oblivia ise Kör Kont adlı biri ile Peter'u bulmuştur. Peter ona göre İlk anahtardan bahseder. Ama evde yangın çıkar. Bu arada Ulysses Moore'ın Kilmore koyuna döndüğü haberleri gelir ama o kişi sadece Covenant ailesinin nakliyecisidir. Bundan sonra ne olacaktır? Oblivia amacına ulaşacak mıdır? Keyifle sıkılmadan okunan bir roman.
