Peki, 'vicdan' nedir? Dilbilimsel delillere göre kesinlikle emin olduğumuz şeylerden biridir. ( Etimolojik olarak doğru ile yanlışı ayırt etme yetisi olarak tanımlanır.) Bazı dillerdeki anlamı bilinç sözcüğü ile neredeyse aynıdır.
Vicdan içimizdeki arzuların yarattığı belli içtepilere karşı koyma gereğinin içsel idrakidir. Fakat bu reddedişin başka bir şeye dayanmak zorunda olmadığı vurgulanır. Hatta bizatihi kendi ayakları üzerinde durur.
Albertin'in bana verdiği zevklerin âdiliği ile beni gerçekleştirmekten alıkoyduğu zevklerin zenginliğini mukayese ederken artık onu sevmediğimi sanmıştım. Fakat şu kelimeler: "matmazel albertin gitti!" Kalbimde uzun zaman dayanamayacağım ıstırap uyandırmıştı. Böylece anlamıştım ki bir hiç sandığım şey sadece benim bütün hayatım imiş. İnsan ne kadar kendini bilmiyor!