Ismet Deniz Ay
@dnzy1
Kötülük problemiEdebiyat
Cehennemde canı sıkılan şeytan insan suretinde Dünya'ya iner... Ama aslında Şeytan'ın, insan karşısında ancak çırak olabileceği gerçeğiyle karşılaşır. Onun cehenneminde bile yoktur bu kadar şeytani varlıklar. Öyle bir hal ki, artık sonunda Şeytan'ın kendisi cehennem hakkında vaazlar vermeye başlamıştır... Günahkarların çekeceği acıları haykırıyordur, şeytandan da öte varlığa. Ağlıyordur insanın kendisini düşürdüğü hal ve hileleri karşısında. İronik olanı ise, Şeytan, sözde baş düşmanı bir din adamı karşısında cehennemin azabını haykırıyordur... Kardinal ve diğer insanlar ise sadece kahkaha atıyordur.
Leonid Andreyev'in de söylediği gibi, sözcükler zihnimden geçenleri sınırlıyor. Zehirli bir kitap, ama bazı ahlaki gerçeklerimizi anlattığını çok iyi bildiğimiz bir kitap. Bizler Cehennem'den değil, cezalandırılmaktan anlayanlarız. Bizler, Şeytan'a kahkaha atarak bakanlarız. Bizler Şeytan/Cehennem'i bile kendi çıkarlarına kullananlarız. Bizler İnsan'ız. O İnsan'ı görüyoruz, tanıyoruz, biliyoruz. Hem kendi içimizde hem de dışarıda.
Bir namus cinayeti öyküsü
Perde arkasında toplumu, cinayeti ve hisleri ilmek ilmek işlemiş, sonu başından belli olan bir “namus cinayeti” öyküsü. Nobel Edebiyat ödüllü, sürükleyici ve güzel bir roman. Beni Gabriel Garcia Marquez’in kalemiyle tanıştıran ilk kitap.
Hayat, hayatın farklı pencereleri ve DostoyevskiSuç ve Ceza
Önce 10-15 yıl önce okudum. O zamanlar hayata farklı bakardım.
Şimdi okudum, 25 yaşındayım, hayata farklı bakıyorum o zamanlardan.
Bir de yine 10-15 yıl sonra okuyacağım.
Dostoyevski bir kere okunulacak ve bırakılacak bir yazar değil. Dostoyevski, farklı zamanlarda sana farklı şeyler fısıldayacak, hayatın ve insanın kendisini anlatan bir yazar.
Hayatımda yeni pencereler açıldıkça acaba neler düşünecek ve ne hayaller kuracağım, fikirlerim ne yönlerden değişecek ve gelişecek? Dostoyevskinin her bir kelimesi, bir lezzettir. Tadı hep damağında kalan bir lezzet…
Ayrıca çok fazla bir yorum yapmadan, sadece Mazlum Beyhan’ın önsözü yeterli diyorum. Kitaba başlarken bir kez okudum zaten, bitirirken tekrar okudum. Olabilecek en iyi inceleme, yorum, fikir ne derseniz deyin, o önsözde zaten vardır.
Devrimin tohumlarıDevrim
Benim için bu kitap devrim düşüncesinin tohumlarıdır. Manifesto niteliğinde söylemler, devrime giden metinler, betimlemeler ve acılar… Herhalde John Steinbeck bu kitabın ikinci serisini yazsaydı(belki de vardır da ben bilmiyorumdur), kitapta halkın devrimini anlatmış olurdu…
Steinbeck, ince ince yazarak bir halkın sömürülüşünü, kapitalizmin ağırlığını ve bunlara karşı olgunlaşan o büyük öfkeyi, “kızıl”ı, anlatmış. Tektipleştirmek kolay oluyor sömüren için, sömürülen sadece yaşamak isterken ve neye uğradığının ve neyle suçlandığının farkında bile değilken…
En kolayıdır sömürülen bir halkı herhangi bir örgüt veya ideolojiyle bağdaştırmak, onunla hitap etmek nefret ettiğine, onunla köşeye sıkıştırmak, ezmek, saldırmak… ama anlamak zor olandır, ve kendini üstün gören zaten anlamak istemeyecektir; üstünlüğünü daha da ağırlaştırarak devam etmesini isteyecektir… bunun karşısında da teslim olmanın sınırı yoktur, Casy gibi düşünecekler olacaktır, çıkmazlar yaşayanlar, yanlışı görüp eninde sonunda doğruyu bulanlar, ve Tom gibi o yola girmek zorunda kalanlar… ama ne farkeder? Onlar “kızıl”lardır sadece, gerisi önemsizdir ve nefret nesnesinin kendisi olmuşlardır her biri. Bitmeyecektir ve yeniden yeniden dirilecektir halkın mücadelesi tekrardan yaratacaktır kendini, umutsuzluğu yaşayarak ve her şeyi kaybederek. Hiçlikten varoluşa yürüyüş budur aslında.
Kitabın sonuna ayrıca değinmek istiyorum. O son kısımda sadece derin bir nefes aldım ve hiçbir kelime geçmedi daha aklımdan. Kelimelerim yetersiz kalıyor…
‘Öteki’ ve Dissosiyatif kimlik bozukluğu
Dostoyevski’nin daha kendi döneminden ‘Öteki’ adlı romanında dissosiyatif kimlik bozukluğunu bu kadar derinden, çok iyi içgözlemler ile anlatabilmesi ve bu kitabın daha ilk kitaplarından biri olması; onun gerçekten psikolojinin babası olarak görülmesine bence en somut kanıtlardan biridir.
Dissosiyatif kimlik bozukluğu, parçalanmış bilince sahip kişi nasıl hisseder? Neler düşünür? Neler geçer aklından, nelerle savaşır, nelerle barışır, nelerden vazgeçer veya barışır? İşte hepsi bu kitapta…