Mücadele etmeden mutlu olunmaz, her mutluluk az çok bir çaba ister. Kitap okumak, müze ziyareti, ormanda dolaşmak hep bi teşebbüs gerektiren zevklerdir.
Bir fikrin veya duygunun içimizde canlanması ve yerleşmesi için samimi olması, devamlı olması ve tekrar etmesi gerekir. Bu fikir veya duygu yavaş yavaş ama sebatkâr bir şekilde etkisini arttırır, adeta etrafını çevreleyen kaynakları oluşturup, kendisini empoze eder ve bir değer yargısı halini alır.
İçine duygu katılmış her portre sanatçının portresidir aslında, modelin değil.
Model yalnızca bir vesile, bir rastlantıdır. Ressamın açığa çıkardığı şey model değildir boyalı tuvalin üzerinde asıl ifşa edilen ressamın kendisidir.