İran Türkleri büyük bir konudur. Türk, Fars, Kürt, Lor, Beluç, Arap ve Ermenilerden kurulu bir ülke olan İran 1925 yılına kadar Türklerin hakimiyetinde iken bu yılda, neferlikten yetişerek yüksek rütbeli subaylığa kadar çık-mış olan Muhammed Rıza adında birisi, İran şahının Fransa'da bulunmasından faydalanarak idareye el koydu ve o günden başlayan Fars milliyetçiliği, İran'daki Türk-leri yok etmeye girişti. Otuz milyon kadar olan (çünkü hiçbir hakiki nüfus sayımı yapılmamıştır) İran nüfusunda en büyük unsur Türkler olduğu halde İran'daki millete "İran Milleti", diline de "İranca" diyerek Türklük yutulmak isten-mektedir. İranda 50-60 bin kadar olan Ermeniler için okul varken 13 milyon Türk için okul yoktur.
Türkler dört bölüm olup en büyüğü Azerbaycanlılar-dır. Bunlar Sovyet sınırından başlayıp Tahran'ın yanı ba-şındaki yerlere kadar uzanan bölgede yaşarlarsa da ticaret dolayısıyla İran'ın her yerine dağılmışlardır. İran'ın her yerinde Türkçe konuşulur. İkincisi Hazar kıyısındaki Gü-müştepe bölgesi olup burada yarım milyon Türkmen yaşar. Son yıllarda pamuk tarımı ile zengin olmuşlardır. Üçüncüsü Şiraz çevresindeki Kaşkaylar'dır. Dilleri Türk-menler'in konuştuğu Türkçeye çok benzediği için İlhan-lılar çağında oraya göçmüş Türkmen Türkleri olabilirler. Dördüncüsü Irakı Acem'in bir iki köyünde yaşayan Kalaç Türkleri'dir.