Burjuvalar ve Proleterler*
Tüm toplumların bugüne kadarki tarihi,** sınıf savaşımlarının tarihidir.
Özgür yurttaşlar ile köleler, patrisyenler ile plebler, toprak beyleri ile toprak köleleri, lonca ustaları*** ile çıraklar, sözün kısası ezenler ile ezilenler sürekli karşı karşıya gelmişler, her seferinde ya toplumun tümden devrimci bir dönüşüme uğramasıyla ya da çatışan sınıfların ortak yıkımıyla sonuçlanan, kimi zaman gizliden gizliye, kimi zaman açıktan açığa, ama dur durak bilmeyen bir savaşım içinde olmuşlardır.
---
* Burjuvazi derken, toplumsal üretim araçlarının sahibi olan ve ücretli emekçi çalıştıran modern kapitalist sınıf denmek isteniyor. Proletarya derken de, hiçbir üretim aracına sahip olmadıkları için ancak işgüçlerini satarak yaşayabilen modern ücretli emekçiler sınıfı denmek isteniyor. (F. Engels'in 1888 tarihli İngilizce basıma notu.)
** Yani bütün yazılı tarih. Toplumun tarihöncesi, yazılı tarihten önceki toplumsal örgütlenme 1847'de hemen hiç bilinmiyordu. O zamandan bu yana, Haxthausen, Rusya'da ortak toprak mülkiyeti bulunduğunu ortaya çıkardı; Maurer, bütün eski Germen boylarının tarihte yola çıktıkları toplumsal temelin ortak toprak mülkiyeti olduğunu kanıtladı; ve giderek, Hindistan'dan İrlanda'ya kadar her yerde köy topluluklarının toplumun ilkel biçimi olduğu ya da olmuş olduğu anlaşıldı. Bu ilkel komünist toplumun iç örgütlenmesi, tipik biçimiyle, sonunda Morgan'ın gens'in gerçek niteliğini ve kabileyle ilişkisini keşfetmesiyle açıklığa kavuştu. Bu ilkel toplulukların dağılıp gitmesiyle birlikte, toplum önce farklı ve en sonunda da uzlaşmaz karşıtlıkta sınıflara ayrılmaya başlar. Bu dağılıp gitme sürecini, Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni adlı yapıtta en başından alarak ortaya koymaya çalıştım. (F. Engels'in 1888 tarihli