Uzun yıllardır listemde olan ancak bir türlü okumaya vakıf olamadığım bir yazar. Okumuş olduğum ilk eseri "Bağlanma" oldu. Yazar kitapta Fethi Gemuhluoğlu ile ilgili düşüncelerini ve hatıralarını paylaşmış. Ona duymuş olduğu saygıyı ve minnet borcunu kitap aracılığıyla yerine getirmiş. Daha önce Sadettin Ökten tarafından duymuş olduğum bu ismi, yine aynı bakış açısı çerçevesinde Nuri Pakdil'den okuma imkanı yakalamış oldum. Kitap birkaç sayfadan oluşan küçük bölümlerden meydana geliyor. Fethi Gemuhluoğlu'nu merak edenler özellikle okuyabilirler. Bununla birlikte kitapta Fethi Gemuhluoğlu'nun bakış çerçevesinde olsa da insanın kendini gerçekleştirebilmesi, modern ve mekanik hayatın çarklarından kurtulabilmesi üzerine ne yapması gerektiğine ait yazılar mevcut.
Yıkımlar arasında…İnceleme
Pakdil, bu eserinde “İnsan arttığını, çoğaldığını duyumsuyordu onun yanında” cümlesiyle ifade ettiği Fethi Gemuhluoğlu’nun vizyonunu, onunla kısa anılarını, onda hissettirdiklerini karşısında bir dostla sohbet edercesine anlatıyor.
İnsanın sevgiyi unuttuğundan yalnızlığa düştüğünü ancak insanın yekdiğerlerine tutunarak, yeniden severek, kalbini tüm insanlar için genişleterek ilerleyebileceğini ve bu yolla da Allah’a ulaşabileceğini ifade ediyor.
İnsanın ancak “kendi içindeki giz’i”keşfedip ona bakarak “yeryüzünün ağırlığına dayanabileceğini” ve “yaradılışındaki bilgeliği” kavrayabileceğini vurguyor.
İçine düşünülen bunalımın Kutsal Kitap’ı anlayamamaktan ileri geldiğini, “manevi kaynaklardan uzaklaştıkça kendimizi parça parça öldürmüş” olacağımızı anlatıyor.
“Herkes görüş açısını kendisi kapatıyor” diyerek kendi elimizle kendi hakikatimizi örttüğümüzü anlatırken bizi düşünmeye, sevmeye, yargılanacağımız hakikatini algılayıp bunu devamlı hatırlamaya sevk ediyor.
Salt maddesel düzlemde düşünen ve yaşayan insanın mekanikleştiğini anlatırken bunu ”eşyalaştırılan insanın çağa yansıyan acıklılığı” diye nitelendiriyor.Ancak buna rağmen devamlı umutlu olmayı teşvik edip “kablo bağlayıcıları” benzetmesiyle yıkımı, yıkılanı onarıp bağlayarak ayakta kalabileceğimizi,
“sürekli kuruyan insani yanımızdan, üstüne çimento dökülen kalbimizden silkinerek doğrulabileceğimizi” anlatıyor
Üstadın Gemuhluoğlu için dile getirdiği cümleler ise insanın içine dokunuyor, gerçek dostun bu cümlelerden daha fazlası olduğunu anlıyorsunuz:
“İnsanın, bazen kendini yalnız duyumsaması, bu yalnızlığından korkması, kendi kendine üşümesi olur ya; işte o zaman, yanına gitmesini, varıp görmesini dilediği biri olur ya; o biri O olurdu... Yalnızlığımız dağılırdı, üşümemiz giderdi, umutlu yanımız yeniden
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Prof. Dur. Salih Tuğ’un Hatıratı..Alıntı
Başıma Gelenler - Prof. Dr. Salih Tuğ
Salih Tuğ Hoca İlim Yayma, İSAV, Aydınlar Ocağı, Türkiye Milli Kültür Vakfı gibi kurumlarda yönetim kurullarında yer almış bir büyüğümüz.
Pertevniyal Valide Sultan mezunu olan Hoca’nın çocukluğu Fatih civarında geçmiş. Yüksek İslam Enstitüsünde müdürlük yapmış. Daha da önemlisi Marmara İlahiyat’ın kurucu dekanı. Doktora öğrencileri arasında Prof. Dr. Fahrettin Atar, Prof. Dr. Saim Yeprem, Prof. Dr. İbrahim Kafi Dönmez, Prof. Dr. Mehmet Akif Aydın gibi hocalar bulunuyor.
Mahmud Bayram, Muhammed Hamidullah, Fethi Gemuhluoğlu, Yusuf Ziya Kavakçı ve Fuat Sezgin gibi isimlerle yakın ilişkileri var. Bekir Berk, Kadir Mısıroğlu, Esad Coşan ve Mehmed Zahid Kotku Hazretleri’ne dair de kısa da olsa bölümler var.
Evlilik için istişarelerini yaparken ve dini nikahını kıydırırken yanındaki başrol isim baba dostu olan Mahmud Bayram Hoca. Nikah şahitlerinden birisi Bekir Berk birisi Fuat Sezgin bir başkası İsmail Dayı.
Muhammed Hamidullah’la Türkiye’ye geldiğinde yakın ilişkiler kuran tercümelerini yapan, yanında konferanslara katılan Hoca’yla bol bol vakit geçiren isimlerden bir tanesi de Fuat Sezgin’in ve Yusuf Ziya Kavakçı’yla beraber Salih Tuğ Hoca. Salih Tuğ’un arşivinde hala tercüme edilmemiş Muhammed Hamidullah makaleleri varmış.
Kitapta dikkat çeken bir kısım da şu ki; kendi hayatını anlatırken yaklaşık 60 sayfa Hamidullah Hoca’dan bahsediyor. Kitabın o bölümü adeta muhtasar bir “siret-i Muhammed Hamidullah”. Fransa’daki hayatından Türkiye’de karşılaştığı eleştirilere Hoca’nın zühdünden ilmi bakışına kadar her şeyine değiniyor. Yusuf Ziya Kavakçı’nın da hatıralarında yer verdiği Hamidullah Hoca kesitleriyle beraber okunduğunda çok daha geniş bilgi elde edilebilir.
Hoca sporu ve gezmeyi seven, yönetim ve iç çözme kabiliyeti yüksek,
Devrimci Yazarın Anısına..İnsana Dair
Murat Turna’nın titiz çalışmasıyla ortaya çıkarılmış Nuri Pakdil biyografisi olan kitap, akademik bir disiplinle hazırlanmıştır. Nuri Pakdil Biyografisi, Türkiye’nin son yüzyılına edebiyat, dergicilik, ideoloji penceresinden genel bir bakış niteliğinde kıymetli bir eserdir. Nuri Pakdil içinde yaşamış olduğu coğrafyanın, dönemin bir ürünü olarak karşımızdaysa eğer, biz coğrafya ve dönemi tanımak zorundayız der yazarımız. Bu sebeple eserin ilk bölümünde Cumhuriyet dönemi Türkiye sosyolojisini genel olarak siyasi perspektifle özetler.
Nuri Pakdil Türkiye’nin ihtilallerle çalkantılı dönemlerinin eylemci bir yazarı olmasına sebep olan, Pakdil’e tesir eden bazı karakterleri anmak gerekecektir der yazarımız ve sırasıyla;
Nurullah Ataç: Türkçe ’ye olan hassasiyeti ve Arapça, Farsçaya olan karşı duruşu sebebiyle yeni Türkiye’nin edebiyatında öncü kişiliği olan Ataç, Nuri Pakdil’in lise çağlarında yazmış olduğu yazı/şiirlerden övgüyle bahsedecek ve Pakdil bundan etkilenerek kalemi kullanırken mevcut rejimin istediği şekilde kelimelerini seçecektir. Sonrasında “Batıya baka baka boynumuz tutuldu” diyerek Nurullah Ataç ile aynı kulvardan ayrıldığını söylese de yazımda Ataç etkisi hep var olacaktır.
Necip Fazıl Kısakürek: Yeni Türkiye’nin kabına sığmaz muhalif karakteri olan Kısakürek aksiyoner kişiliği, İslami duruşu sebebiyle son yüzyıla damga vuran her iki tarafı da sarsan, kalemini haktan, gözünü budaktan esirgemeyen duruşuyla Pakdil’i en çok etkileyen adeta eylemci haline getiren ana unsur olmuştur.
Fethi Gemuhluoğlu: Derviş meşrep karakterli, içi dışı Allah ve Resulü sevgisiyle dolu Fethi bey, yapmış olduğu farklı görevler sebebiyle geniş bir çevreye sahip, iletişimi kuvvetli bir insandır. Türk-İslam geleneği için dertlenen Yeni Türkiye’nin batı hayranlığı ve ezikliği
Bu kitap Fethi Gemuhluoğlu 'nun Dostluk Üzerine Bir Gönül Manifestosudur.
"Dostluk Üzerine", aslında bir kitap değil; Fethi Gemuhluoğlu’nun 1975 yılında bir toplantıda yaptığı o meşhur, irticalen konuşmasının metne dökülmüş halidir. Her cümlesi üzerinde saatlerce düşünülmeyi hak eden bir uyanma niteliğinde.
Gemuhluoğlu, dostluk kavramını dar bir çerçeveden çıkarıp evrensel bir boyuta taşıyor. Ona göre dostluk; sadece iki kişi arasındaki muhabbet değildir. Coğrafyaya dostluktur, tarihe dostluktur, ağaca, şehre ve hatta kendi kaderine dostluktur.
Kitabın en sarsıcı vurgularından biri insanın önce kendiyle dost olması gerektiğidir. Kendine yabancılaşan, kendi ruhundaki derinlikleri keşfedemeyen birinin başkasına gerçek manada "dost" olamayacağını savunur.
Modern dünyanın unuttuğu nezaketi ve selamı merkeze koyar. Selam vermenin, bir gönle girmenin ve muhabbetin kapısını aralamanın kutsallığını anlatır.
Kendi tarihine, toprağına ve değerlerine küsen aydını nazikçe ama derinden eleştirir. Bizim medeniyetimizin bir "sevgi medeniyeti" olduğunu hatırlatır.
Bu eseri neden Okumalısınız?
Eğer modern hayatın karmaşasında "insan" kalmayı, samimiyeti ve gerçek bağ kurmayı özlediyseniz bu eser size bir pusula olacaktır. Gemuhluoğlu’nun o coşkulu, şiirsel ve samimi üslubu, okurken adeta sizinle konuşuyormuş hissi yaratıyor
Fethi Gemuhluoğlu
Puan vermedi·694 syf.·
2025 56. kitabı
#OkudumBitti
#FethiGemuhluoğlu
#DostlukÜzerine
Mutlaka ama mutlaka okunması gereken bir kitap...
Bıkmadan, usanmadan tekrar tekrar okunması gereken bir kitap...
Kimler yok ki.
Necip Fazıl, İsmet Özel, Nuri Pakdil, Yavuz Bülent Bâkiler, Sezai Karakoç, Erdem Bayazıt, Rasim Özdenören, Akif İnan, Cahit Zarifoğlu ve nicelerinin bu müstesna insan için yazdıkları şiirler, ithaf edilen sözler, şiirler, hakkında yazılanlar...
Hayatı, hayata bakışı, hizmete adanmış ve vakfedilmiş bir ömür, örnek bir şahsiyet...
Okuyun ki; sahtelerine, özentilerine, kopyacılara kapılmayın...
Vesselam..