Genom – Bir Türün Yirmi Üç Bölümlük Otobiyografisi | Matt Ridley
Bu kitabı ilk kez 2008 yılında, Ağrı Fen Lisesi kütüphanesine yapılan bir bağış sayesinde okumuştum. O dönem için popüler bilim adına dikkat çekici, anlatımı akıcı bir çalışmaydı. Aradan yıllar geçtikten sonra tekrar dönüp baktığımda ise kitapla kurduğum ilişki daha mesafeli oldu.
Matt Ridley, Genom’da insan genomunu 23 kromozom üzerinden ilerleyen bir anlatıyla ele alıyor. Kitap, genetik bilimi biyolojiyle sınırlı tutmayıp evrim, davranış, kültür ve insan doğasına kadar genişletmeye çalışıyor. Ancak bu genişleme, benim açımdan fazla evrim merkezli bir bakış açısına yaslanıyor.
Özellikle genetik hastalıklar ile evrimsel süreçler zaman zaman aynı anlatı hattı üzerinde sunuluyor. Oysa bu iki alan, sonuçları benzer gibi görünse de mekanizma olarak oldukça farklı. Genetik hastalıklar çoğu zaman mutasyon, regülasyon bozukluğu ya da kompleks etkileşimlerin sonucu iken; evrimsel değişim çok daha uzun zaman dilimlerinde, seçilim ve adaptasyon üzerinden işler. Kitapta bu ayrımın yeterince net çizilmediğini düşünüyorum.
Bu nedenle Genom, bilgilendirici olmakla birlikte bana şahsen tam anlamıyla tatmin edici gelmedi. Popüler bilim okuru için akıcı ve düşündürücü olabilir; ancak genetikle daha derinlemesine ilgilenen biri için bazı genellemeler fazla yüzeysel kalabiliyor.
Yine de kitabın, genetiği yalnızca laboratuvar verileriyle değil, insanlık tarihi ve düşünce biçimleriyle ilişkilendirme çabası kıymetli. Özellikle genç okurlar için ufuk açıcı olabilir. Fakat okurken, anlatılanların mutlak bilimsel gerçekler değil, yazarın yorumlarıyla şekillenmiş bir çerçeve olduğunu akılda tutmak gerekiyor.
Genom: Bir Türün Yirmi Üç Bölümlük OtobiyografisiMatt Ridley · Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi · 2014167 okunma
Prof. Dr. Celal Şengör'e bazı sorular
Öncelikle bu kitapta olumlu bulduğum ve beğendiğim cümleleri alıntılarıma ekledim ve puanımın 6.5 üzerinden 7 olduğunu başta belirtmek isterim. Yazacağım incelemeleri beğendiğim, katıldığım birçok görüşü kenara bırakarak katılmadıklarımı sormak üzerine olacak. Maddeleştirmek gerekirse;
1-“Osmanlı silinse bir kayıp olmaz” - Bu görüşe tamamen karşıyım fakat hocamız ileride kendiyle mi çelişiyor? Bakalım.
"… daha sonra Müslüman alemden 10. Yüzyılda akmaya başlayan bilgi eski bilgi kırıntılarıyla birleşince 11. Yüzyılda ilk kilise reformuna yol açtı. Arkadan da 12. Yüzyılda ilk Rönesans hareketi oldu." -Birkaç sayfa öncesinde İslam ve Müslümanlığın bilime hiçbir şey katmadığını söyleyen Celal Şengör burada farklı bir konu üzerinde mi duruyor?
2-"Demek İslam’ın “bilimi korumak ve kollamak” gibi bir özelliği yoktur." -Burada sanırım Yeni Çağ İslam ülkelerindeki dinin sömürülmesinden ötürü dokundurma yapıyor. Ama bunu tüm İslam alemine yansıtmak ne kadar doğru?
3) Elitizm’i savunan Celal Şengör, insan genom projesini destekliyor mu? Eğer destekliyorsa aynı zamanda desteklediği doğa yasaları ile çelişmiyor mu? bkz: syf 125
Bu ve bu tarz Osmanlı, din gibi konularda fazlasıyla acımasız olunduğunu düşünüyorum. Ne kadar dini bütün bir insan olmasam veyahut da Osmanlıcılık görüşünü benimsemeyen biri de olsam iyiye iyi kötüye kötü demeye çalışırsak bazı görüşlerin sert ve doğruluğu herkeste farklı olacak tarzda savunmalar içerdiğini düşünüyorum.
Tüm bunların yanında Türkiye ve dünyada siyaset, beceriksiz politikacılar, bilim ve üniversitelerin durumu, uygar olmak ve bellek (yani Celal hocamızın asıl konuları) gibi konularda acımasız fakat bir o kadar doğru olduğunu düşündüğüm fikirler yer alıyor.
Bence kitap iyisiyle kötüsüyle okunmalı, sayfalara notlar düşülmeli.
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Siddhartha Mukherjee'nin Gen isimli kitabı, genetik biliminin tarihi ve gelişimi hakkında çok bilgilendirici bir çalışma. Yazar, genetik bilimi hakkında birçok önemli keşfin yanı sıra, bu alanda çalışan bilim insanlarının hayat hikayelerine ve DNA'nın keşfi, genetik kodlama, genetik hastalıkların tedavisi, insan genom projesi ve genetik testler gibi konulara da yer vererek konuyu oldukça etkileyici bir şekilde ele almış. Genetik bilimi hakkında anlaşılması kolay bir dille yazılmış ve kronolojisi çok güzeldi ve anlaşılırdı. Meraklısı herkese önerebileceğim bir kitap.
8/10
2022 1. kitabı
Genetik bilimi hakkında okuduğum en zor kitaplardan biri diyebilirim. Yazarın birçok popüler bilim kitabı var. Bundan dolayı karmaşık konuları yumuşatarak anlatma konusunda başarılı. 23 kromozom ve bunları bağdaştırdığı konular, sunduğu örnekler keyifli. Uzun bir okuma süreci oldu benim için ama sindirerek okuduğum için buna değer. Kafanızı boşaltmak için değil, kafanız boşken okumanız gereken bir kitap.
Genom: Bir Türün Yirmi Üç Bölümlük OtobiyografisiMatt Ridley · Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi · 2014167 okunma
Söyleyin Bana, Doktor!..Genetik, Moleküler Biyoloji
Dünyada neler oluyor böyle, kanımı donduran gerçeklerle karşılaştım... Tıp alanıyla ilgili aklınızı meşgul eden komplo teorilerini bir yana bırakın, gerçekleri okuduğunuzda bu kollektif kötülüğü hiçbir insan kafası projeye dökemez diyeceksiniz.
Genetik hastalıkları iyi etmek için gecesini gündüzüne katan, muazzam ilmi donanımları ve insan sevgileriyle, samimi özverileriyle önlerinde hiçbir engelin duramayacağı bir ekip kurun ve bakın bakalım başınıza neler geliyor... Zira insanı sevmek o kadar kolay değil.
Bürokratik engeller, ekonomik bariyerler önünüzde dağ gibi yükselmeye başladığında, biraz daha az uyuma, biraz daha az yeme, hatta ailenizi görememe pahasına neler yapabilirsiniz?
Bilimin sırları yenilir yutulur cinsten değil. Bu eser yazılalı 25 yıl olmuş ve genetikle ilgili yaşanan bütün zorluklar devam ediyor. Tek sorun insanoğlunun bitmek bilmeyen güç mücadelesi ve finansal kaynaklarını kendi yükselişleri için kullanma konusundaki insanlıktan uzak tavırları. Çok önemli bilimsel çalışmaları istemedikleri kaynaktan üretildiği için susturmaktan tutun, hastalıkları önlemek için gecesini gündüzüne katan laboratuvarların kapısına kilit vurmaya kadar. Vicdanları alt üst eden uygulamalar...
O yıllarda da fakir ülkelerin ilaca ve tedaviye erişimi sınırlıymış, o zaman da finanse edilmeyen hiçbir ilaç, hiçbir aşı üretilmiş olsa da piyasaya sürülmemiş...
Cohen insanüstü bir çaba harcamış ve sonunda genetik pek çok gelişmeyi ömrünü vererek insanoğluna armağan etmiş. Genom dizilimi ile ilgili yaptığı çalışmalarla, hastalıkların moleküler temelinin anlaşılmasını sağlamış, hastalıklarla mücadelenin ötesinde, hastalıklardan "doğal olarak" koruyan genlerin saptanmasının temellerini atmış.
Yalnız Fransa'ya değil bütün dünyaya ulaştırmakmış amacı, bunu tıp kongrelerinde
ADEM’DEN ÖNCE,Jack LondonEdebiyat
İnsanlığın milyonlarca yıl öncesine kadar dayanan en ilkel hikâyesi…
Daha önce hiç ‘’Taş Devri Edebiyatı’’ diye bir şey duydunuz?...
Jack London, edebiyatta çığır açtığı bu romanı, Prehistorya Edebiyatının (Taş Devri Edebiyatı) ilk kurucu metinlerinden sayılır. Jack London demek, romanı omuzlarından tutup tüm kuvvetiyle sarstıktan sonra bambaşka bir hale çevirmek demektir.
Romanı anlayabilmek için romanın yazıldığı dönemin ortamını bilmek gerekir. Jack London’ın o dönemde ortaya çıkan evrim teorisi kaynaklı çalışmalardan etkilenmesiyle ortaya çıkan bir romanı, ‘’Ademden Önce’’. Bu dönemdeki bilimsel çalışmalar ve kısıtlı da olsa ortaya çıkan insanlık türünün evrimine ait bulgular, meraklı ve araştırmacı ruhlu yazar Jack London’ın heyecanını körüklemiş ve böylesi bir romanı kurgulamak için kafasında bir şimşek çaktırmıştır.
DÖNEMİN ŞARTLARI:
Romanın yazıldığı tarih, 1906 yılı. Jack London, bu romanında çağının bilimsel verilerinden ve özellikle Spencer, Darwin ve Huxley’den yararlanarak ilkel yaşamı ve insanın insanlaşma sürecini acılı bir dille anlatır.
Herbert Spencer, dönemin en ünlü düşünürlerindendir. Sağlığında kitapları 1 milyondan fazla satış yapan ilk felsefecidir. Darwin’in Evrim Teorisi’nin Amerika’da yayılmasına öncülük etmiştir. ‘’The Survival Of The Fittest’’ (En iyinin/güçlünün hayatta kalması), Darwinci evrim kuramının en temel mekanizması olan doğal seçilimi ( "natural selection") anlatmak için kullanılan en yakın terimin fikir babasıdır. Böylesi geniş bir vizyona sahip Herbert Spencer, Jack London’un ufkunu açmış, bu romanı yazmak için kalemi eline almasına vesile olmuştur da denilebilir. Lakin Jack London, Martin Eden romanında da Herbert Spencer isminden satırlarında oldukça bahsetmiştir.
Darwin’in Evrim Teorisi’nin etkisinde kalmış ve bu