Okumakta geç kalınmış kitap... CANİSTANEdebiyat
Şubattan beri kitaplığımda olan ama elimi her attığımda, biraz beklesin dediğim, okuduğum zaman ise neden bu kadar beklemişim diye hayıflandığım bir kitap #k:3230.
Ne kadar ilginç bir ismi var değil mi? CANİSTAN. İsmi üzerinde çok düşündüm, acaba ne anlama geliyor diye? Okumadan önce hiçbir anlam veremedim ama okuduktan sonra CANDAN ÖTE diye düşündüm. Tabii bu benim düşündüğüm, herkes kendine göre bir anlam verebilir.
Yusuf Atılgan diyince aklımıza 
Aylak Adam ve 
Anayurt Oteli gelir. Ama bence 
Canistan ikisinin de önünde olması gereken bir kitap. İkisini de okudun mu ki bunu diyorsun, diyebilirsiniz. AYLAK ADAMI okudum, ANAYURT OTELİ'ni okumadım ama otel katibi Zebercet'i bilmeyen yoktur. Kitabını okumadıysam da izlediğim filmden, okuduğum incelemelerden okumuş kadar oldum.
Canistan, Yusuf Atılgan'ın ölmeden önce yazmaya başladığı ama tamamlayamadığı son kitabıymış. (Not: Bu bilgiyi kitabı bitirene kadar bilmiyordum.) Yarım kitap nasıl güzel olabilir diyebilirsiniz ama okuyunca aslında yarım kalmadığını çok rahat anlayabilirsiniz. Kitabı dört bölüm olarak düşünüp ancak üç bölümünü tamamlayabilmiş. Aslında bu üç bölüm kitap için yeterli bence. Kimbilir belki yaşasaydı, üçüncü bölümden sonrasını çıkarırdı. Çünkü kitap üç bölümde tamamlanmış. Ya da, son bölümde kitap Selim'in çocukluk arkadaşı Ali'nin gözünden anlatılacaktı. Ama bu kadarı bile herşeyi anlamamıza yetiyor. Yarım kalmışlık hissi kesinlikle uyandırmıyor.
Kitabı okuyunca mutlaka bir şeyler yazmalıyım diye düşündüm. Yazmasam kitaba haksızlık etmiş olacaktım. Şimdi diyeceksiniz ki, yazmadığın kitapları tavsiye etmiyor musun? Asla! Keşke zamanım olsa da yazabilsem. (Özellikle 
Hasan İzzettin Dinamo'nun kitaplarını) Yaz geldi tatil başladı, daha nasıl zamandan bahsediyorum değil mi? Ama bazen yaz tatilleri çalışma zamanlarından daha yoğun olabiliyor. Benim de yoğun yaz tatili geçirdiğim bir dönem. Tatildeyim diyerek aslında kendimi kandırıyorumdur, tatil diye bir şey yok çünkü. Neyse sanırım kendimi az da olsa anlatabildim.
Canistan
Gelelim CANİSTAN'a. CANİSTAN, Çanakkale Savaşı döneminde başlayan, Birinci Dünya Savaşı döneminde de devam eden bir roman. Olaylar Manisa çevresinde geçiyor. Özellikle dönemin önemli olaylarına kısa da olsa değinmiş. Birinci Dünya Savaşı'ndaki işgal, kurulan çeteler, kısacası o dönem yaşanan olaylar kısa ama dolu dolu ele alınmış. Özellikle köy yaşantısı, üzüm bağları, köydeki insan ilişkileri çok derin bir şekilde anlatılmış. Okurken adeta gözümde canlandı. Sanki o anları yaşadım.
Romandaki baş karakter olan Selim, 14 yaşından beri içinde taşıdığı öfkeyi hayatı boyunca içinden atamamış. Zaman geçtikçe içinde taşıdığı öfkeyi büyüttükçe büyütmüş. Üstelik bu öfkeyi en sevdiği arkadaşı için taşımış. Zaten kitabın başında, sonunu anlatıyor. Yani benim söylediklerimi spoiler olarak düşünmeyin. Ama önemli olan bu sona nasıl gelindiği. Selim, hangi yollardan geçerek bu sonu hazırlamış. Önemli olan bunları bilmek.
95 sayfalık bir kitapta ne çok şey buldum. Selim'in güçlü kişiliğine rağmen içinde yaşattığı öfkeyi gördüm. Bu öfke bana çok anlamsız gelse de, Selim'e hayran kaldım. Selim'in küçük yaşta atıldığı bilinmez hayatta kendine bir yer edinmesi hayran olunası.
Hem Selim, hem kitaptaki diğer karakterler, hepsi ama hepsi o kadar yerli yerinde ki, ne bir eksik, ne de bir fazla. Okuduktan sonra, neden şimdiye kadar beklemişim diye düşünmeden edemedim. Ah, akılsız ben! :) Neden kitap dostu arkadaşlarının tavsiyelerini geciktirirsin ki?
Yusuf Atılgan
Her ne kadar Yusuf Atılgan'ı tanısak da, hayatına değinmeden incelemeyi bitirmek istemiyorum. Kendisi 1921 yılında Manisa'da doğmuş. Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünü bitirmiş. Fakülteyi bitirdikten sonra bir yıl kadar Manisa'da edebiyat öğretmenliği yapmış. Sonrasında ise fakülte yıllarında katıldığı öğrenci hareketlerinden dolayı on ay kadar tutuklu kalmış. Çıktıktan sonra ise görevinden atılmış. Yani o kadar okumasına rağmen sadece bir yıl öğretmenlik yapmış. Ne acı değil mi? O kadar oku, sonra öğrencilik yıllarında katıldığın gruplardan dolayı görevden atıl. Tabii bu durum kendisini yıldırmamış. Hayatına edebiyatı katarak devam etmiş. 1989 yılında son kitabı olan Canistan'ı yazarken, İstanbul'da kalp krizi sonucu hayata gözlerini yummuş. Bu arada bizlere az ama öz eserler bırakmış. Her romanı üzerinde konuşulacak kadar etkili olmuş.
Yeni sipariş mi vereceksiniz, lütfen sipariş listenize Canistan'ı hemen ekleyin. Yanına bir 
Sait Faik Abasıyanık eklemeyi de unutmayın bu arada. İkisi de dudak uçuklatmayan fiyatlarda. Yani bütçenizi sarsacak kitaplardan değiller. O yüzden acele edin. Tükenmeden alın :)
Bu arada, Canistan'ı bana tavsiye eden kitap dostu arkadaşım @ruhadam35, bilseydim önerdiğin an okurdum. Geciktirdiğim için çok üzgünüm. Ama ne diyoruz, geç olsun da güç olmasın. Yani, hiçbir şey için geç değildir. Tekrar teşekkür ederim.
Meraklısına şimdiden keyifli okumalar :)
Yusuf Atılgan diyince aklımıza Aylak Adam ve Anayurt Oteli gelir. Ama bence Canistan ikisinin de önünde olması gereken bir kitap. İkisini de okudun mu ki bunu diyorsun, diyebilirsiniz. AYLAK ADAMI okudum, ANAYURT OTELİ'ni okumadım ama otel katibi Zebercet'i bilmeyen yoktur. Kitabını okumadıysam da izlediğim filmden, okuduğum incelemelerden okumuş kadar oldum.
Canistan, Yusuf Atılgan'ın ölmeden önce yazmaya başladığı ama tamamlayamadığı son kitabıymış. (Not: Bu bilgiyi kitabı bitirene kadar bilmiyordum.) Yarım kitap nasıl güzel olabilir diyebilirsiniz ama okuyunca aslında yarım kalmadığını çok rahat anlayabilirsiniz. Kitabı dört bölüm olarak düşünüp ancak üç bölümünü tamamlayabilmiş. Aslında bu üç bölüm kitap için yeterli bence. Kimbilir belki yaşasaydı, üçüncü bölümden sonrasını çıkarırdı. Çünkü kitap üç bölümde tamamlanmış. Ya da, son bölümde kitap Selim'in çocukluk arkadaşı Ali'nin gözünden anlatılacaktı. Ama bu kadarı bile herşeyi anlamamıza yetiyor. Yarım kalmışlık hissi kesinlikle uyandırmıyor.
Kitabı okuyunca mutlaka bir şeyler yazmalıyım diye düşündüm. Yazmasam kitaba haksızlık etmiş olacaktım. Şimdi diyeceksiniz ki, yazmadığın kitapları tavsiye etmiyor musun? Asla! Keşke zamanım olsa da yazabilsem. (Özellikle Hasan İzzettin Dinamo'nun kitaplarını) Yaz geldi tatil başladı, daha nasıl zamandan bahsediyorum değil mi? Ama bazen yaz tatilleri çalışma zamanlarından daha yoğun olabiliyor. Benim de yoğun yaz tatili geçirdiğim bir dönem. Tatildeyim diyerek aslında kendimi kandırıyorumdur, tatil diye bir şey yok çünkü. Neyse sanırım kendimi az da olsa anlatabildim.
Canistan
Gelelim CANİSTAN'a. CANİSTAN, Çanakkale Savaşı döneminde başlayan, Birinci Dünya Savaşı döneminde de devam eden bir roman. Olaylar Manisa çevresinde geçiyor. Özellikle dönemin önemli olaylarına kısa da olsa değinmiş. Birinci Dünya Savaşı'ndaki işgal, kurulan çeteler, kısacası o dönem yaşanan olaylar kısa ama dolu dolu ele alınmış. Özellikle köy yaşantısı, üzüm bağları, köydeki insan ilişkileri çok derin bir şekilde anlatılmış. Okurken adeta gözümde canlandı. Sanki o anları yaşadım.
Romandaki baş karakter olan Selim, 14 yaşından beri içinde taşıdığı öfkeyi hayatı boyunca içinden atamamış. Zaman geçtikçe içinde taşıdığı öfkeyi büyüttükçe büyütmüş. Üstelik bu öfkeyi en sevdiği arkadaşı için taşımış. Zaten kitabın başında, sonunu anlatıyor. Yani benim söylediklerimi spoiler olarak düşünmeyin. Ama önemli olan bu sona nasıl gelindiği. Selim, hangi yollardan geçerek bu sonu hazırlamış. Önemli olan bunları bilmek.
95 sayfalık bir kitapta ne çok şey buldum. Selim'in güçlü kişiliğine rağmen içinde yaşattığı öfkeyi gördüm. Bu öfke bana çok anlamsız gelse de, Selim'e hayran kaldım. Selim'in küçük yaşta atıldığı bilinmez hayatta kendine bir yer edinmesi hayran olunası.
Hem Selim, hem kitaptaki diğer karakterler, hepsi ama hepsi o kadar yerli yerinde ki, ne bir eksik, ne de bir fazla. Okuduktan sonra, neden şimdiye kadar beklemişim diye düşünmeden edemedim. Ah, akılsız ben! :) Neden kitap dostu arkadaşlarının tavsiyelerini geciktirirsin ki?
Yusuf Atılgan
Her ne kadar Yusuf Atılgan'ı tanısak da, hayatına değinmeden incelemeyi bitirmek istemiyorum. Kendisi 1921 yılında Manisa'da doğmuş. Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünü bitirmiş. Fakülteyi bitirdikten sonra bir yıl kadar Manisa'da edebiyat öğretmenliği yapmış. Sonrasında ise fakülte yıllarında katıldığı öğrenci hareketlerinden dolayı on ay kadar tutuklu kalmış. Çıktıktan sonra ise görevinden atılmış. Yani o kadar okumasına rağmen sadece bir yıl öğretmenlik yapmış. Ne acı değil mi? O kadar oku, sonra öğrencilik yıllarında katıldığın gruplardan dolayı görevden atıl. Tabii bu durum kendisini yıldırmamış. Hayatına edebiyatı katarak devam etmiş. 1989 yılında son kitabı olan Canistan'ı yazarken, İstanbul'da kalp krizi sonucu hayata gözlerini yummuş. Bu arada bizlere az ama öz eserler bırakmış. Her romanı üzerinde konuşulacak kadar etkili olmuş.
Yeni sipariş mi vereceksiniz, lütfen sipariş listenize Canistan'ı hemen ekleyin. Yanına bir Sait Faik Abasıyanık eklemeyi de unutmayın bu arada. İkisi de dudak uçuklatmayan fiyatlarda. Yani bütçenizi sarsacak kitaplardan değiller. O yüzden acele edin. Tükenmeden alın :)
Bu arada, Canistan'ı bana tavsiye eden kitap dostu arkadaşım @ruhadam35, bilseydim önerdiğin an okurdum. Geciktirdiğim için çok üzgünüm. Ama ne diyoruz, geç olsun da güç olmasın. Yani, hiçbir şey için geç değildir. Tekrar teşekkür ederim.
Meraklısına şimdiden keyifli okumalar :)··
18,5bin Gösterim
12 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Bir Atılgan hayranı olarak bu kitabı şu ana kadar okumadığım için çok kızdım.Bu duyguyu bana hissettiren incelemeniz oldu.Var olun.İlk alışverişte almam gerekiyor teşekkürler.
Değer verip okuduğunuz için ben teşekkür ederim. Pişman olmayacağınıza eminim.
Sultan hocam emeğinize sağlık. Canistan, benim de yakın zamanda okuduğum kitaplardan biri. Yusuf Atılgan’ın kalemine hayran oldum. Daha çok okunması daha çok bilinmesi gereken bir yazar.
Madem kitap dostlarının tavsiye ettiği kitapları neden bu kadar beklettiğiniz konusunda kendinize hayıflandınız, ben de size “Anayurt Oteli’ni okumadan, Canistan’ı bu kadar yüceltmeyin,” demek istiyorum :) Anayurt Oteli, tam bir başyapıt. Lütfen hemen okuyun. Keyifli okumalar dilerim.
Çok teşekkür ederim Semih. Tavsiyene uyarak, sipariş vereceğim ilk listeye ekleyeceğim. Pişman olmayacağıma eminim ama Canistan kadar beğenir miyim bilemiyorum.
Yazarın ölümü üzerine yarım kalmış bir kitap ve içerisinde sancılar dolu yaşanmışlıklar belki de yaşanmamışlıklar. Okuduğum üçüncü kitabı yazarın her seferinde merakla okuyorsunuz her seferinde insanın karmaşık kirli ve toy zihnini sergiliyor. Bu kitapta bir çırpında okunan ama tesiri uzun süren bir kitap. Her duyguyu hissediyorsunuz özellikle empati yapabilirseniz kitap bittiğinde ağlarken bulabilirsiniz kendinizi.
iyi okumalar
merhabalar :) aslında ben de tam sizin yorumunuzun aksini düşünmüştüm; kitapta yarım kalmışlık hissettim. Bugün kitap incelemelerini okurken yarım kaldığını öğrendim ve "tamam işte şimdi oldu" dedim içimden. Selim'i öç almaya iten, yıllarca içine yangın salan o en baştaki olaya dönmeliydi konu bir yerde gibi hissediyorum. Belki sizin söylediğiniz gibi: Ali'nin gözüyle olabilirdi. Böyle farklı açılardan yorumlamak paylaşmak çok güzel, keyifli okumalar :)
Yorumunuz için çok teşekkür ederim. Kitabın başlarında Selim'in, Ali'ye karşı neden kin beslediğini belirttiği için, benim kafamda bir soru kalmadı. O yüzden benim için kitap bitmiş sayılıyor. Keşke kalp kriz geçirmeseydi de, devamını yazabilseydi.
Reklam
Ben de Atılgan'ın hiçbir kitabını okumadım. Seneye okunacaklar listesine ekliyorum. Liste gittikçe kabarıyor :))
Elinize sağlık Hocam 🌿
Sait Faik Abasıyanık öneriniz için ayrıca çok çok teşekkür ederim. 🌼🤍
Sait Faik Abasıyanık öneriniz için ayrıca çok çok teşekkür ederim. 🌼🤍Teşekkür ederim canım. Sait Faik Abasıyanık, artık bizim kırmızı çizgimiz :) Her siparişe en az bir tane eklenecek. Yusuf Atılgan'ın kaleminden asla pişman olmayacağına eminim. Ama bence ilk olarak Canistan'ı oku. Yine de sen bilirsin tabii.
Sait Faik Abasıyanık, artık bizim kırmızı çizgimiz :) Her siparişe en az bir tane eklenecek. Yusuf Atılgan'ın kaleminden asla pişman olmayacağına eminim. Ama bence ilk olarak Canistan'ı oku. Yine de sen bilirsin tabii.