Yüreğiniz yorgunluk görmesin!Felsefe
Sanayileşme ve modernleşme süreçleriyle birlikte insan ve toplumların hayatında yaşanan değişim ve dönüşümler tüm hızıyla sürüyor. Özellikle teknolojinin, iletişim ve ulaşım araçlarının baş döndürücü bir şekilde gelişmesiyle yaşanan hız ve rekabet ortamında üretim ve tüketim sürekli artıyor. İnsanlar daha fazla kazanma ve daha fazla tüketme adına büyük bir hırsla koşuşturup duruyor. Bu koşuşturma ortamında birçok insan, kendine yabancılaşarak günün sonunda yorgun ve mutsuz düşüyor.
• • •
Tüm bunların yanında salgınlar, sel felaketleri, depremler ve genetiği bozulmuş yiyecekler durmadan artıyor. Dijital dünya yaşadığımız hayatın kalbi haline dönüşüyor. Hız yalnızca fiziksel değil sanal dünyanın da birinci gündem maddesi haline geliyor. Sosyal medya yaşamlarımızı her geçen gün daha da etkisi altına alıyor. Böylesi “tuhaf zamanlar”dan geçerken filozofların ve sosyologların toplumları anlama ve tanımlama çabaları da aralıksız sürüyor. İşte onlardan biri de Kore doğumlu Alman felsefe ve kültürel çalışmalar profesörü Byung-Chul Han. Nitekim Han, günümüz toplumunu “
Psikopolitika”, “
Şiddetin Topolojisi”, “
Zamanın Kokusu” ve “
Şeffaflık Toplumu” gibi birçok kitabının yanında “
Yorgunluk Toplumu” eseriyle de anlamaya ve tanımlamaya çalışıyor.
• • •
Han bu eserinde, Foucault’un bahsettiği hastaneler, tımarhaneler, hapishaneler, kışlalar ve fabrikalardan oluşan “disiplin toplumu”nun yerini günümüzde fitness salonları, gökdelenler, bankalar, havaalanları, alışveriş merkezleri ve gen laboratuarlarından oluşan “performans toplumu”nun aldığını söylüyor. Sakinlerinin de “itaatkâr özne” değil, bir “performans öznesi” haline dönüştüğünü dile getiriyor. Performans toplumunda sürekli koşturmaktan insanların “yorulduğunu” belirten Han, bu yorgunluk halinin fiziksel olmaktan ziyade sinirsel olduğunu, o nedenle de insanların depresyon, dikkat eksikliği, hiperaktivite, sınırda kişilik bozukluğu ve tükenmişlik sendromu gibi birçok psikolojik rahatsızlığa yakalandığını ifade ediyor.
• • •
Han bu görüşlerini Heidegger, Foucault, Nietzche, Arenth, Baudrillard, Ehrenberg gibi filozof ve toplum bilimcilerin düşünce ve kavramlarını harmanlayarak ortaya koyuyor. Özellikle Heidegger’in ontolojik kavrayışıyla, Baudrillard’ın “hipergerçeklik ve tüketim toplumu”, Ehrenberg’in de “performans toplumu” kavramlarına ara ara atıflar yapıyor. Kitabı okurken beni en çok şaşırtan konulardan biri de Han’ın, görüşlerini desteklemek için 
Herman Melville’nin kaleme aldığı “Kâtip Bartleby Vakası”nı bir bölüm olarak ele alıp incelemesi oldu. O nedenle kitaba ilgi duyan okurların isimlerini andığım filozof ve toplum bilimcilerin ana görüşleriyle ilgili genel bir bilgi edinmelerinin ve 
Katip Bartleby’in* hikâyesini okumalarının Han’ın ortaya koyduğu görüşleri anlamalarını kolaylaştıracağını düşünüyorum.
• • •
Han, birçok filozof ve toplum bilimcinin yaptığı gibi görüşlerini soyutlayarak aktardığı için insan, ortaya koyduğu düşünce ve kavramları anlamakta gerçekten zorlanıyor. Bazı cümleleri ve paragrafları defalarca okuma, üzerinde düşünme ve araştırma ihtiyacı hissediyor. Kitabı elinize aldığınızda bir lokma gibi geliyor, ancak okumaya başladığınızda o lokmayı yutmakta ve sindirmekte zorlanıyorsunuz. Eğer emek verir ve ortaya konulan düşünceleri sabırla anlamaya çalışırsanız eser, günümüz toplumlarını anlamada insana bambaşka ufuklar açıyor. Bu yönüyle “Yorgunluk Toplumu”, kısa ama sindire sindire okunması gereken bir eser. Yorgunluğun ve sonuçlarının toplumları katman katman sardığı şu son yıllarda kitabı okuyan/okuyacak olan her okurun Han’ın tespitlerinden kendine yönelik birçok şey bulacağını belirtmeliyim. Bu itibarla kitabı yukarıda sıraladığım görüşlerim çerçevesinde ilgi duyan tüm okurlara tavsiye ederim.
“İnsanların vakit öldürmek için çırpındığı zamanlar bitti. Artık vaktin ölü olarak doğduğu, bir gelecek ufkunun yerini ‘hemen şimdi’nin aldığı çağda yaşıyoruz.” Öyle ki artık “Yerimizde duramıyoruz. Gündemimiz aralıksız olarak ‘güncel’leniyor ve tüm bu bitmek bilmeyen yepyeni şimdiden bezmiş durumdayız, bugün olmazsa yarın…”** tespitlerinin ne anlama geldiğini merak eden okurlara…
Keyifli okumalar dilerim!
..........................................
*#134725834.
**Bu sözler kitabın arka kapak yazısında
geçiyor.
Psikopolitika”, “Şiddetin Topolojisi”, “Zamanın Kokusu” ve “Şeffaflık Toplumu” gibi birçok kitabının yanında “Yorgunluk Toplumu” eseriyle de anlamaya ve tanımlamaya çalışıyor.
• • •
Han bu eserinde, Foucault’un bahsettiği hastaneler, tımarhaneler, hapishaneler, kışlalar ve fabrikalardan oluşan “disiplin toplumu”nun yerini günümüzde fitness salonları, gökdelenler, bankalar, havaalanları, alışveriş merkezleri ve gen laboratuarlarından oluşan “performans toplumu”nun aldığını söylüyor. Sakinlerinin de “itaatkâr özne” değil, bir “performans öznesi” haline dönüştüğünü dile getiriyor. Performans toplumunda sürekli koşturmaktan insanların “yorulduğunu” belirten Han, bu yorgunluk halinin fiziksel olmaktan ziyade sinirsel olduğunu, o nedenle de insanların depresyon, dikkat eksikliği, hiperaktivite, sınırda kişilik bozukluğu ve tükenmişlik sendromu gibi birçok psikolojik rahatsızlığa yakalandığını ifade ediyor.
• • •
Han bu görüşlerini Heidegger, Foucault, Nietzche, Arenth, Baudrillard, Ehrenberg gibi filozof ve toplum bilimcilerin düşünce ve kavramlarını harmanlayarak ortaya koyuyor. Özellikle Heidegger’in ontolojik kavrayışıyla, Baudrillard’ın “hipergerçeklik ve tüketim toplumu”, Ehrenberg’in de “performans toplumu” kavramlarına ara ara atıflar yapıyor. Kitabı okurken beni en çok şaşırtan konulardan biri de Han’ın, görüşlerini desteklemek için Herman Melville’nin kaleme aldığı “Kâtip Bartleby Vakası”nı bir bölüm olarak ele alıp incelemesi oldu. O nedenle kitaba ilgi duyan okurların isimlerini andığım filozof ve toplum bilimcilerin ana görüşleriyle ilgili genel bir bilgi edinmelerinin ve Katip Bartleby’in* hikâyesini okumalarının Han’ın ortaya koyduğu görüşleri anlamalarını kolaylaştıracağını düşünüyorum.
• • •
Han, birçok filozof ve toplum bilimcinin yaptığı gibi görüşlerini soyutlayarak aktardığı için insan, ortaya koyduğu düşünce ve kavramları anlamakta gerçekten zorlanıyor. Bazı cümleleri ve paragrafları defalarca okuma, üzerinde düşünme ve araştırma ihtiyacı hissediyor. Kitabı elinize aldığınızda bir lokma gibi geliyor, ancak okumaya başladığınızda o lokmayı yutmakta ve sindirmekte zorlanıyorsunuz. Eğer emek verir ve ortaya konulan düşünceleri sabırla anlamaya çalışırsanız eser, günümüz toplumlarını anlamada insana bambaşka ufuklar açıyor. Bu yönüyle “Yorgunluk Toplumu”, kısa ama sindire sindire okunması gereken bir eser. Yorgunluğun ve sonuçlarının toplumları katman katman sardığı şu son yıllarda kitabı okuyan/okuyacak olan her okurun Han’ın tespitlerinden kendine yönelik birçok şey bulacağını belirtmeliyim. Bu itibarla kitabı yukarıda sıraladığım görüşlerim çerçevesinde ilgi duyan tüm okurlara tavsiye ederim.
“İnsanların vakit öldürmek için çırpındığı zamanlar bitti. Artık vaktin ölü olarak doğduğu, bir gelecek ufkunun yerini ‘hemen şimdi’nin aldığı çağda yaşıyoruz.” Öyle ki artık “Yerimizde duramıyoruz. Gündemimiz aralıksız olarak ‘güncel’leniyor ve tüm bu bitmek bilmeyen yepyeni şimdiden bezmiş durumdayız, bugün olmazsa yarın…”** tespitlerinin ne anlama geldiğini merak eden okurlara…
Keyifli okumalar dilerim!
..........................................
*#134725834.
**Bu sözler kitabın arka kapak yazısında
geçiyor.··
1 +1'leme
·7,8bin Gösterim
4 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Kitabın kısa oluşunun hafife alınmamasını ve incelemenizde belirttiğiniz olgularla hayli kafa yoracak değilde yorulacak bir kitap olduğunu belirtiyor. Okumayı düşünmesem de yazdıklarınız o ufku açtı. ;))
Kaleminize sağlık. 📚🍀
nalkan
Gönderi Sahibi
Okuduklarınızdan ve incelemelerinizden bu tür eserlere ilgi duyduğunuzu görüyorum. O nedenle Byung-Chul Han'ın eserlerine de bir şans vermenizi öneririm.
...
Yorumunuz için çok teşekkür ederim.🙏 Keyifli okumalar dilerim dilerim.📚
Kitabın inceliği gerçekten yanıltıcı oluyor okumaya başladığınızda. Birçok düşünürün teorilerinden örnekler vererek günümüz dünyasında makineleşerek duyarsızlaşan insanların nasıl da iradeden yoksun kaldıklarını anlamak üzerine müthiş bir deneyim yaşatıyor eser. Okudukça daha da okumak gerektiğini gösteren bir kitap. Bir seferde anlayamadığımı düşünüyorum. Katip Bartleby hikayesini de çok merak ettim, hemen okumayı düşünüyorum. Naçizane tavsiyemdir benim de, incelemeniz de çok açıklayıcı olmuş. Teşekkürler.