Tatmin Edici Olmaktan UzakFelsefe
Leibniz tarafından yazılmış olan Monadoloji, filozofun tüm yaratıma dair oluşturduğu sistemli düşüncelerin olabildiğince iyi düzenlenmiş bir derlemesi ve kitabın içerisinde bulunan mektuplaşmalar ile güzel çevirisi de kitabı en azından bu anlamda sorunsuz kılıyor. Dolayısıyla İş Bankası tarafından yayınlanan versiyonu en azından editöryal düzlemde oldukça güzel. Fakat benim kitaba dair şikayetlerim Leibniz'in kendisine ait olacak.
Öncelikle Leibniz'in kesinlikle anlaşılır bir üslupla yazmadığını belirtmem gerekiyor. Düşüncelerini tek bir noktada toplamakta zorlandığını, her an konuyu elinden kaçıracakmış ve hatta kafasında netleştirememiş gibi davrandığını hissedebiliyorsunuz. Bir sistem felsefesi oluşturmak isteyen bir yazar için bunun büyük bir handikap olduğu ortada.
Yazarın yaratımın temel vasıtası olarak addettiği "monad" adı verilen bölünemez parçacıklar, bazıları tarafından ruhani atomlar gibi değerlendiriliyorlar fakat bana kalırsa bunlar ruhani atomlar olmaktan çok, sanal parçacıklar gibi değerlendirilebilirler. Dolayısıyla günümüzdeki teknolojik gelişmeler neticesinde kuantum fiziğinde ortaya çıkan pek çok şeyle ilişki kurabiliyorsunuz ve Leibniz'in bunu sadece sezgisel olarak ortaya koyabilmiş olması elbette etkileyici. Fakat bu, bir şey keşfedildikten sonra bunlar kutsal kitaplarda yazıyor demekten çok da farklı değil, çünkü Leibniz'in kötü üslubu, her şeyin her yere çekilebilmesine olanak tanıyor.
Bu anlamda skolastik felsefedeki aşırı soyutlamalara benzer bir yöntem barındıran Monadoloji, bana kalırsa hiç bir şey demeden bir şeyler demeye çalışan bir kitap.
Leibniz düşüncelerini sadece hipotezlere dayandırıyor ve bu anlamda kanıtlama bakımından 
Baruch Spinoza'nın tırnağı bile olamıyor. Okurken bir şeyler düşündüğünü ve yer yer mantıklı olabildiğini görüyorsunuz fakat içinizde hep bir şeyler eksik kalıyor. Zaten kitabın ikinci bölümündeki mektuplaşmalarda, yazarın mektuplaştığı dönemdaşlarının da monadları kavrama konusunda pek başarılı olamadıklarını hissediyorsunuz.
Bana kalırsa Leibniz'e dair özel bir ilginiz yoksa, illa ki felsefe okumalarınıza katmak zorunda değilsiniz. Okursanız da bir kaç güzel ilham noktası bulmamanız imkansız.
Ancak okumaya başlamadan önce kesinlikle okumuş olmanız gereken bir kaç kitap var. Aksi taktirde temeliniz biraz yetersiz kalacaktır. Hele hele felsefeye başlanacak veya doğrudan tek başına okunacak bir kitap hiç değil. Benim önerilerim şöyle:
Fragmanlar (şiddetle öneriyorum)
122.jpg)
Phaidon ve mümkünse tüm 
Diyaloglar
Metafizik
Meditasyonlar
Novum Organum (mecburi değil fakat bence önemli)
Ethica (metafizik temelinde bir kitap ideal şekilde nasıl olmalı görmek için)
Monadoloji'nin çevirisinde kusur bulacağım tek nokta ise, zaman zaman çevirmenin yersiz yere eski Türkçe kullanımında inat etmesi. Bu kullanımlar kitaba bir şey katmadıkları gibi çoğunlukla yersizler. Fakat bu durum kötü bir çeviri olduğu anlamına gelmiyor, çevirmenin kaleminin güçlü olduğunu hissediyorsunuz.
Baruch Spinoza'nın tırnağı bile olamıyor. Okurken bir şeyler düşündüğünü ve yer yer mantıklı olabildiğini görüyorsunuz fakat içinizde hep bir şeyler eksik kalıyor. Zaten kitabın ikinci bölümündeki mektuplaşmalarda, yazarın mektuplaştığı dönemdaşlarının da monadları kavrama konusunda pek başarılı olamadıklarını hissediyorsunuz.
Bana kalırsa Leibniz'e dair özel bir ilginiz yoksa, illa ki felsefe okumalarınıza katmak zorunda değilsiniz. Okursanız da bir kaç güzel ilham noktası bulmamanız imkansız.
Ancak okumaya başlamadan önce kesinlikle okumuş olmanız gereken bir kaç kitap var. Aksi taktirde temeliniz biraz yetersiz kalacaktır. Hele hele felsefeye başlanacak veya doğrudan tek başına okunacak bir kitap hiç değil. Benim önerilerim şöyle:
Fragmanlar (şiddetle öneriyorum)
Phaidon ve mümkünse tüm Diyaloglar
Metafizik
Meditasyonlar
Novum Organum (mecburi değil fakat bence önemli)
Ethica (metafizik temelinde bir kitap ideal şekilde nasıl olmalı görmek için)
Monadoloji'nin çevirisinde kusur bulacağım tek nokta ise, zaman zaman çevirmenin yersiz yere eski Türkçe kullanımında inat etmesi. Bu kullanımlar kitaba bir şey katmadıkları gibi çoğunlukla yersizler. Fakat bu durum kötü bir çeviri olduğu anlamına gelmiyor, çevirmenin kaleminin güçlü olduğunu hissediyorsunuz.·
393 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.