Hayatı boyunca kitap okumayı çok sevdi ve yaşadığı müddetçe 4.000’e yakın kitap okudu Atatürk. Çocukken, babasının yokluğunu dolduran ve onu çektiği yoksulluktan kurtaran şey yine kitaplardı. Durmadan tarih kitapları okur ve yaşanan olayları anlamlandırmaya çalışırdı. Kız kardeşi Makbule Atadan hatıralarında 
Büyük Kardeşim Atatürk , onun odasına çekilip saatlerce kitap okuduğundan ve ders çalıştığından söz ediyor; hatta odasına kimseyi almadığını anlatıyordu. Bu kitap tutkusu ona ışık olmuştu. İstiyordu ki okuma-yazma oranı yükselsin, herkes okuduğunu iyice anlasın, sorgulasın… Çünkü kitap okumak onda bir tutkuydu ve bu tutku savaşlarda dahi peşini bırakmamıştı. Örneğin; 
Çalıkuşu romanını yanından hiç ayırmazmış, Feride’nin bir kadın ve öğretmen olarak Anadolu’da başına gelen olaylardan ders çıkarır, not alırmış. 
Beyaz Zambaklar Ülkesinde romanının askerî okullarda okutulmasını istemiş, 
Geometri terimlerinin daha kolay anlaşılması için çalışmalar yapmış, kitap çıkarmış; 
Kozmoğrafya kitabı için çalışmalar başlatmış, dil ile ilgili çalışmalarına hasta olmasına rağmen devam etmiş… Bunları neden yaptığını anlamak önemli. Ancak tarafsız bir gözle anlaşılacağı da aşikâr…
Şimdi gelin Atatürk'ün en sevdiği kitapların neler olduğuna yakından bakalım.
1. Çalıkuşu
Eğer kadınların bu ülkede kendi ayakları üzerinde durmak için ne mücadeleler verdiğini anlamak istiyorsanız mutlaka Çalıkuşu'nu okumalısınız. Anadolu'da bir kadının öğretmenlik yaparken başından geçenleri, öğrencilerin okuması için yaptığı fedakârlıkları, kadın ve öğretmen olduğu için türlü iftiralara maruz kalmasına rağmen nasıl dimdik ayakta kaldığını anlatan bu kitabı okurken bir kez daha Türk kadınının gücüne şahit olacaksınız.
2. 
Türkçülüğün Esasları
Bu kitapta Türk milliyetçiliğinin ne olduğu, nasıl sistematik hâle getirilmesi gerektiği ve "Türk"üm demenin ne anlama geldiği hiçbir ırk ayrımı yapılmadan anlatılıyor. Bugüne baktığımızda Atatürk'ün neden bu kitabı önerdiği gayet açık.
3. 
Beyaz Zambaklar Ülkesi
Ulusal devlet yaratmanın reçetesi hâline gelen ve Atatürk'ün askerî okulların müfredatına konulmasını istediği bu kitabın önemini okudukça daha net anlayacaksınız. Bu kitapta Finlandiya halkının yeniden doğuşunu, yapılan fedakârlıklarla nasıl ayağa kalktığını ve askerî dehânın gücüyle bir ülkenin nasıl yeniden kurulduğunu okuyacak; okurken cumhuriyetimizin kuruluş hikâyesinden parçalar göreceksiniz.
4. 
Toplum Sözleşmesi
Hükümdarların, güce tapanların halk ile çatışmasını anlatan bu kitap; halkın halk olduğunu hatırlatıyor ve güce tapıp kendi koltuk sevdaları için bir toplumun dokusunu değiştirmenin olası sonuçları ile toplumların tek yürek bir arada nasıl yaşaması gerektiğini anlatıyor. Bu kitap Atatürk'ün Türk toplumunun neden bağımsız, özgür ve eşit şartlar altında yaşaması gerektiğinin kanıtı niteliğinde.
5. 
Belleten Dergisi - Sayı 210 (Ağustos 1990)
Atatürk tarafından Belleten adı verilen Türk Encümeni Mecmuası’nda, dil ve tarih konuları ile ilgili makalelerin yer alıyor. Bu dergi hem Türk dili hem de Atatürk için oldukça önemli.
Ülkemizde kitap okuma oranının düşük olduğunu göz önünde bulundurduğumuzda Atatürk'ün şu sözü çok daha anlamlı hâle geliyor: "Biz cahil dediğimiz zaman mektepte okumayanları kast etmiyoruz. Kastettiğimiz ilim hakikati bilmektir. Yoksa okumuş olanlardan en büyük cahil çıktığı gibi, hiç okumak bilmeyenlerden de hakikati gören gerçek âlimler çıkabilir."
Kitapla kalın...
Büyük Kardeşim Atatürk , onun odasına çekilip saatlerce kitap okuduğundan ve ders çalıştığından söz ediyor; hatta odasına kimseyi almadığını anlatıyordu. Bu kitap tutkusu ona ışık olmuştu. İstiyordu ki okuma-yazma oranı yükselsin, herkes okuduğunu iyice anlasın, sorgulasın… Çünkü kitap okumak onda bir tutkuydu ve bu tutku savaşlarda dahi peşini bırakmamıştı. Örneğin; Çalıkuşu romanını yanından hiç ayırmazmış, Feride’nin bir kadın ve öğretmen olarak Anadolu’da başına gelen olaylardan ders çıkarır, not alırmış. Beyaz Zambaklar Ülkesinde romanının askerî okullarda okutulmasını istemiş, Geometri terimlerinin daha kolay anlaşılması için çalışmalar yapmış, kitap çıkarmış; Kozmoğrafya kitabı için çalışmalar başlatmış, dil ile ilgili çalışmalarına hasta olmasına rağmen devam etmiş… Bunları neden yaptığını anlamak önemli. Ancak tarafsız bir gözle anlaşılacağı da aşikâr…
Şimdi gelin Atatürk'ün en sevdiği kitapların neler olduğuna yakından bakalım.
1. Çalıkuşu
Eğer kadınların bu ülkede kendi ayakları üzerinde durmak için ne mücadeleler verdiğini anlamak istiyorsanız mutlaka Çalıkuşu'nu okumalısınız. Anadolu'da bir kadının öğretmenlik yaparken başından geçenleri, öğrencilerin okuması için yaptığı fedakârlıkları, kadın ve öğretmen olduğu için türlü iftiralara maruz kalmasına rağmen nasıl dimdik ayakta kaldığını anlatan bu kitabı okurken bir kez daha Türk kadınının gücüne şahit olacaksınız.
2. Türkçülüğün Esasları
Bu kitapta Türk milliyetçiliğinin ne olduğu, nasıl sistematik hâle getirilmesi gerektiği ve "Türk"üm demenin ne anlama geldiği hiçbir ırk ayrımı yapılmadan anlatılıyor. Bugüne baktığımızda Atatürk'ün neden bu kitabı önerdiği gayet açık.
3. Beyaz Zambaklar Ülkesi
Ulusal devlet yaratmanın reçetesi hâline gelen ve Atatürk'ün askerî okulların müfredatına konulmasını istediği bu kitabın önemini okudukça daha net anlayacaksınız. Bu kitapta Finlandiya halkının yeniden doğuşunu, yapılan fedakârlıklarla nasıl ayağa kalktığını ve askerî dehânın gücüyle bir ülkenin nasıl yeniden kurulduğunu okuyacak; okurken cumhuriyetimizin kuruluş hikâyesinden parçalar göreceksiniz.
4. Toplum Sözleşmesi
Hükümdarların, güce tapanların halk ile çatışmasını anlatan bu kitap; halkın halk olduğunu hatırlatıyor ve güce tapıp kendi koltuk sevdaları için bir toplumun dokusunu değiştirmenin olası sonuçları ile toplumların tek yürek bir arada nasıl yaşaması gerektiğini anlatıyor. Bu kitap Atatürk'ün Türk toplumunun neden bağımsız, özgür ve eşit şartlar altında yaşaması gerektiğinin kanıtı niteliğinde.
5. Belleten Dergisi - Sayı 210 (Ağustos 1990)
Atatürk tarafından Belleten adı verilen Türk Encümeni Mecmuası’nda, dil ve tarih konuları ile ilgili makalelerin yer alıyor. Bu dergi hem Türk dili hem de Atatürk için oldukça önemli.
Ülkemizde kitap okuma oranının düşük olduğunu göz önünde bulundurduğumuzda Atatürk'ün şu sözü çok daha anlamlı hâle geliyor: "Biz cahil dediğimiz zaman mektepte okumayanları kast etmiyoruz. Kastettiğimiz ilim hakikati bilmektir. Yoksa okumuş olanlardan en büyük cahil çıktığı gibi, hiç okumak bilmeyenlerden de hakikati gören gerçek âlimler çıkabilir."
Kitapla kalın...18 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Çocukluğumdan beri kitap okuyan bir insandan söz ediyoruz. 4000 değildir de 3566'dır, örnek veriyorum. Hızlı ve küçüklüğünden beri okuyan biri için bu rakama ulaşmak zor değildir. Diyelim ki 4000 değil. 4 kitap okumadığına göre? Her zaman araştıran, okuyan, ileriyi düşünen ve ona göre davranan; iyi bir asker ve başkomutandan söz ediyoruz. Aslında buradaki ana fikir, entelektüel bilgi birikimine ve analitik zekâya sahip olduğunu vurgulamaktır. Bizler de 30'lu yaşlarımıza kadar hızla kitap okusak 2000 kitaba bile ulaşabiliriz. Ama diyorum ya neyi, nasıl algılamak istediğimizle alakalı bazı şeyler. Sevgiler
Aslında okuduğu kitapların sayısı 5000 civarı .. ha bunu sidik yarışı olsun , en çok kitabı O okumuştur diye demiyorum .. pek çok kaynakta bu şekilde geçiyor .. bir arkadaş yılda 86 kitap falan demiş imkansızlığa vurgu yapmak için yalnız aldığı notlar ve altını cizdiği satırlar belli .. ben dahi geçen sene 160 küsür kitap okumuşsam yani bırakın da Atatürk okusun =) ayrıca Atatürk'ün kütüphanecisi Nuri Ulusu hatıralarında bir esere başladığında gerekirse üç gün uyumaksızın , dinlenmeksizin o eseri muhakkak bitirdiğini belirtiyor .. ÜÇ GÜN !! Çok dil biliyor olması da büyük bir avantaj .. misal h.g wells in ana hatlarıyla dünya tarihini orjinalinden okuduktan sonra çok beğenip bu eseri çevirttiriyor .. o dönemki tarih çalışmalarına da yön veriyor bu kitap .. ve çok ilginçtir ki devrimleri yapmadan öncesinde de sonrasında yani totalde dil ve filoloji üzerine 800 e yakın kitap okumuş .. korkunç bir rakam bu .. dünyada bunun emsali yok .. böyle bir lider yok dünyada bildiğim kadarıyla ..zaten biliyorsunuz bugün kullandığımız matematiksel terimlerin çoğu (artı ,eksi, bölü, çarpı, açı, üçgen , uzay etc. gibi pek çoğu hep onun eseri .. büyük şans ki o dönem çevresinde Sadri Maksudi Arsal gibi bir isme ve Reşit Galip gibi bir idealiste sahip olması .. o Belleten dergisi ve onun gibi niceleri hep bu üçlünün işleri .. çok bilinmez ama genelde halk türkülerini ve ağıtları ilkin hep yaşar kemal toplamıştır falan denir .. yanlıştır .. ağıtlardan deyişlere terimlere varıncaya kadar toplanıyor cumhuriyet zamanında .. ve bu bir kereye mahsus bir işlem değil .. bölge bölge şehir şehir taranıyor .. dergi haline getirilip süreli yayınlar zincirine alınıyor .. Atatürk dil konusuna öylesi takık bir insan .. zaten komadayken son anlarında , " aman dil , yarabbi dil" diyen bir insandan ne beklenir ki ?
Bir de bizde zannediliyor ki Atatürk emir veriyor , o iş yaptırılıyor .. HAYIR EFENDİM ! YOK ÖYLE BİŞEY !! hususi kendi taradıktan sonra - konu ne olursa olsun - araştırdıktan ve aklına yattıktan sonra ilim bilim ayağını tamamlaması adına , ortaya atılan tezi temellendirmek , tartıştırmak için yetkin isimleri çağırtıyor .. sonrasında görev veriyor .. Atatürk bir asker .. evet sistemli ve planlı çalışan dakka sektirmeyen bir adam .. (düşünün ki devlet tiyatrosuna geç geldiği için tiyatro başlamış .. hususi gidip yönetmenden geç geldiği için özür dileyip , kendisini beklemeden başlattığı için teşekkür ediyor sonrasında!) .. bir askerin antropoloji ile ne alakası olabilir ?!? bakın şu resimdeki adam Eugene Pittard o dönem yaşayan en en ünlü antropologlardan biri :
twitter.com/ww2turkiye/stat...
Atatürk konuya öyle hakim ki yetkin bir profesörle dahi enine boyuna tartışabiliyor ..bunu resime bakarak söylemiyorum .. anılarında okuduğum için biliyorum .. adam resmen aşık Atatürk' e .. pek tabii biir deha !! 100 sene falan diyorlar ama bence 1000 senede bir belki gelir diyorum onun gibisi .. tüm bunları okumadan yapmasına imkan yok !! 300 500 kitapla olacak işler değil bunlar ..
ÇOOOK BÜYÜK ..ÇOK ÇOK BÜYÜK BİR İSİM .. huzur içinde yatsın Atam ..şu an aldığımız her nefesi O'na borçluyuz .. Minnettarız ..
son olarak alakasız iletide görünce aklıma geldi .. 
Jean-Jacques Rousseau ' nun babası da osmanlı da Galata civarında mesken tutan cep saatçisi ( bakım onarım ) ..o dönem karısından ayrı geliyor bu topraklara .. sonra hasretine dayanamayıp dönüyor ve sonuç JJR ! =)) bu gereksiz ve İŞSİZ yeşilçamvari bilgiyi de zerk ettiğime göre gidebilirim (televole candır!) .. =)) iyi okumalar ossun herkeşlere !! =)) işsiz güçsüz günler diliyorum ..
Jean-Jacques Rousseau ' nun babası da osmanlı da Galata civarında mesken tutan cep saatçisi ( bakım onarım ) ..o dönem karısından ayrı geliyor bu topraklara .. sonra hasretine dayanamayıp dönüyor ve sonuç JJR ! =)) bu gereksiz ve İŞSİZ yeşilçamvari bilgiyi de zerk ettiğime göre gidebilirim (televole candır!) .. =)) iyi okumalar ossun herkeşlere !! =)) işsiz güçsüz günler diliyorum ..
@12345Muhammed anlamıştım, emin olmak istedim ve şaşırmadım. Olabilir; ama keşke olmasa. Sonuçta kitap okuma aşkından ve kitap okuma sevgisinden bahsettiğim bir yazı. Ana fikrî bu aslında. Neden başka yerlere çekiliyor anlamıyorum. Çünkü böyle olunca benim de binlerce düşünür, devlet adamı, yazar ile ilgili söyleyeceğim olumsuz şeyler aklıma geliyor. Ama sonra diyorum ki bu yazı hiç onlarla ilgili değil, hatta umurumda bile değil. Eğer ben onları ve onlarla ilgili düşüncelerimi başı, sonu belli metnime katarsam, tagline'ndan çıkmış, long line'na da ihanet etmiş olurum. E, öyleyse ana fikrî Atatürk'ün kitap okuması olan bir yazıda "kitap okusa da nafile, sonuçta laik bir devlet bıraktı -laiklik din ve devlet işlerinin ayrılmasıdır, çok da iyidir, herkese bireysel özgürlük tanır- inkılap yaptı, ne yazık ki Araplaşan ve tarikat bağımlısı bir ülkeden bizi kurtardı, Safiye Ali gibi doktor olmak isteyen kadınların memleketinde okumasına izin verdi, seçme ve seçilme hakkı tanıdı, köy enstitüleri kurdu, Tanzimat ve Meşrutiyet ile başlayan modernleşme hareketlerini ilerletti vs. ama... neden bu ve bundan daha çok "mantıklı" şeyi yaptı ki? Yapmasaydı keşke?" demeniz ilginç.
Bu bile yazının ana fikrine aykırı bir cevap. Bu nedenle hoşça kalın.
Sevgiyle ve hoşgörüyle...
Çok güzel bir paylaşım yapmışsınız, ellerinize sağlık. Kitaplar insanları, insanlarında bir devleti değiştirebileceğinin güzel bir örneğidir Atatürk.
Atatürk iyi bir okurdu. Bunu Anıtkabir müzesinde bulunan okuduğu kitaplardan anlayabiliyoruz.
Fakat Atatürk 57 yaşında vefat etti. 10 yaşında kitap okumaya başlasa bir yılda ortalama 86 kitap okuması gerekiyor. Hayatında 31 Mart isyanının bastırılması, Trablusgarb direnişi, 1.Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı gibi savaş tarihinin en çetin muharebeleri sayılabilecek savaşlar bulunan bir insanın senede 86 kitap okuması imkansız gibi geliyor.
Bunun yanında yeni kurulan devlet, yurt gezileri inkılaplar falan derken mesaisinin büyük çoğunluğunu devlet için harcadığını da hesaba katarsak bayağı bir imkansız hale geliyor.
Genel bilgi bu. Benim iddia ettiğim bir şey değil.
Örnek:
Atatürk’ün kitap okurken bir araştırmacı titizliğiyle çalıştığını belirten Dr. Bezirci, “Atatürk’ün kitap okurken görüşlerini ve değerlendirmelerini yansıtan satırlara çeşitli işaretler koyması, altını çizmesi veya notlar alması yönü ile bilinmektedir. Atatürk’ün okuduğu kitapları bu özelliğiyle değerlendirerek 24 ciltlik bir eser hâline getiren Anıtkabir Derneğinin "Atatürk’ün Okuduğu Kitaplar" başlığı altındaki eserinden de anlaşıldığı üzere hayatı boyunca 3997 kitap okuduğu görülmektedir. Bunun fazlasını okuduğu; bu sayının sadece notlar aldığı ve tespit edilebilen sayı olduğu bilinmektedir.” şeklinde konuştu.
Kitap haricinde okuduğu; makaleler, tez ve dergiler de var. Her şeyiyle olduğu gibi kitap okuma alışkanlığıyla da bizlere örnek olmuş birinden bahsediyoruz. Ana fikre bakmak lazım diye düşünüyorum.