Dünyanın bütün yarınlarına hayırFelsefe
Kitap kısa kısa öykülerden oluşan yine de kısa kalmış bir kitap olmasına rağmen nice hacimli kitaplar bu kitabın ancak çantasını taşır.
Jorge Luis Borges'in sunumuyla açılan kitap kısa felsefi öyküler ile birlikte her öyküde farklı bir pencere açıyor yaşama. Öykü öykü gitmeyeceğim ancak kitapta ilk öyküde kişinin şimdiki benliği ile eski benliğinin karşılaşmasının var olması Jorge Luis Borges'in 
Kum Kitabı eserinde yaşlı borges ile genç borges'in karşılaşması yer alması ile bir ilişkisi olduğu ve Jorge Luis Borges'in bu kitaptan oldukça etkilendiği de bir gerçektir.
Herakleitos'un doktorini her şey akar her şey değişir bir nehre ikinci kez giremezsiniz hatta girmek istediğiniz bir nehre bile giremezsiniz çünkü harekete geçtiğinizde o nehir o nehir değildir artık. Her şey akış içindedir her şey değişir üzerinden şimdiki ben ile eski ben arasında değişim söz konusudur. Zamanın akıp gitmediği bir kentte eski benliğimiz öylece orada durmaktadır ve bizi beklemektedir, hepimiz eski benliğimizi düşününce ne kadar saçma işler yaptığımızı ve cahilliğimizi görüp ondan uzak durmak isteriz ve kabule razı gelmek zor gelir. Ancak hiçbirimiz geçmisinden kaçamaz eski benliğimiz bizi beklemektedir hepimiz düşüncelerinde eski benliğimizle yüzleşiriz. Geçmişimize barışabilir miyiz? Eski benliğimizle arkadaş olabilmeyi denersek yine onun davranışları düşüncelerinden ötürü kaçmaya kalkışırız ve ondan asla kurtulamayız onu öldürmemiz gereklidir. Öldürdüğümüz zaman artık onunla ilgili bir şey anımsamayız ancak yine de bir boşluk duyarız. Eski benliğimizden nefret ettiğimiz gibi andaki benliğimizden de nefret edecek bir benliği gelecekte oluşturacağız o halde ne yapmalı? Amor fati yani kaderini sev. Eski benliğin olmasaydı şimdiki sen olmayacaktın onun yaptığı seçimler sayesinde sensin ve gelecekteki seni kendi ellerinle oluşturacaksın senden nefret etse bile. Duymuyor musunuz geçmişteki benliğiniz geleceğini biliyordum diye size sesleniyor ona kulak verin.
Kötü bir yaşama sahip olan bir insan zaten ölmüştür. Kötü bir yaşamdan kasıt sizin hayatınız size bir roman olarak aynı şekilde okunduğunu düşünün bu romana katlanamıyorsanız zaten siz bir ölüsünüzdür. 
Dönüşüm eserinde gregor samsa karakteriyle 
Franz Kafka bu metaforu kullanmıştır. Böyle bir insana çiçek vermek yerine biraz bekleyip gömüldüğü zaman mezarına götürmek daha akıllıca bir davranış olur. Biri size biraz bekleyip mezarıma getirirsin çiçeği derse ona sakön gülümsemeyin. Açıklanamaz olayların karşısında insan yenik düşer.
Bir öyküde hayatın anlamını arayan bir kişinin bir papazdan "hayatın anlamı ölümdedir" doktorini üzerinde sarsılıyor. Ve ölmek için yaşıyor, hepimiz ölmek için yaşarız ancak kişi gerçekten ot gibi yaşayarak fiziki olarak intihar etmeden ölmenin yolunu bulduğunu iddia eder ve doğrudur da ancak papazın öğretisi bu degildir. Papaz hayatın anlami ölümdedir derken memento mori fani olduğunu hatırla öğretisini söylemektedir. Ölüm alıştırması diye bir şey yoktur. Ölüm alıştırması denen şey bir yaşam alıştırmasıdır. Kişi fani olduğunu hatırlayıp yaşamı sevmeli ve daha iyi ve dolu dolu yaşamalıdır. Ancak herkes her zaman söylediklerinden bir fazlasını söylemiş olur çünkü karşısındaki insan her zaman kendi bir anlam katar. Papaz söylediğinden bir fazlasını söylemiştir karakterin anladığı da budur. Zihinsel bir ölüme götürmüştür.
Elinin değdiği her şeyi güzelleştiren bir insan düşünün bu kişi senin düşünde vardır o kişinin düşünde elinin değdiği her yeri güzelleştiren bir insandır ya da tersi de olabilir örnekler fazlaşabilir. İki insanın varlığı birbirini kabulle mümkün olur. İnsanların düşünce dünyasında x özellikte bir kişisindir ancak kimsenin düşüncesinde olmadığında bir nesnenin varlığı kadar bile var olamaz insan. Kimsenin düşüncesinde olamayan bir nesne ya da bir insan düşünün en ücra köşede kimse bilmiyor bu kişiye var diyebilir miyiz? En büyük intikam kişiyi görmezlikten gelmektir denir bu yüzden.
Kişinin kimseye söyleyemediği yakın arkadaşlarına söyleyebildiği ve kendine bile söylemediği şeyler vardır. Kişi belki de kötülük yapmak istiyordur aslında kötü biridir ancak bunu kendisine söyleyemez ben böyle biri olamam diye düşünmektedir kötülük yapan kötü bir insan olmayı reddeder yani kendisi olmamıştır bu örneği yine çoğaltabiliriz. Kötü kişi yani bunu kendine söylemeyip iyi davranan kişi gerçek benliğinden kendi olmaktan kurtulabilir mi? Kendinden kurtulmak ister başkası olmak ister ancak başkası da olamaz bu bir paradoks yaratır. 
Martin Eden eserinde martin aynada kendisiyle konuşurken bunu söylemiştir "kimsin sen Martin Eden? Kimsin? Nesin? Nereye gidiyorsun?" Sonuçta o da olduğu kişiden farklı başka bir insan olmak için uğraşmamış mıydı? Olabildi mi?
Bir sabah uyanıyorsunuz ve tanıdığınız herkes sizi unutmuş artık yoksunuzdur. Insanlar sizin zeki olduğunu söylediği için zekisinizdir güzel giyinen biri olduklarını söyledikleri için öyle bir insansınızdır kısacası sizin kim olduğunuzu sizi tanıyan insanlar belirler. Herkes kişiyi unuttu o halde o insan kimdir? İyi bilardo mu oynar? Satranç da iyi bir insan mıdır? Uykucu mudur? Çalışkan mıdır? Söyle bana kimim ben? Sen gelecekte skynet ile olan savaşımızda makinelere karşı direnişi başlatan insansın... yok dur bu terminatör filmiydi. John conner in kim olduğunu da t-800 ü canlandıran 
Arnold Schwarzenegger belirlemiştir. Bu yüzden başkalarına göre yaşarız annemiz bize bir kıyafet alırken sen bunu giymezsin diye bir cümle çok duymuşuzdur. Başkaları için varızdır. Bundan kurtulduğumuzda özgürlüğü duyumsayacağız.
Herkesin bir hikayesi vardır. Var mıdır? Sıradan insanlar hiç mi yoktur? Herkesin hayatında farklı bir hikayesi vardır deriz ancak şunu unutuyoruz bir kişinin hikayesindeki o farkı belirleyen de bir başkası yüzünden oluyor. Müslüm gürses öldü sanılıp morga kaldırılmıştır farklı bir hikaye deriz ancak bunu farklı kılan da onu öldü sanan doktordur. Üzücü, ilginç, mutlu farklı bir hikaye dinlediğinizde bunun sorumlusu kendiniz olabilirsiniz.
Kendi hayatınız ölü bir hayatsa yasanmaya değer değilse hayatını güzel ve değerli yaşayan bir arkadaşınız için kendi hayatınızı feda eder misiniz? Kişinin iyi ve değerli hayatı kendi yanlış seçimleriyle ve çevresinin de etkisiyle kötüyse gidiyor ve siz de bunu görüp ondaki potansiyeli biliyorsunuz ve ona diyorsunuz ki benim hayatım zaten ölü ve yaşarken en azından bir hayatı kurtarayım bak senin için intihar edeceğim iyi bir yaşar sür ölümüm sana bunu hatırlatsın. Kişinin hayatta yapamadığı hayallerini sevdiği bir insana miras bırakması var burada. 
One Piece 17. Cilt'de doktor hiluluk karakteri epik bir anlatımla miras kalınan hayallerden söz eder. Örneğin babanız dünyada tanınan bir yazar olma hayali vardır bunu şartlar sebebiyle gerçekleştiremez ama size edebiyatı aşılamıştır o artık hayatta olmasa bile size bu hayalini miras bırakmıştır siz farkında olmasanız bile. Böyle insanın ölümü doğumu gibi boşa gitmeyecektir.
Herkes gelecek bir yarın için yaşar. Ona göre plan yapar, ona göre hareket eder. Ve bugünü yarın için feda eder yarın da öbür yarın için feda ederek geçirir. Yarının umuduyla yaşarız. Bugünün değerini yarının değerini de öbür yarın için değersizleştiririz. "Bir an'dır yaşamak" diyor ya 
Özdemir Asaf bunun değerini şurdan anlarız zamanın bir an donduğunu düşünün o an ne yapmaktasınız? Hırsız bir ev soyuyor, bir insan borsa takip ediyor, biri kahvede okey oynuyor.. öleceğini bilme lanetine sahip olan insan bu zamanın donduğu anda ne yaptığının farkında olsaydı o anı daha iyi değerlendirmek isterdi yarın öleceğini bilse boşluğa düşerdi çünkü sürekli bir yarının umuduyla yaşadı. Tüme varım yöntemiyle hareket etti. Horoz her günün aynı olacağını düşünerek yaşar ancak günün birinde sahibi elinde bıçakla gelir. Tümdengelim i kullanarak bir yarın daha olmayabilir diye düşünerek yaşamak gerek.
Bu kitabı okurken ışıklar yalnızlık için yanıyor, çiçekler yalnızlık için kokuyordu. Uzaklara dalıp gidenin yakınlarda bir öyküsü yoktur bu eserdeki öyküler gibi.
Bir zamanlar meksikada..
Jorge Luis Borges'in sunumuyla açılan kitap kısa felsefi öyküler ile birlikte her öyküde farklı bir pencere açıyor yaşama. Öykü öykü gitmeyeceğim ancak kitapta ilk öyküde kişinin şimdiki benliği ile eski benliğinin karşılaşmasının var olması Jorge Luis Borges'in Kum Kitabı eserinde yaşlı borges ile genç borges'in karşılaşması yer alması ile bir ilişkisi olduğu ve Jorge Luis Borges'in bu kitaptan oldukça etkilendiği de bir gerçektir.
Herakleitos'un doktorini her şey akar her şey değişir bir nehre ikinci kez giremezsiniz hatta girmek istediğiniz bir nehre bile giremezsiniz çünkü harekete geçtiğinizde o nehir o nehir değildir artık. Her şey akış içindedir her şey değişir üzerinden şimdiki ben ile eski ben arasında değişim söz konusudur. Zamanın akıp gitmediği bir kentte eski benliğimiz öylece orada durmaktadır ve bizi beklemektedir, hepimiz eski benliğimizi düşününce ne kadar saçma işler yaptığımızı ve cahilliğimizi görüp ondan uzak durmak isteriz ve kabule razı gelmek zor gelir. Ancak hiçbirimiz geçmisinden kaçamaz eski benliğimiz bizi beklemektedir hepimiz düşüncelerinde eski benliğimizle yüzleşiriz. Geçmişimize barışabilir miyiz? Eski benliğimizle arkadaş olabilmeyi denersek yine onun davranışları düşüncelerinden ötürü kaçmaya kalkışırız ve ondan asla kurtulamayız onu öldürmemiz gereklidir. Öldürdüğümüz zaman artık onunla ilgili bir şey anımsamayız ancak yine de bir boşluk duyarız. Eski benliğimizden nefret ettiğimiz gibi andaki benliğimizden de nefret edecek bir benliği gelecekte oluşturacağız o halde ne yapmalı? Amor fati yani kaderini sev. Eski benliğin olmasaydı şimdiki sen olmayacaktın onun yaptığı seçimler sayesinde sensin ve gelecekteki seni kendi ellerinle oluşturacaksın senden nefret etse bile. Duymuyor musunuz geçmişteki benliğiniz geleceğini biliyordum diye size sesleniyor ona kulak verin.
Kötü bir yaşama sahip olan bir insan zaten ölmüştür. Kötü bir yaşamdan kasıt sizin hayatınız size bir roman olarak aynı şekilde okunduğunu düşünün bu romana katlanamıyorsanız zaten siz bir ölüsünüzdür. Dönüşüm eserinde gregor samsa karakteriyle Franz Kafka bu metaforu kullanmıştır. Böyle bir insana çiçek vermek yerine biraz bekleyip gömüldüğü zaman mezarına götürmek daha akıllıca bir davranış olur. Biri size biraz bekleyip mezarıma getirirsin çiçeği derse ona sakön gülümsemeyin. Açıklanamaz olayların karşısında insan yenik düşer.
Bir öyküde hayatın anlamını arayan bir kişinin bir papazdan "hayatın anlamı ölümdedir" doktorini üzerinde sarsılıyor. Ve ölmek için yaşıyor, hepimiz ölmek için yaşarız ancak kişi gerçekten ot gibi yaşayarak fiziki olarak intihar etmeden ölmenin yolunu bulduğunu iddia eder ve doğrudur da ancak papazın öğretisi bu degildir. Papaz hayatın anlami ölümdedir derken memento mori fani olduğunu hatırla öğretisini söylemektedir. Ölüm alıştırması diye bir şey yoktur. Ölüm alıştırması denen şey bir yaşam alıştırmasıdır. Kişi fani olduğunu hatırlayıp yaşamı sevmeli ve daha iyi ve dolu dolu yaşamalıdır. Ancak herkes her zaman söylediklerinden bir fazlasını söylemiş olur çünkü karşısındaki insan her zaman kendi bir anlam katar. Papaz söylediğinden bir fazlasını söylemiştir karakterin anladığı da budur. Zihinsel bir ölüme götürmüştür.
Elinin değdiği her şeyi güzelleştiren bir insan düşünün bu kişi senin düşünde vardır o kişinin düşünde elinin değdiği her yeri güzelleştiren bir insandır ya da tersi de olabilir örnekler fazlaşabilir. İki insanın varlığı birbirini kabulle mümkün olur. İnsanların düşünce dünyasında x özellikte bir kişisindir ancak kimsenin düşüncesinde olmadığında bir nesnenin varlığı kadar bile var olamaz insan. Kimsenin düşüncesinde olamayan bir nesne ya da bir insan düşünün en ücra köşede kimse bilmiyor bu kişiye var diyebilir miyiz? En büyük intikam kişiyi görmezlikten gelmektir denir bu yüzden.
Kişinin kimseye söyleyemediği yakın arkadaşlarına söyleyebildiği ve kendine bile söylemediği şeyler vardır. Kişi belki de kötülük yapmak istiyordur aslında kötü biridir ancak bunu kendisine söyleyemez ben böyle biri olamam diye düşünmektedir kötülük yapan kötü bir insan olmayı reddeder yani kendisi olmamıştır bu örneği yine çoğaltabiliriz. Kötü kişi yani bunu kendine söylemeyip iyi davranan kişi gerçek benliğinden kendi olmaktan kurtulabilir mi? Kendinden kurtulmak ister başkası olmak ister ancak başkası da olamaz bu bir paradoks yaratır. Martin Eden eserinde martin aynada kendisiyle konuşurken bunu söylemiştir "kimsin sen Martin Eden? Kimsin? Nesin? Nereye gidiyorsun?" Sonuçta o da olduğu kişiden farklı başka bir insan olmak için uğraşmamış mıydı? Olabildi mi?
Bir sabah uyanıyorsunuz ve tanıdığınız herkes sizi unutmuş artık yoksunuzdur. Insanlar sizin zeki olduğunu söylediği için zekisinizdir güzel giyinen biri olduklarını söyledikleri için öyle bir insansınızdır kısacası sizin kim olduğunuzu sizi tanıyan insanlar belirler. Herkes kişiyi unuttu o halde o insan kimdir? İyi bilardo mu oynar? Satranç da iyi bir insan mıdır? Uykucu mudur? Çalışkan mıdır? Söyle bana kimim ben? Sen gelecekte skynet ile olan savaşımızda makinelere karşı direnişi başlatan insansın... yok dur bu terminatör filmiydi. John conner in kim olduğunu da t-800 ü canlandıran Arnold Schwarzenegger belirlemiştir. Bu yüzden başkalarına göre yaşarız annemiz bize bir kıyafet alırken sen bunu giymezsin diye bir cümle çok duymuşuzdur. Başkaları için varızdır. Bundan kurtulduğumuzda özgürlüğü duyumsayacağız.
Herkesin bir hikayesi vardır. Var mıdır? Sıradan insanlar hiç mi yoktur? Herkesin hayatında farklı bir hikayesi vardır deriz ancak şunu unutuyoruz bir kişinin hikayesindeki o farkı belirleyen de bir başkası yüzünden oluyor. Müslüm gürses öldü sanılıp morga kaldırılmıştır farklı bir hikaye deriz ancak bunu farklı kılan da onu öldü sanan doktordur. Üzücü, ilginç, mutlu farklı bir hikaye dinlediğinizde bunun sorumlusu kendiniz olabilirsiniz.
Kendi hayatınız ölü bir hayatsa yasanmaya değer değilse hayatını güzel ve değerli yaşayan bir arkadaşınız için kendi hayatınızı feda eder misiniz? Kişinin iyi ve değerli hayatı kendi yanlış seçimleriyle ve çevresinin de etkisiyle kötüyse gidiyor ve siz de bunu görüp ondaki potansiyeli biliyorsunuz ve ona diyorsunuz ki benim hayatım zaten ölü ve yaşarken en azından bir hayatı kurtarayım bak senin için intihar edeceğim iyi bir yaşar sür ölümüm sana bunu hatırlatsın. Kişinin hayatta yapamadığı hayallerini sevdiği bir insana miras bırakması var burada. One Piece 17. Cilt'de doktor hiluluk karakteri epik bir anlatımla miras kalınan hayallerden söz eder. Örneğin babanız dünyada tanınan bir yazar olma hayali vardır bunu şartlar sebebiyle gerçekleştiremez ama size edebiyatı aşılamıştır o artık hayatta olmasa bile size bu hayalini miras bırakmıştır siz farkında olmasanız bile. Böyle insanın ölümü doğumu gibi boşa gitmeyecektir.
Herkes gelecek bir yarın için yaşar. Ona göre plan yapar, ona göre hareket eder. Ve bugünü yarın için feda eder yarın da öbür yarın için feda ederek geçirir. Yarının umuduyla yaşarız. Bugünün değerini yarının değerini de öbür yarın için değersizleştiririz. "Bir an'dır yaşamak" diyor ya Özdemir Asaf bunun değerini şurdan anlarız zamanın bir an donduğunu düşünün o an ne yapmaktasınız? Hırsız bir ev soyuyor, bir insan borsa takip ediyor, biri kahvede okey oynuyor.. öleceğini bilme lanetine sahip olan insan bu zamanın donduğu anda ne yaptığının farkında olsaydı o anı daha iyi değerlendirmek isterdi yarın öleceğini bilse boşluğa düşerdi çünkü sürekli bir yarının umuduyla yaşadı. Tüme varım yöntemiyle hareket etti. Horoz her günün aynı olacağını düşünerek yaşar ancak günün birinde sahibi elinde bıçakla gelir. Tümdengelim i kullanarak bir yarın daha olmayabilir diye düşünerek yaşamak gerek.
Bu kitabı okurken ışıklar yalnızlık için yanıyor, çiçekler yalnızlık için kokuyordu. Uzaklara dalıp gidenin yakınlarda bir öyküsü yoktur bu eserdeki öyküler gibi.
Bir zamanlar meksikada..·
1.079 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.