Görkem Gül
@gorkemgulk
Fırsat buldukça okuyan değil,okumak için fırsat yaratanlardanım.
Instagram: ggkreads
İş Zekası Uzmanı
Karadeniz Teknik Üniversitesi
İstanbul
22 Mayıs
61 okur puanıAralık 2019 tarihinde katıldı
Reklam
1800lerin Rusyasını çok güzel betimleyen, yönetime ve topluma sitem içeren bir kitaptır Palto. Kimsenin önemsemediği, küçük gördüğü, varlığının ve yokluğunun bir olduğu, ‘sıradan insan’ ya da ‘küçük insan’ olarak tabir edilen kesime vurgu yapıyor Gogol. Bu sayede edebiyatta insancıl ve gerçekçi bir damarın başlangıcı olarak kabul edilmiştir çünkü Gogol’a kadar üzerine eser yazılacak bir zümre değildi küçük insanlar. Palto’dan sonra gelen bir çok esere örnek ve ilham olmuştur. Hatta kime ait olduğu tam olarak bilinmeyen şöyle bir söz vardır: ‘Hepimiz Gogol’ün paltosundan çıktık.’ Burada kasıt Palto’dan sonra yazılanların bu eserden etkilendiğidir.
Rus edebiyatına aşina iseniz, o klasik devlet dairelerini, yoksulluğu, kasvetli ve soğuk havaları bilirsiniz. Böyle bir ortamda Akakiy Akakiyeviç isimli devlet çalışanı başkahramanımız; yıllardır mektupları temize geçme işi yapan, 50sine gelmiş ama hiç terfi alamamış, kendiyle alay edilmesine ses çıkartamayan, bu hayatta sevdiği tek şeyin işi olduğu, yalnız ve silik bir karakter. Bir tane de giyilmekten aşınmış, incelmiş bir paltosu var. Paltosu o kadar çok incelmiş ki artık yama yapılamaz halde olduğu için mecburen elinde avucunda ne varsa onunla kendine yeni bir palto yaptırır. Yeni paltosuyla birlikte talihsizlikler peşini bırakmaz…
Kitabın anlatımı çok sade ve akıcı. Rus klasikleri gibi ruh boğucu değil. Kaç yıl öncesinde yazılmış bir eser ama hala günümüzü de özetliyor oluşu beni biraz sarstı. İyi bir yazar olmak böyle bir şey sanırım.
Önerir misiniz? derseniz, evet öneririm. Zaten algıları güçlü bir insansanız kitapta bahsi geçen nüansları kendi toplumumuzda çoktan fark etmişsinizdir.
Kitapla kalın
Ölüm cezasının kaldırılması hakkındaki bu önemli teklif Tuileris’den Vincennes’a düşen dört bakan için değil, ama ana yolların önünüze çıkan ilk hırsızı için, sokakta yanınızdan geçerken bakmaya tenezzül bile etmediğiniz, isimlerini ağzınıza bile almadığınız, tozlu dirseklerinin ceketlerinize değmesinden kaçındığınız, çocukluğunda çamurlu kavşaklarda çıplak ayakları ile koşan, kışın rıhtımlarda titreşen, akşam yemeği yediğiniz M. Vefour’un mutfağının havalandırma deliklerinde ısınan, çöplükten çıkardığı bir ekmek kabuğunu yemeden önce kurutan, bir metelik bulmak için bütün gün bir çivi ile çamur birikintilerini karıştıran, kralın şenliklerini ve onun gibi ücretsiz olan Greve’deki infazları izlemekten başka bir eğlencesi olmayan, açlıkla hırsızlığa, hırsızlıkla ölüm cezasına sürüklenen, üvey analık eden bir toplumun öksüz çocuğu olarak 12 yaşında cezaevine giren, 18 yaşında küreğe, kırkında giyotine mahkum edilen, iyi yürekli, ahlaklı, yararlı olmaları için bir okulun ve bir atölyenin yeteceği ama sizin tıpkı gereksiz bir yükmüş gibi, kâh Toulon’un kırmızı karınca yuvasına, kâh Clamart’ın ıssız zindanına gönderdiğiniz, özgürlüklerinden sonra hayatlarını da ellerinden aldığınız o sefillerden biri için getirilseydi, o zaman bu oturumunuz yüce, kutsal, soylu, saygıdeğer olarak anılacaktı.
Henüz kendinizi aramamıştınız: bu sırada beni buldunuz. Böyle yapar tüm müminler; bu yüzden değersizdir tüm inanışlar.
Şimdi beni kaybetmenizi ve kendinizi bulmanızı istiyorum sizden; ve ancak hepiniz beni yadsıdığınızda yeniden döneceğim aranıza.
Sayfa 5 - İş Bankası Yayınları, ‘Böyle Söyledi Zerdüşt, Birinci Bölüm, “Armağan Eden Erdem Üzerine”, s. 72,73’·Kitabı okudu
