Görkem Gül
@gorkemgulk
Fırsat buldukça okuyan değil,okumak için fırsat yaratanlardanım.
Instagram: ggkreads
İş Zekası Uzmanı
Karadeniz Teknik Üniversitesi
İstanbul
22 Mayıs
61 okur puanı
Aralık 2019 tarihinde katıldı
İnce Memed’in o destansı ilk yolculuğundan sonra, ikinci kitap beni biraz ikiye böldü diyebilirim. Yapılan incelemelere baktığımda bu hissimde yalnız olmadığımı gördüm. Bu ciltte Memed’in direnişinden ziyade, o meşhur 'Abdi gider, Hamza gelir' gerçeğinin altında ezildik. Tüm Vayvay köyü kahrolurken Memed'in ancak tükenmeye yakın harekete geçmesi bana ‘sonunda be' dedirtti.
Aslında Memed’i de anlıyorum; her şeyi düzelttiğini sanırken döndüğünde karşılaştığı manzara onu bu mecburiyette bıraktı. Çok insani bir yaklaşım lakin insan işte; bari kitaplarda aksiyon biraz daha hızlı aksın istiyor. Belki de kitabın bu kadar gerçekçi olması beni biraz uzaklaştırdı, çünkü o gerçekliği zaten her gün yaşıyoruz.
Bu kitapta ağalara, beylere gark olduk; belli ki Yaşar Kemal bizi üçüncü kitaba hazırlıyor, zalimliğin sınırının olmadığını göstermek istiyor. Ama gönül o masalsı kahramanı hemen görmek istiyor işte.
Kitap bittiğinde tıpkı Osman Emmi gibiydim; beklemekten yorgun ama umudu hala dağın arkasında... Şimdi gözüm yolda, üçüncü kitabı iple çekiyorum.
Ah Çalıkuşu, Feridem... Senin o mağrur duruşun ve kendini müdafaa edişin öyle ilham verici ki! Yazıldığın günden bu yana eminim pek çok kadına yol gösterdin. Feride ile bugün konuşabiliyor olsaydım; 'verdiğin hiçbir karar için pişman olma' derdim ona.
Feride, bu ataerkil düzenle öyle asil bir şekilde savaştı ki... Hikayenin sonunda bir şeylere boyun eğmiş gibi görünmesi, o muazzam mücadelesinin kıymetinden tek bir zerre bile eksiltmiyor. Özellikle 1923 yılında, bir erkek yazarın kaleminden böylesine güçlü bir kadın portresi çıkmış olması beni gerçekten hayrete düşürdü. Ben gerçek anlamda kitaba bayıldım. Soluksuz okudum.
Neden daha önce okumadım diye kendime kızsam da, Feride ile tam da bu yaşımda, onu en iyi anlayabileceğim zamanda tanışmış olmanın buruk sevincini yaşıyorum.
Feride’yi de İnce Memed’in hemen yanına, kalbimin en sarsılmaz köşesine yerleştirdim.
Eğer hâlâ yolunuz bu Çalıkuşu ile kesişmediyse, kendinize bir iyilik yapın ve bu nadide eseri kütüphanenize ekleyin.
İran Edebiyatı’nın başyapıtı kabul edilen, Sadık Hidayet’in o meşhur Kör Baykuş’u ile nihayet tanıştım. Ancak itiraf etmeliyim ki; genel kanının aksine, bu kez o büyülü dünyaya tam olarak dahil olamadım.
Kişinin içerisinde yaşadığı buhran, dışlanmışlık ve istenmeme duygusunu çok içeriden hissettim; hatta yer yer Dostoyevski’nin o karanlık koridorlarında dolaşır gibiydim. Fakat yazarın yarattığı dünyada, özellikle kadına (karısına) bakış açısı okurken beni huzursuz eden bir noktadaydı. Bu huzursuzluk, kitabın edebi gücünden ziyade karakterin dünyasından yayılan o rahatsız edici frekanstan kaynaklanıyordu.
Evet, İran Edebiyatı’nda açtığı o devrimsel yolun kıymetini biliyor ve buna saygı duyuyorum. Ama bir okuyucu olarak bu kitap beni sarıp sarmalamadı, alıp bir yerlere götürmedi. Belki de Sadık Hidayet’in o meşhur gölgesi, benim dünyama bu defa fazla ağır geldi...
Ben bir uzman değil, sadece hislerini sizinle paylaşan sıradan bir okuyucuyum. Benim için bu kitabın özeti; büyük bir saygı ama derin bir mesafeydi.
Kitapla kalın
Toprak bereketliydi, bereketli olmasına da; ağaya paşaya bereketliydi. İşçinin, garibin hakkı gözetilmediğinde, ağa toprağın bereketini alıyordu.
Bereketli Topraklar Üzerinde, 3 arkadaşın; İflahsızın Yusuf, Köse Hasan ve Pehlivan Ali’nin bir gaz ocağı, bir mintan hayaliyle köylerinden kalkıp Çukurova’ya yola koyulmalarıyla başlıyor. Kendi küçük dünyalarından çıkıp koca dünyaya ayak uydurmaya çalışırken yolları ayrılıyor. Ayrı ayrı feleğin çemberinden geçiyorlar.
Çoğu yerde tiksinerek okudum da diyebilirim. İşçi sınıfının ezilişi, kendi içinde bile birbirini ezmeye çalışması, kadına bakış açıları… Öyle şeffaf, öyle direkt ve gerçekçi anlatılmış ki insanın içi kaldırmıyor bazen.
Zaten kadının evvel ezeldir adı yok, yeri yok… Ah canım Fatma’m… Benim içimi en çok ezenlerden biri de sen oldun.
Tiksindim dediysem de roman kötü diye değil. Tam tersine, gerçekle o kadar bağdaşık ki beni asıl tiksindiren buydu. Soluksuz okuyup bitirdim.
İçimde bir ağırlık bırakan ama kesinlikle okunması gereken bir kitaptı.
Kitapla kalın
“Mecbur adamın hikayesi…”
İnce Memed 1’in arka kapağındaki bu 3 kelime, kitabın öyle güzel ve geniş bir özeti ki.
Memed yaptıklarını yapmak zorundaydı. Direnmek zorundaydı. Abdi Ağa’ya baş kaldırmak, sevdiği kadını kaçırmak, dağlara çıkmak zorundaydı… Yaşadığı haksızlıklara ve onca zulme rağmen kötü olmak yerine her zaman kötünün karşısında durdu. Kendince doğru olanı, en doğru şekilde yapmaya çalıştı.
İnce Memed benim gönlümde adeta bir yara açtı.
Okurken çok heyecanlandığım, hızlı hızlı okuduğum; sonlara doğru da ağladığım yerler oldu. İçimi en çok acıtan şeylerden biri de Memed’in hikayesinin gerçeklerden uzak olmamasıydı.
Çukurova’nın Değirmenoluk köyünü, dağlarını arşınladım okurken. Çakırdikenliğin dikenleri hep yüreğimi kanattı. Dediğin gibi Memed’im; sen çift sürerken de çakırdikenliği ateşe verip öyle çift koşsalardı, ne olurdu ki? Kimse anlamadıysa da ben anladım seni…
Okumak için geç kaldığımı düşündüğüm bir kitap. Keşke daha erken okusaydım dedim gerçekten. Diğer ciltlerini okumak için kargonun gelmesini heyecanla bekliyorum.
İçimde seni hep taşıyacağım Memed…
Kitapla kalın
