Fetih savaşlarında aynı derecede önemli olan bir başka şey de evcil hayvanlara sahip insan topluluklarında ortaya çıkan hastalık mikroplarıydı. Çiçek, kızamık, grip gibi bulaşıcı hastalıklara yol açan ve yalnızca insanlarda görülen mikroplar, hayvanlara hastalık bulaştıran benzer mikropların mutasyon geçirmesi sonucu ortaya çıkmıştı. Hayvanları evcilleştiren insanlar evrimleşen mikropların ilk kurbanlarıydı ama bu insanlar o zaman yeni hastalıklara karşı önemli ölçüde bağışıklık kazandılar. Daha önce bu mikropları hiç almamış insanlar ile böyle kısmen bağışıklık kazanmış insanlar karşılaştıklarında başlayan salgın hastalıklar, daha önce hiç bu mikropları almamış insanların %99'a varan oranlarda ölümüyle sonuçlanıyordu. Böylece evcil hayvanlardan alınan mikroplar Amerikan yerlilerini, Avustralyalıları, Güney Afrikalıları, Büyük Okyanus adalarının haklarını Avrupalıların egemenlikleri altına almalarında belirleyici rol oynamıştır.
"Gülmek tükürüklerimizde bulunan immunoglobin miktarıyla bağlıdır. Bu madde vücudun soğuk algınlığı, grip, diğer solunum yolları hastalıklarıyla mücadele eden doğal bağışıklık sisteminin bir parçasıdır. Ne kadar çok gülerseniz, immunoglobin miktarınız o kadar artar. Daha fazla gülenler daha az stres yaşar ve daha az hastalanır."
Sonra Hayriye Anne gelir. Ağrısı vardır, çok ağrısı... Bir Gripin alır, şase. "Açıp da içsek olmuyor mu bunu?" diye sorar. Yalnız... Gripin geçmiyor boğazından garibin. Hayriye Anne Gripin'i alır gider. Doktora götürecek kimsesinin olma-yışı, onu arayıp sormayan oğulları, kendi başının çaresine bakma gayreti bakkalda kalır.