Hagop Mıntzuri 1897 ile 1940 yıllarını, çocukluğundan yetişkinliğine kadar geçen süreci Istanbul'u merkeze alarak resmetmiş adeta. Dönemin esnafı, kahvecisi, helvacısı ve ciğercisi karşınızda ve sizi adeta elinizden tutup cadde üzerinde gezdirircesine; tüm o devinimin içine katarak anlatıyor. Günümüzde artık etnografya müzesinde karşımıza çıkacak olan yöresel giyimi; milliyete göre renk seçimine, kumaş türünden, işlemelerine kadar ayrıntılı aktarıyor.
En keskin gecişi de köyünden gelen Hagop'un tahsili için birden şehirli kıyafetlere bürünmesiydi. Sadece kıyafetleri değil dili de değişecektir Hagop'un; bazen de bile isteye şivesiyle konuşmaya devam edecektir.
Istanbul...
Bademcik ameliyatı için gelip, 25 dakika ile gemiyi kaçırıp sonra bir daha geri dönememek... Köyde hem öğretmen hem çiftçi, köylu Hagop; Istanbul'da yemci, fırıncı, yazıcı, kilise görevlisi Hagop, yaşamaya, yazmaya ve mücadeleye devam eder...
Kitaptan kısacık alıntılar ile postu bitirirken, Hagop Mintzuri hissettim seni, hüznünü, acını ve çaresizliğini...
"Adın ne?" diye sordular bir gün.
"Ermeni'yim. Adım Agop," diye cevapladım. Benim âdetimdir, önce Ermeni olduğumu söylerim. Bilirim ki milliyetimi öğrenmek isterler.
Ben konuşurken köyümün kelimelerini kullanıyordum. "He", "yoh" derdim. Veya, bizim Gencidere'nin, Sini- bize'nin, Kerege'nin köylüleri gibi "ecük", "bir pırtık." "Hayır oğlum," derlerdi. "Burası sizin dağlar değil. Ecük, bir pırtık ne? Burasi İstanbul'dur. Azıcık, bir parça de." Peki der ama gene unutur, bazen de onları kızdırmak için kendi sözcülerimi kullanırdım.
"Voğıda'ya söyledim, akşam evde dedeme, anneme de söyledim. "Kalmayacağım, sadece iki günlüğüne gidip geleceğim," dedim. Gitmemi istemediler. Kim duyduysa aynı şeyi söyledi. Herkese, "Hayır gideceğim, yirmi yirmi beş güne
Puan vermedi
"Haco Hanım Vay", Attila İlhan’ın 1970'lerde yazdığı önemli eserlerinden biridir. Kitap, İlhan’ın toplumsal yapıları, bireysel acıları ve hayatın karanlık yüzlerini işlemesindeki alışılmadık, ironik tarzını yansıtan bir eser olarak öne çıkar. "Haco Hanım Vay", bir anlamda dönemin sosyal ve politik koşullarına da göndermelerde bulunan, karakterlerin içsel çelişkilerini gözler önüne seren bir roman olarak, Attila İlhan’ın edebi kimliğini derinlemesine sergiler.
Reklam
Gavur Mahallesiİnsan ve Duygular
Gavur Mahallesi, Mıgırdiç Margosyan'ın Ermenice yazan yazarlara verilen Eliz Kavukçuyan Edebiyat Ödülü'nü kazanmasını sağlayan kitabı. Öykülerinde Diyarbakır Suriçi Mahallesi'nde geçen çocukluğunu, Türkçe, Kürtçe ve Ermenice'nin kaynaşıp bir arada yaşadığı bir zamanı, kendi ifadesiyle “BİZ” i anlatıyor.
Gâvur Mahallesi, Ermeni yazar Mıgırdiç Margosyan’ın anı-öykü türünde kaleme aldığı bir eserdir. Bu eserinde yazar 1940’lı yılların Diyarbakır’ını çocukluğundaki izleri ve tanıklıkları eşliğinde anlatır. Bu anlatımda öne çıkan mizahî dili yer yer yazarın hicvedişi de takip eder. Birbiri ile ilintili öykülerden oluşan bu metinde Ermeni nüfusun yoğun olarak yaşadığı bir mahalle ana mekândır. Bunun yanı sıra arkada ve ana çerçevede bu mahallenin içinde yer aldığı kadim bir şehir olan Diyarbakır ve onun Ermeni, Yahudi, Kürt ve Türk nüfusu ile birlikteliği durmaktadır. Bir kentin yakın tarihini kişisel bir yaklaşımla ele alan bu metnin satır aralarında birçok kültürü içinde barındıran bu toprakların kişisel deneyimleri ve yaşanmışlıkları anlatılır. Bu bildiride yazarın öykülerindeki 1940’lı yılların Diyarbakır’ını ve onun çok kültürlülüğünün mizah ve hicivle bezenerek nasıl aktarıldığını görürüz..."
Beykoz eski bir yerleşim yeri olduğundan kültürler ve dinler arası diyaloğun da merkezi... Rum Ermeni kiliseleri ve camiler iç içedir. Bizler de yıllardır sürdürülegelen bu kültürel mirası komşuluğu paylaşımı her an yaşarız. Bu anlamda, bu kitabı Beykoz Ermeni kilisesi Vakıf üyelerinden bizim komşumuz olan Hermans ve Silvia abladan ödünç almıştım. Okuyup bitirdim.
Kitapta ilgimi çeken, örneğin karakterlerden ermenilerin çocuklarını Diyarbakır'da doğurtan Ebe kadın Kure Mama, Yemenici Haço , Kuyumcu Haco, Papaz Arsen, Topal Tüme, Şarkıcı Keya dayı, Türk mahallelerinde de var olan
Rojen Barnas!
Ji Kurda re helbestvanek hêja û neqandîye.
Pirtûkên wî li aliyên ziman û wêjeyê de wek axek pir dewlemend bi kar anîyê û nivîsandiyê.
Fêm kirin di;
her rûpelekê, her rêzekî û her çîrokekî dihewîne, diqewîne û ditewîne…
Hinek helbestên wî jî hatine wergerandin mîna Tirkî,
hin ji, Ciwan Haco kirinê stran. Û baş e ku kiriyê stran…
#HelbestBiKurdîXweşe
Kuyunun Kederli ve Derin YankısıEdebiyat
Freudyen bir imge kuyu..
Doğum, ölüm, hüzün, neşe, şehvet, çaresizliğin dili olan kuyu..
Kuyu etrafinda şekillenen bir hayat..
Öyle bir kuyu ki 57 yilık yaşamını hüzünlü Kürt tarihinin damlaları ile olgunlaştıran kuyunun fotoğrafları.
Celadet Ali Bedirxan'ın kederli entelektüel yolculuğu..
Kuyudan yankılanan seslerin renkli kişilikleri: Nursi'nin talebesi Müküslü Hamza, Cemil Meriç'in hocası Memduh Selim Bey, Cemilpaşazadeler, Ciwan Haco'nun dedelerinden Haco Axa, Seyyid Abdülkadir, Mevlanzade Rıfat, Ahmed Ramiz ve diğerleri..
Kuyunun karanlık dilinin yankısı olan Hawar dergisi ve bu karanlığa bir
aydınlık niyetiyle Ronahî dergisinin umudu..
Heta mirov xwe nas dikît
Mirov e'mre xwe xelas dikît..
(Celadet Ali Bedirxan)
Haymana (hayyy mana!), İngiltere, Kewê, Haco, Insomnia, kitap, türkü, İran, Türkiye, Feruzeh, Brani Tawo, Tatar fotoğrafçı, Ferman, ölüm, umut, aşk.
Bir geçmişte Haymana, bir gün İngiltere gidip gelen nefis bir öykü. Nefis anlatım, nefis biyografik metin.
Reklam
Reklam