Doksan bin insanı Allahu Ekber Dağları’nda öldüren Enver Paşa, ardında bıraktığı ölüleri unutup İstanbul’a döndü ve yaşanan Sarıkamış faciasıyla ilgili her türlü yayını, hatta konuşmayı yasakladı, kimse askerlik tarihinin en büyük felaketlerinden biri hakkında konuşmadı, kimse Enver Paşa’ya hesap soramadı.
O insanların adı şehit defterine yazıldı ve Enver Paşa yeni insanları yeni savaşlarda öldürmeye devam etti.
Herhangi bir ülkede böyle bir felakete neden olan komutan görevinden derhal azledilir, hatta askeri mahkemede yargılanırdı.
Bu olmadı.
Çünkü Enver Paşa, yalnızca bir general değildi, o, siyasi iktidarı ele geçirmiş bir generaldi, doksan bin ölünün hesabını hiçbir zaman vermedi.
Allahu EkberDağları’ndaki ölüm sessizliği bugün bile sürer bu ülkede, Birinci Dünya Savaşı’ndaki bütün çatışmalarla ilgili belge bulabilirsiniz ama Sarıkamış faciasıyla ilgili resmi belgeleri bulmak hâlâ çok zordur.
Sarıkamış’ın ölümcül gölgesi bu ülkenin üstünden hiç kalkmadı.
Siyasi iktidarı ele geçiren generallerin askeri yetenekleri hiç sorgulanmadı, yapılan hatalar hiç halkın huzurunda konuşulamadı.
Bu ülkeyle ilgili askeri gerçekler bütün dünya tarafından bilindiği halde, bu ülkede yaşayanlar tarafından bilinemedi.