İnsan Değişir, Damga Kalır - (En Uzun İncelemem Oldu Ama Değdi)
Puan vermedi·189 syf.··
Beğendi
·2026 50. kitabı
·3 günde okudu
·Okunma: 10 Haziran 2026 20:14
Hayat bazen insanı yaptığı hatalarla değil, insanların ona yakıştırdığı sıfatlarla cezalandırıyor. Bir kez damga yediniz mi, sonrasında attığınız her adım o damganın gölgesinde değerlendiriliyor. Reşat Nuri Güntekin'in Damga romanını okurken aklımdan en çok geçen düşünce buydu.
Reşat Nuri Güntekin, Acımak ve Bir Kadın Düşmanı’ndan sonra beni bir kez daha şaşırtmayı başardı. Romanın başında klasik bir yasak aşk hikâyesi okuyacağımı düşündüm. Hatta hikâyenin merkezinde bunun olacağını sanıyordum. Fakat ilerledikçe anladım ki yasak aşk burada asıl konu değil; yalnızca yazarın anlatmak istediği daha büyük bir hikâyeye açılan kapı.
İffet’in önünde iki seçenek vardı: Ya gerçeği açıklayacak ya da hırsız damgasını kabul edecekti. O ikinci yolu seçti. Elbette yaptığı seçim tartışılabilir. Yasak aşkın sonuçlarına katlanılması gerektiğini düşünenlerdenim. Bu yüzden yaşananları romantikleştirip büyük bir fedakârlık hikâyesine dönüştürmek istemiyorum. Zaten böyle bir durum başınıza gelseydi, eşiniz başka birini seçseydi “ne güzel bir aşk yaşıyorlar” deyip kenara çekilir miydiniz? Bence bu durum romantik olmaktan çok daha karmaşık ve acı verici.
Birçok okurun takıldığı nokta İffet’in neden gerçeği söylemediği olabilir. Fakat ben okurken başka bir şey düşündüm: Söyleseydi ne değişecekti? Çünkü bana göre Reşat Nuri’nin derdi İffet’in masumiyetini kanıtlamak değil. Asıl mesele, yaptığı bir seçimin sonuçlarıyla yaşamak zorunda kalan bir insanı anlatmak. Üstelik burada sorun sadece gerçeği söylememesi de değil; gerçeği söylese bile bu ilişki zaten baştan imkânsız bir noktaya sıkışıyor. Çünkü “parasını çaldığı adamın karısıyla birlikte olma” gerçeği, hikâyenin romantik bir aşka dönüşmesine izin vermeyen çok sert bir düğüm oluşturuyor. Reşat Nuri’nin kurduğu asıl güç de burada:
Öncelikie arkadaşlar kitabı asla bu kadar akıcı beklemiyordum. İskender Pala'nın kalemi biraz ağırdır ama bu kitabı o kadar hafif ve akıcı ki su gibi bitti diyebilirim. İki günde okudum bitti neredeyse. Bu kadar güzel bir eser olacağını tahmin etmemiştim.
Kitabın adından da anlaşılacağı üzere kitap bir soygun hikayesini anlatıyor. Hepimizin en az bir kere bile ismini duyduğu o müthiş mücevher kaşıkçı elmasını çalmaya çalışacak ekibimiz. Ekip ki ne ekip, Zindan Şeyhi Müderris Ubeydullah Ağa, arastada bir mücellit, Kapalıçarşı'da bir elmastıraş, bir cündi bir de hırsız. Birde lakaplarını bilseniz, farklı karakterler,kendilerine göre adları, müthiş bir ekip.Sarayda onlara yardım edenleri de unutmamak gerek, porsuk'un biricik aşkı Rila hatun, ve analıgı saydığı Zafire kadın.
Yıllarca elden ele geçen, tosun paşanın zevcesine hediye olmuş, ve sonradan yolu sarayla kesişmiş bir kolye kaşıkçı elması.Bir kâğıt toplayıcısının eline geçer elmas, anlamaz tabii değerini, gider bir kaşık ustasına üç kaşık karşılığında satar, kaşık ustası durur mu? O da hemen birkaç akçe karşılığında doğru bir kuyumcuya... Hepsi kendine göre kârlı bir iş yapmıştır. Hiçbiri bilmez elindeki elmasın değerini...
Hikayenin sonu ise çok daha şaşırtıcıdır, ekibin üyelerinden biri olan ve sevdasına kavuşmak için bu ekibe dahil olan porsuk'un sonradan kim çıkacağına acayip şaşıracaksınız. Ama bilemez porsuk kim olduğunu, çünkü eğer gerçek kimliği öğrenilirse canından olur. Porsuk'un gerçek kimliği sır olarak saklanmalıdır. Ve bu sır bundan sonra Ubeydullah ağanın himayesindedir.
Birbirine güvenen bu ekip acaba çalabilecek mi kaşıkçı elmasını? Olaylar nasıl şekillenecek? Merak dolu bir roman okumak istiyorsanız kesinlikle tavsiyemdir.
Reklam
10/10
2026 24. kitabı
·6 günde okudu
·Okunma: 18 Haziran 2026 11:14
·Suç ve Ceza’yı yeniden satır satır düşündüm. Dostoyevski’nin bu eserde yaptığı şey, sadece bir edebiyat klasiği yazmak değil; insanın en karanlık, en kimseye itiraf edemediği köşelerine muazzam bir ayna tutmak. Kitabın başındaki Mazlum Beyhan imzalı o önsözü okurken de bendeki taşlar iyice yerine oturdu. İnsan bu romanı bitirip masaya koyduğunda, ister istemez derin bir sessizliğe gömülüyor.
Genelde dışarıdan bakıldığında roman, yoksul bir öğrencinin işlediği cinayet ve sonrasında yaşadığı vicdan azabı gibi görünür. Ama hikayenin özü bundan çok daha derin. Karşımızdaki Rodion Raskolnikov, sıradan bir hırsız ya da cani değil. Aksine, dürüst, etrafındaki haksızlıklara ve toplumsal adaletsizliklere karşı içi nefretle ve öfkeyle dolu, düşünen bir genç. Gel gör ki, Petersburg’un o tabut gibi daracık çatı katı odasında, yalnızlığın içinde boğulurken kafasında tehlikeli bir teori büyütüyor. Kendine şu can alıcı soruyu soruyor: "Ben bir bit miyim, yoksa insan mı?" Tarih boyunca Napolyon ya da Muhammed gibi olağanüstü liderlerin, insanlığın önünü açmak adına mevcut yasaları ve ahlakı çiğneme hakkı olduğuna inanıyor. Kendisinin de o "sıradan" insan yığınından değil, bu kuralları yıkabilecek "olağanüstü" azınlıktan olup olmadığını kanıtlamak için o tefeci kadını öldürüyor. Yani cinayeti paraya sıkıştığı için değil, tamamen bu fikri denemek için işliyor. Fakat Dostoyevski, teoride kusursuz duran bu bireysel üstünlük fikrinin hayata, yani insan vicdanına çarptığında nasıl paramparça olduğunu gösteriyor. Raskolnikov cinayetten sonra adaletten ya da polisten kaçmıyor; asıl kendi vicdanından kaçmaya çalışıyor. Kendi yarattığı o kibirli düşünce, onu toplumdan, ailesinden ve sevdiği herkesten koparıp yaşayan bir ölüye dönüştürüyor. Romanın geçtiği Petersburg atmosferi de bu ruh halini
Öbür Dünya ile Dünya arasındaki duvarlar yıkıldığında insanlar ile feyler aynı dünyada yaşamak zorunda kalırlar. Feyler insanlardan üstün olduklarını iddia ederek insanları köleleştirmek ister ve insanlar kendilerini koruma altına almak için feyler ile aralarına bir duvar örer.
Fakat feylerin özgürlükleri insanlar tarafından kısıtlanmak istenmesiyle onlara bir savaş açarlar ve o duvar 20 yıl önce yıkılır. (Bir yirmi yıl vakası daha :D) 20 yıldır Doğu Avrupa’da, seçkin feyler ve insanlar egemenlikleri için savaşmaktadırlar.
Kızımız Brexley, küçük yaşlarda ailesini kaybetmesiyle ülkesinin baş generali, aynı zamanda babasının yakın arkadaşıydı galiba?, tarafından sahiplenip büyütülmüş bir kızdır. Çoğu kızın aksine şanslı ve ayrıcalıklıdır. Askeri eğitim alan genç kızımız bunun yanı sırasında da hırsızlıklık yapmaktadır. (Askeri eğitimin hiçbir faydası olammış demekki, ki öyle de zaten)
Ve kitabımız da böyle başlıyor aslında. Brexley, birlikte büyüdüğü ve ona sırılsıklam aşık olduğu, aynı zamanda generalin oğlu olan Caden ile Seyehat halindeki trene hırsızlık operasyonu gerçekleştiriyorlar. Caden de generalin oğlu ya, yakalanma riskine ve ününe leke gelmesi riskinden dolayı bu duruma çok karşı ama Brexley’e “KARŞI KOYAMIYOR” işte. O da çılgın ama o geleceğin varisi. Böyle şeyler yapmaması lazım aslında ama bunu yaptıkça da anca kendi olabiliyormuş. Kızımız öyle anlatıyor.
Ya bu kız kendi dünyasında çok yaşıyor da neyse. Oğlan da salak yemin ederim. Kız öpüşmek mi hırsızlık mı diyor adam hırsızlık diyor. Sen nasıl libidosu düşük bir erkek oluyorsun, Brex’i sen de bu kadar çok istiyorken. Çıldırmalık yemin ederim. Bi de diyor ki bak bak, ‘sono korşo koyomoyom’ BOK! ÖPÜŞELİM DEDİĞİNDE NiYE KARŞI KOYDUN E MAL!!! Yani o kısım bana hiç geçmedi. Saçmalıktan başka
Eğer hayatın ritmi beni zorlamaya başladıysa, yoğunsam ve bu dünyadan kaçıp kendimi başka bir evrene ışınlamak istiyorsam fantastik kitaplara sarılıyorum. Bu kez kaçış noktam ise Antik Yunan ve mitolojisi ile harmanlanmış Iolkos ve Ölülerin Hükümdarı Hades’in Yeraltı Dünyası.
Αι Μοίραι προστάττονσι τοις πασιν θνητοίς άποθνήσκειν (Kader tanrıları buyururlar ki tüm faniler ölmelidir.)
Hades’in evlerinden birinde Ruh Ayırıcı olan Deina bu zor görevi yerine getirirken en çok özgürlüğünün hayalini kuruyordu. Eve bağlı olduğu süreyi kısaltmak için diğer ruh ayırıcılarla kıyasıya rekabet ederken karşısına hem servet hem de özgürlüğünü vaat eden bir fırsat çıktı. Tabii buna ne kadar fırsat denebilirse. Tiran Orpheus’un karısı Eurydice’i yeraltı dünyasından geri getirmeyi başarmak zorundaydılar. Bir savaşçı, bir düşünür, bir ozan ve bir hırsız. Oldukça enteresan olan bu ekip yeraltı dünyasında yalnızca özgürlüklerinin kefaretini ödedikleri değil, bilakis kendilerini keşfettikleri bir yolculuğa çıkarlar.
“Eğer bu yerin gerçek doğasını anlayabilseniz sonsuzluğun müthiş ağırlığı zihinlerinizi boş ceviz kabukları gibi ezerdi.”
Katharine ve Elizabeth Corr kardeşlerin birlikte yazdığı ve Gölgeler Evi serisinin ilk kitabı olan Karanlığın Kızı’nı ben keyifle okudum. İlginizi çektiyse siz de şans verin derim.
Babalar ve Oğullar kitabı kuşak çatışmasından çok bir nihilist bir insanın trajik öyküsünü konu ediyor. Çünkü kitaptaki Bazarov karakteri nihilist, bencil ve umursamaz tavırlarıyla dünyada var olmaya çalışan ve düşüncelerinin peşinden giden bir karakterdir. İnançsızlığı ve bütün insanı duygulara yüz çevirişi onun sonunu getirdi maalesef ki. Bazarov' a göre insanın bir değerleri, ilkeleri ,benimsedeği düşünceleri ve duyguları sadece onun vaktini çalan bir hırsız gibidir. Özellikle aşka ve duygunun her çeşidine karşı olan kahramanımız o önemsemediği duygu yüzünden can vermektedir. Hepimiz aynı gökyüzünün penceresinden bakıyor ve aynı yeryüzü üstünde yaşıyoruz birimizin diğerinden aslında bir farklı yok. İnsani olan her duygu ve davranışı kendimize rehber görmeli ve kendimizden tabiatımızdan uzaklaşmamalıyoz bence.
Reklam
Reklam