Adı:
Damga
Baskı tarihi:
1995
Sayfa sayısı:
143
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789751026729
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
İnkılâp Kitabevi
Baskılar:
Damga
Damga
Reşat Nuri Güntekin'in kısa romanlarından biri. Güntekin, çocukluk anılarının dile getirildiği eski İstanbul günlerini anlatıyor. Vedia'ya duyulan büyük aşkın, sonunda boş bir kuruntu nedeniyle umutsuzluğa dönüşmesini hüzünlenip severek okuyacaksınız. Özlenen bir evliliğin gerçekleşmemesi, büyük bir düş kırıklığına yolaçıyor.
(Tanıtım Bülteninden)
Reşat Nuri Güntekin'in en sevdiğim iki romanı Çalıkuşu ve Acımak. Miskinler Tekkesi'ni geçen yıl severek okudum ve Damga'da olayların anlatılış tarzı bana biraz Miskinler Tekkesi'ni hatırlattı. Kısa kısa olaylar art arda akarken, yazar senelerin geçişini, olayların akışından çok zamanın kaybolup gidişini ve nihayetinde karakterlerin pişmanlıklarını, üzüntülerini, bu hislerin kalıcılığını ve yapılan yanlış seçimleri, yanlış kabullenilmiş değerleri anlatıyor, herşey zeval bulurken karakterlerimiz ya yeni yüzleşmelerle doğruları buluyor ama artık çok geç kalmış oluyor, ya da doğru seçimler yapmayı nihayet başarsalar da yüklü bir geçmişin ağırlığının altında ezildiklerini görüyoruz. Karakterler muhakkak pişman oluyorlar: ya affetmekte, ya kavramakta ve anlamakta, ya doğruyu görmekte, muhakkak bir konuda pişmanlar. Damga'da da aynı şey söz konusu: romanın son cümlesi oldukça kısa ama baş karakterimiz İffet'in başına gelen şeyi ne de güzel özetliyor. İffet'in eğlenceli çocukluğundan ilk gençlik dönemlerine, ekonomik durumu yerinde bir delikanlı olarak sonra hayatının en büyük ve etkileri bütün hayatına yayılacak seçimini yapan, kitabın son sayfasına dek tanığı olduğumuz küçük ama inançlı, kendisi lekeli görse de yine de güzelliklerle dolu masum hayatının hızlı bir dökümü gibi romanı okurken, İffet'i sevmeden edemiyoruz, aynen kitabın sarı yaprakları ve eski dili gibi, eski bir basım olmasının da etkisiyle belki. İffet geride kalmış ve çok daha incelikli değerlerle yaşayan insanların bir hatırası gibi bir yandan. Kitapta İffet hayatını mahveden ve bir damgayla yaşamaya mahkûm eden olayın zilletini yaşarken karşısına çıkan insanlardan bazılarının kendi damgalarına rağmen hayattan keyf alabildiğini ve hiç birşeyi umursamadığını da görüyor. Bu olaylar kitapta birbirini etkileyen, ana konuyu geliştiren olaylar değiller, bu anlamda eserden çıkarılsalar acaba birşey fark eder mi bilmiyorum. Aynı şeyi Miskinler Tekkesi için de söyleyebiliriz. Olaylar değil, ama duygunun, esas duygunun veya duyguların sürekliliği anlamında ise bir bütünlük hissi kesinlikle var ve bu anlamda Reşat Nuri Güntekin bu eserinde de bu bütünlük hissini verebiliyor.

Ben İffet'i çok sevdim. Kitabı herkese öneririm.
-Sürprizbozan içerir-

İnsanın adı çıkacağına canı çıksın!

Paşa çocuğu olan İffet, zengin bir hayat içerisinde yaşar özel hocalar tarafından ders alarak köşk hayatı içerisinde yaşar. Meşrutiyet ilan edilince paşa babası sürülür ve iffet babasıyla sürgüne gider. Babası vefaat ettikten sonra geri dönen iffet bir köşkte çocuklara ders verir. Evin hanımefendisi olan Vedia ile kaçamak aşk yaşarlar ve bir gün basılcakları zaman Vedia hanımın namusuna laf gelmesin diye kendini hırsız gibi gösterir ve olaylar başlar.

İffet hapishane sonrası dürüst bir hayat yaşamaya çalışır ama üstündeki damgayı sürekli gün yüzüne çıkarır ve çalıştığı işlerle veya ikili yaşamında sürekli karşısına çıkar.
İffet fakir ve aç kaldığı zamanlar olur ve en sonunda hayat döner. Köşk geri alınır ve arkadaşı ile güzel bir ticaret işine girer.
Bir gün Vedia hanımla karşılaşır ve boşandığını duyunca ona evlilik teklifi eder. Vedia hanım bunu kabul etmez ve roman şu güzel cümleyle biter.


“ Hayatımı bir vehme kurban etmişim”
Reşat Nuri Güntekin öldükten sonra da yaşamayı başaran usta yazarlardan biridir.
Bir kez yanlış yaptı mı insan öbür boyu boynunda taşır damgasını.Toplumlar bu yönüyle son derece çürüktür ve acımasız davranır hayat mahkumlarına. Hele ki önyargılarımız kimi zaman eşsiz hayatları bir anda karartır, hayat hakkı tanımaz halihazırdaki yaşayan mevtaya...
Gelelim kitabin olay örgüsüne;
kitap ana karakter İffet tarafından okuyucuya sunulmakta adeta bulunulan topluma ayna tutmaktadır.
İffet zengin bir ailenin asil çocuğudur. Meşrutiyet' in ilanıyla babası sürgüne gönderilir. Babasını yalnız bırakmak istemeyen İffet babasıyla yola kan revan olur. Babasının ölümünden sonra tek dayak noktası hâlâsı ve içgüveysi evlenen abisidir. Bunlarla da sınırlı bir iletişimleri vardır.
Hukuk okumaya istekli olan İffet hayatını idame ettirebilmek ve okul masraflarını çıkarabilmek için bir konaktaki ailenin çocuklarına özel ders vermeye başlar.
Bu sırada konağın hanımı Vedia hanıma aşık olur. Gizli gizli görüşmeye başlayan çift bir gece konaktakilerin farketmesiyle eve hırsız girmiş olduğuna kanaat getirip evi aramaya başlarlar. O sırada yalnız olan İffet ve Vedia hanım telaşa kapilirlar. İffet, Vedia hanımın namusuna hâlel gelmemesi için hırsızlık için girdiğini söyler. Bundan sonraki olayları siz değerli okuyuculara bırakıyorum.
Keyifli okumalar...
Usta yazardan tek kelime ile mükemmel bir roman. İffet adında bir paşa çocuğu güzel bir şekilde büyümektedir. Ancak meşrutiyet ilan edildikten sonra babası sürülür ve durumu kötüleşir. Özel ders veren İffet bey ev sahibinin eşi olan Vedia'ya aşık olur. Ancak bir gün basılırlar ve kadının namusunu kurtarmak için hırsızlık yaptığını söyler. Hapse giren İffet bey damgalanmıştır ve bundan sonra hayat onun için daha zordur. Türlü sefaletle karşılaşan İffet bir gün beklemediği bir anda zengin olur ve sonra Vedia ile yine karşılaşır. Ancak hiç bir şey eskisi gibi değildir. Çok güzel karakter analizleri içeren muhteşem bir eser. Mutlaka okunması gerekenlerden.
Son sayfasındaki "Bir şeyin şüyuu vukuundan beterdir." sözü aslında her şeyi özetliyor. Bir işi yaparken ya da istemeden olumsuz bir olayın içerisindeyken ve gerçekten inandığımız, sevdiğimiz insanlar için büyük fedakarlıklar yaparken kendimizi üstlendiğimiz rolün ağırlığı ile yüceltiriz. Kendimize seçtiğimiz rolün ağırlığı ancak bizi ezmeye başladığında gerçeğin bizim gerçeğimizle bağdaşmadığında görürüz. Ne yazık ki aradan zaman geçtikçe durumun vehametini acı tesadüflerle defalarca tecrübe ederiz. Ama artık çok geçtir...
Özet:
İffet Bey, annesini daha küçük yaşlarda kaybetmiştir. Babasından da kendisine karşı ne bir yakınlık ne de bir sevgi kırıntısı görebilmiştir. Tabiat olarak abisinden de farklı yapıya sahiptir.
...
İlerleyen zamanlarda bir konakta iki çocuğa ders vermeye başlar. Burada Beyin hanımı olan Vedia'yla gizli bir aşk kaçamağının içerisinde bulur kendini... Bir gece konakta yakalanacaklarını anladıkları zaman İffet Bey kendince küçükken duyduğu bir hikayeden yola çıkarak büyük bir fedakarlığa kalkışır. Konağa hırsızlık yapma niyetiyle girdiği yalanına hem kendisini hem de çevresini inandırır. Altı ay hapiste yatar ve çıkar. Bundan sonra yaşamı tamamen değişmiştir çünkü o artık hırsızlık damgasını yemiştir. Ne yaparsa yapsın bundan sonraki yaşamında bu damgası daha da belirginleşecek ve bir türlü unutulmayacaktır.
...
Aradan uzun bir zaman geçer ve İstanbul'da Vedia ile karşılaşır Iffet Bey. Vedia eşinden ayrılmıştır. Fakat Vedia mesafeli yaklasır ona. Yine de mektup yazar bir dafa daha görüsmek istediğini iletir Vedia'ya. Vedia ise ayaküstü görüşmeyi kabul eder. Iffet Bey'in evlilik teklifini saçma bahanelerle reddeder. Asıl sebep ise Iffet Bey'in hırsız damgasinı yemiş olmasıdır...
Reşat Nuri 'nin bir nevi otobiyografik romanı.Zira romanın baş karakteri olarak İffet adıyla kendini seçmiş.Zaten İffet adı da roman konusu ile gayet manidar.Zira İffet hırsızlık gibi yüz kızartıcı bir suçla damgalanmak zorunda kalıyor.Bu ismiyle bir ironi.Küçüklük yıllarından başlıyor.Bir paşa çocuğu fakat halk çocuklarıyla iç içe onlarla hemhal oluyor.Özel dersler alıyor.İdadide ise kendisine teklif edilen muhbirlik önerisini ben jurnalci değilim deyip reddediyor.Özgürlükçü bir eğilimle büyüyor.Meşrutiyetin ilanı ile adeta sarhoş oluyor.Ama bu babasının da sonunu getiriyor.Sürgüne yollanınca o da onunla iki yıldan fazla kalıyor ve yoksulluk çekiyor.Ölünce ona arkadaşı avukat Celal ile hocası yardım ediyor.Ve özel ders verdiği evde evin genç hanımına aşık oluyor.Gizli buluşmalar oynaşmacalar sonucu iş ilerliyor.Aynı odada vakit geçirirken yakalanmamak için Vedia' nın namusuna leke sürülmesin diye hırsız olarak yakalanmayı tercih eder.Onun hırsız olmadığını aşk macerasını Celal hemen anlar ama 6 ay hapsine sırrını ifşa etmediği için mani olamaz.Çıkınca artık kendini damgalı olarak görür.Herkesin onu bildiğini ve hakkında kötü düşündüğünü zanneder.Bir türlü iç huzura kavuşamaz.Aç , sefil bir yaşam sürer.Babasının mirasını mahkeme ile alınca artık rahata erer.Rastgele o olaydan sonra hiç görmediği Vedia ile karşılaşır.Boşandığını duyunca evlenebiliriz der ama Vedia ben eski kocasının hırsızı ile evlendi dedirtmem der hem aşk da yoktu aramızda zevk aldık bitti der.İffet her şeyi boş bir kuruntu üzerine yaptığını o zaman anlar.
" Aşık olan bir delikanlının sevdiği kız uğruna hayatı boyunca hırsız "DAMGA"sına vurulması ve bundan sonra bir çare karekteri gözümüzde canlandırıyor.Bu soğuk DAMGA nın getirmiş olduğu paranoya gibi psikolojik bunalımlarına şahit oluyoruz.Ders çıkartılması gereken bazı durumlarda bencil olmak lazım diyebileceğimiz sonla biten güzel bir roman...
hırsız damgası yemek zorunda kalan biçare karakteri gözünüzde canlandıracak, bu soğuk damganın getirmiş olduğu paronaya gibi psikolojik bunalımlarına şahit olacaksınız. ders çıkartılması gereken bazı durumlarda bencil olabilmek lazım diyeceğiniz sonla biten güzel bir kitap...
Reşat Nuri'nin yine kendini ortaya koyduğu o yalın anlatımıyla mükemmelleşen bir kitabıydı. Hiç sıkılmadan böyle film gibi geçecek türdendi. Eline geçen mutlaka okumalı. Güzel bir deneyim olacak okuyanlara.
"Doğru sözü severim de ,sen neden yalan söylersin"?...
Aşık olan bir delikanlının sevdiği kız uğruna hayatı boyunca hırsız DAMGA sına vurulması ve bundan sonra bir çare karekteri gözünüzde canlandıracak, bu soğuk DAMGAN nın getirmiş olduğu paronaya gibi psikolojik bunalımlarına şahit olacaksınız.Ders çıkartılması gereken bazı durumlarda bencil olmak lazım diyebileceğiniz sonla biten güzel bir roman...
İffet aşkı fedakarlık sanan bir delikanlıdır. Ve bu uğurda hareket eder ve bir hırsızlık damgası yer fakat damga ölünceye kadar onladır. Onu , hayata bakışını her şeyini etkiler. Fakat asıl soru şudur : 'Değmiş midir yediği damga ile mahfolmaya?'
Bir gencin çocukluğundan başlayan roman, ailesinin başına gelenlerle ve kendisinin yaşadığı şeylerle devam ediyor. Vedia isimli kadına gönlünü kaptırır, bunun için değirmendeki İsmail olmayı kabul eder -değirmendeki İsmail kitapta geçen bir öykünün kahramanı- Ancak aşkı için seçtiği yol onun sonraki hayatında bir damga olur. Gönlünü bir başka güzeli kaptırır gibi bile olur ama damgası yüzünden unutur, hayalindeki aile yuvasından vazgeçer. Kısa sürede okunabilecek güzel bir kitap. Ders verir nitelikte.
Ticaret işlerinden pek anlamadığımı itiraf ettim...
Ziyanı yok, dedi. Gençsiniz öğrenirsiniz. Sonra gülerek: ben bu işi iyi bilirim diyenden daha korkarım, diye ilâve etti.
"Dünya ile alakamı kesmeme karşı, gönlümde ayrı bir alem açılıyordu.Hiçbir kaydı, hiçbir yorgunluğu olmayan bir alem,insan,mesafeleri kendi vücuduyla mı geçiyor, yoksa onlar kendiliğinden mi ayaklarına geliyor; belli değil..."

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Damga
Baskı tarihi:
1995
Sayfa sayısı:
143
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789751026729
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
İnkılâp Kitabevi
Baskılar:
Damga
Damga
Reşat Nuri Güntekin'in kısa romanlarından biri. Güntekin, çocukluk anılarının dile getirildiği eski İstanbul günlerini anlatıyor. Vedia'ya duyulan büyük aşkın, sonunda boş bir kuruntu nedeniyle umutsuzluğa dönüşmesini hüzünlenip severek okuyacaksınız. Özlenen bir evliliğin gerçekleşmemesi, büyük bir düş kırıklığına yolaçıyor.
(Tanıtım Bülteninden)

Kitabı okuyanlar 596 okur

  • Hüsna Sirke
  • Ayşegül Akduman
  • Çalıkuşu
  • ghyr maeruf (غير معروف)
  • ss
  • huso46
  • Ahmet kaçmaz
  • Ülkü Dündar
  • RAMAZAN AKTAŞ
  • Jiyan Tunç

Yaş gruplarına göre okuyanlar

0-13 Yaş
%3.9
14-17 Yaş
%5.7
18-24 Yaş
%20.4
25-34 Yaş
%34.3
35-44 Yaş
%21.7
45-54 Yaş
%9.6
55-64 Yaş
%2.2
65+ Yaş
%2.2

Cinsiyetlerine göre okuyanlar

Kadın
%78.9
Erkek
%21.1

Kitap istatistikleri (Bütün baskılar)

Bu baskının istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%25 (30)
9
%19.2 (23)
8
%23.3 (28)
7
%13.3 (16)
6
%11.7 (14)
5
%0
4
%1.7 (2)
3
%1.7 (2)
2
%0
1
%0.8 (1)

Kitabın sıralamaları