"Kur'an öyle bir kitaptır ki ondan bir kelime çıkarılsa, sonra bütün Arap lisanı alt üst edilse, bundan daha münasip bir kelime bulmak mümkün değildir"
| İbn Atiyye el-Endülüsî
Sayfa 109 - Siyer Yayınları - 10.Baskı - 2023
Reklam
Sessiz Bir Çığlığın Romanı: Huzursuzluk·160 syf.·Edebiyat
8/10
2025 51. kitabı
Bazı romanlar okuru bir hikâyenin içine davet eder; bazıları ise onu doğrudan bir vicdan muhasebesinin ortasına bırakır. Huzursuzluk ikinci türden bir eser. Sayfalar ilerledikçe okur yalnızca bir anlatıyı takip etmez; insanlığın kırılganlığı, savaşın gölgesi ve coğrafyanın kaderi üzerine derin bir düşüncenin içine çekilir.
Zülfü Livaneli bu romanda büyük sloganlar atmıyor, ideolojik nutuklar çekmiyor. Bunun yerine insan hikâyeleri anlatıyor. Ama o hikâyeler öyle güçlü ki, arka plandaki tarih, savaş ve acı zaten kendiliğinden görünür hâle geliyor. Roman ilerledikçe insan şunu fark ediyor: Aslında anlatılan şey yalnızca belli bir coğrafyanın dramı değil; insanın olduğu her yerde yaşanabilecek bir hikâye.
Romanın atmosferi daha ilk sayfalardan itibaren okuru içine çekiyor. Hikâye, yıllar sonra doğduğu topraklara dönen bir anlatıcının bakış açısından ilerliyor. Bu dönüş yalnızca fiziksel bir yolculuk değil; aynı zamanda geçmişle, hafızayla ve insanın kendi vicdanıyla yüzleşmesi gibi. Romanın geçtiği şehir olan Mardin ise yalnızca bir mekân değil. Taş sokakları, çok katmanlı kültürü ve yüzyılların biriktirdiği hafızasıyla adeta romanın yaşayan bir karakteri gibi. Okurken insan o sokaklarda dolaşıyormuş hissine kapılıyor.
Romanın merkezindeki karakterlerden biri olan Meleknaz, bana göre Livaneli’nin yarattığı en unutulmaz figürlerden biri. Onu yalnızca bir karakter olarak görmek mümkün değil; Meleknaz romanın en kırılgan ama aynı zamanda en güçlü tarafını temsil ediyor. Onun hikâyesi savaşın insan ruhunda açtığı yaraların en çıplak hâli gibi. Ama aynı zamanda insanın en zor koşullarda bile onurunu ve direncini koruyabileceğini gösteren bir sembol.
Bir diğer önemli karakter olan Hüseyin ise romanın trajik kahramanı gibi. Hüseyin’in içinde bir idealizm, bir romantizm ve