Arkadaşımın birinin, ikili patlatmalı sigarayı içerken her zaman ikisini birden patlattığını fark ettim. Neden böyle yapıyorsun diye sordum. Birini patlatmazsam israf olacak diye düşünüyorum dedi.
Karizma Kurumu Ezmek Zorunda mı? (İmamoğlu / Yavaş Denklemi)
Popüler figürlerin varlığı kurumsallaşmanın önünde bir engel olmak zorunda değil; aksine, dönüşümün finansörü ve kalkanı olabilirler. Tony Blair, 1990'ların ortasında İngiliz İşçi Partisi’ni (Labour) dönüştürürken ve partinin o güne kadarki en radikal tüzük değişikliklerini (meşhur Clause IV maddesinin kaldırılması gibi) yaparken, gücünü kurumsal delegeden değil, kendi şahsi popülaritesinden ve kamusal karizmasından alıyordu. İmamoğlu veya Yavaş'ın sahip olduğu kamusal meşruiyet, parti içi direnç odaklarını (statükocu delege ağlarını) tasfiye etmek veya radikal yapısal reformları partiye kabul ettirmek için bir "kaldıraç" olarak kullanılabilir. Karizma, kurumu yutmak yerine onu modernize eden bir motora dönüşebilir.
Delege Yapısı Aşılmaz Bir Duvar mı?
Delege sistemi katıdır, ancak dışsal şoklara ve büyük ödüllere karşı esneyebilir. Siyasette en büyük rasyonel motivasyon "iktidar olmak ve devleti yönetmektir". Eğer delege ağları ve parti içi klikler, eski yöntemlerde ısrar etmenin mutlak bir genel seçim mağlubiyeti (ve dolayısıyla kaynak kaybı) getireceğini net bir şekilde görürlerse, kendi varlıklarını korumak adına değişime "rızalık" gösterebilirler. 2023 kurultayındaki lider değişimi, tam da tabandaki öfkenin yarattığı dışsal şokun delege yapısını çatlatmasıyla mümkün oldu. Yapı katıdır ama geçirgenliği sıfır değildir.
"Dönüşüm" Tek Bir Büyük Devrim Değildir
Analizi yaparken genellikle doğrusal ve mutlak bir kurumsal dönüşüm (bir sabah uyanıp tamamen batılı, şeffaf, programatik bir parti olmak) arıyoruz. Oysa dönüşümler hibrittir. CHP, bir yandan eski delege pazarlıklarını sürdürürken, diğer yandan gölge kabine gibi modern mekanizmaları bünyesine entegre edebilir. Bu ikili yapı (eski ve yeninin bir
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
"Kutuplaşma ve İnsan Psikolojisi"Psikoloji
İnsan zihni, dünyayı anlamlandırabilmek için karmaşık gerçeklikleri çoğu zaman basit kategorilere ayırır. "Biz ve onlar", "haklı ve haksız", "iyi ve kötü" gibi ikili ayrımlar, belirsizlik karşısında zihne güven hissi verir. Ancak bu eğilim, toplumsal ve siyasi kutuplaşmalarda daha güçlü bir hâl alabilir ve bireylerin savundukları fikirleri sorgulamadan, hatta zaman zaman fanatik bir şekilde savunmalarına neden olabilir.
Bir insan bir görüşü benimsediğinde, zamanla o görüş yalnızca bir fikir olmaktan çıkar ve kimliğinin bir parçası hâline gelir. Artık saldırıya uğrayan şey sadece bir düşünce değil, kişinin kendisidir. Bu nedenle karşıt görüşlerle karşılaşmak, bazı insanlarda mantıksal bir tartışmadan çok kişisel bir tehdit hissi yaratır. Böyle durumlarda amaç gerçeği bulmak değil, ait olunan grubun haklılığını korumak olur.
Psikolojide buna yakın süreçlerden biri "onaylama yanlılığı" olarak bilinir. İnsanlar çoğu zaman mevcut inançlarını destekleyen bilgileri arar, bunları daha kolay kabul eder ve inançlarıyla çelişen verileri görmezden gelir. Çünkü yanlış çıkmak yalnızca bir hata yapmak anlamına gelmez; bazen yıllarca savunulan bir kimliğin, bir aidiyetin veya bir dünya görüşünün sarsılması anlamına gelir.
Kutuplaşmanın derinleşmesinde aidiyet ihtiyacı da önemli bir rol oynar. İnsan sosyal bir varlıktır ve bir gruba ait olmak psikolojik güvenlik sağlar. Bir grubun üyesi olan birey, zamanla grubun değerlerini kendi değerleri gibi görmeye başlar. Grup tarafından kabul edilmek ödüllendirici, dışlanmak ise acı verici bir deneyimdir. Bu nedenle bazı insanlar kendi görüşlerinden şüphe duysalar bile grubun genel çizgisini savunmaya devam ederler.
Bir başka etken ise belirsizlik korkusudur. Kesin cevaplar insanlara rahatlık verir. Oysa gerçek dünya çoğu zaman gri alanlarla
İnsan ilişkileri, tarafların birbirine gerçekten değer vermesinden ziyade, dışarıya ne kadar iyi bir ikili olduklarını gösterme yarışına sahne oluyor. Sosyal ortamlarda sergilenen o aşırı kahkahalar, abartılı iltifatlar ve yapay yakınlıklar, kameralar kapandığı an yerini derin bir soğukluğa bırakıyor. İlişkilerin bu denli gösterişe dökülmesi, içteki o büyük sevgisizliğin maskelenme çabasıdır.
Türkiye'nin taraf olduğu ikili yada çok taraflı sözleşmelere uygun olarak, iş piyasasındaki durum, çalışma hayatındaki gelişmeler, istihdama ilişkin sektörel ve ekonomik konjonktür değişiklikleri dikkate alınarak, yabancının ikamet izninin süresi ile iş sözleşmesinin veya işin süresine göre, belirli bir işyeri veya işletmede ve belirli bir meslekte çalışmak üzere en çok bir yıl geçerli olmak üzere verilen izin s(üreli) izindir.
not: İlk başvuruda en çok 1 yıl, uzatmalarda aynı işverenle 2, daha sonrakilerde ise 3 yıla kadar verilir. Çalışma İzni Türleri arasından şartlara göre bağımsız veya süresiz izin de alınabilir.
s.114