İrem Uşengül
@iremmmce
Yüksek Lisans
Malatya
60 okur puanı
Eylül 2017 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Romancılığını o muhteşem çarpıcı eseri ‘’Konstantiniyye Oteli’’yle tanıdığım Livaneli’nin ‘’Engereğin Gözü’’ romanı, anlatısını bir harem ağasının ağzından aktarmaktadır. Bu tercih, metne güçlü bir iç odaklanım kazandırırken, okuru Osmanlı sarayının kapalı ve hiyerarşik hareminin öznel bir bakışla içine alır. Anlatıcının konumu, hem iktidara yakın hem de dışlanmış bir perspektif sunduğu için metinde yer yer güvenilmez anlatıcı özellikleri de görülür. Tüm bunların yanında kitabın anlatım dili Livaneli tarafından oluşturulmuş ve tarihçi Murat Bardakçı tarafından kritiği yapılıp gerekli yerlerde düzeltilmiş 17. yy. harem ağasının Türkçeyi kullanma şekliyle aynıdır. Bu da romanın kendine has bir üslubu olduğunu düşündürür.
Ömer Zülfü Livaneli eserin bir tarihî roman değil, daha çok psikolojik bir roman olduğunu savunuyor; ancak saray erkanı yaşamı, harem düzeni, ve dönemin sosyo-politik yapısı anlatının temelini oluşturduğundan romanın belirgin biçimde tarihsel roman nitelikleri taşıdığı da söylenebilir.
Eser, akıcı dili ve dramatik kurgusuyla başarılı bir anlatı sunsa da, çoğu zaman atfedildiği ölçüde “eşsiz” değildir. Tematik açıdan geleneksel saray entrikası, padişah annesinin iktidar hırsıyla şekil alması ya da padişahların özel hayatlarını işlediğini söyleyebiliriz. Tüm bunları bilmeyen, bunlarla ilk defa karşılaşan bireyler üzerinde çarpıcı etki yaratabilir fakat bana göre Engereğin Gözü, nitelikli ancak yer yer abartılan bir eser olarak değerlendirilebilir.
Reklam
Kitap noktalama açısından oldukça kusurluydu. Anlam karışıklığı yaratmayan noktama kusurlarını geçelim diyaloglara gerektiği gibi yer verilmemiş, cümleleri virgüllerle ayırmıştı. Bu yüzden hangi cümlenin kime ait olduğu çokça karışıyor ve bazen aynı yeri defalarca okumama sebep oluyordu. Diğer yandan yazar sıklıkla araya giriyordu. Bazı görüşleri yeni düşüncelere yol açtığından bu beni rahatsız etmedi. Muhteva açısından ele aldığımda da İsa’nın çarmıha gerilme kısmı oldukça zayıf kalmakla beraber bu olaydan sonra Hristiyan dünyasının hangi aşamalardan geçerek oluştuğuna da değinse daha tatmin edici olabilirdi.
Teknik açıdan her ne kadar modern sınıfına koyulsa da postmodern özellikler taşıyan bir kitap. İçinde Oidipus kompleksi, ensestlik, Türk/Müslüman düşmanlığı barındırıyor. Bizim bazı eski filmlerin (Battalgazi gibi) de hıristiyan motiflerinden etkilendiğini okuyunca görebiliyoruz. Ortalama bir kitap. Ama gramer bakımından ve akışı yönünden EF SA NE
Kitap açıklama kısmından son sayfasına kadar aşk felsefesiyle yoğrulmuş, yoğun bir şekilde de aralara bilimsellik düşünceleri ve çalışmaları serpiştirilmiş. Hammaddesi L&M (Leyla ile Mecnun). Eseri okurken İskender Pala'nın araştırmacı yazar kimliğinde olduğunu görüyoruz ve edebiyat araştırmacısı olan İskender Hoca'nın klasik edebiyattan modern edebiyata geçiş hakkındaki düşüncelerini kitap diliyle insanlara aktardığını da hissettim. İçindeki paradokslar sayesinde sürükleyici bir roman ama her okuduğumda ara verince bende bir mental yorgunluk bıraktığını inkâr edemem. Çünkü Fuzûli ile çıktığınız yolda birçok anlatılan dönemin şairleri, önemli isimleriyle çarpışıyorsunuz. Bir bakmışsınız Hürrem'lesiniz, bir bakıyorsunuz Budda'yla... Devamındakim Namık Kemal size eşlik ediyor Her kesim okuyabilir ama edebiyat öğrencilerine ya da edebiyatla uğraşan herkese şiddetle tavsiye ediyorum. Divan edebiyatını sevenlerin herkesten fazla lezzet alacağını düşünüyorum. Son olarak da bu kitabın bendeki adı kendi adından ziyâde 'Bir çileğin dört yüz küsür yıllık serüveni' oldu.
İsmi dikkatimi çektiğinden dolayı okumalıyım diye kendimi şartlandırdığım bir kitaptı ve isminden yola çıkarak okuyana kadar kitabın konusu üzerine farklı farklı düşüncelerim olmuştu. Fakat kitabı okuyup bitirdikten sonra konusunun çok farklı olduğunu görmüş oldum. Yazar büyük bir ustalıkla kısmen bir ömrü ve bazı lezzetli efsaneleri bir güne sığdırmış. O bir günü de bir romana yaymış. Özellikle kültüre, geleneğe -göreneğe olan düşkünlüğüyle kendine iyice çekti kitap. Kitap okuma alışkanlığı kazanmak isteyen insanların özellikle okuması gereken bir eser olduğunu düşünüyorum.
